توقف نفتکش ها در تنگه هرمز چه اثری بر بازار آهن و فولاد دارد؟
توقف تردد نفتکش ها در تنگه هرمز یک خبر مربوط به بازار نفت نیست؛ بلکه میتواند خیلی سریع روی هزینه تولید، حمل، صادرات، قیمت مواد اولیه و در نهایت بازار آهن و فولاد اثر بگذارد.
همزمان با تشدید تنش های منطقه ای و انتشار گزارش هایی درباره حمله به تاسیسات ذخیره سوخت در تهران و اطراف آن، یک خبر مهم دیگر هم توجه بازارهای جهانی را به خود جلب کرده است:
رویترز از توقف تردد نفتکش ها در تنگه هرمز و رسیدن عبور و مرور این کشتی ها به نزدیک صفر خبر داده است!
ماجرا از کجا شروع شد؟
طبق گزارش های منتشرشده، در پی افزایش تنش های نظامی در منطقه، عبور نفتکش ها و کشتی های حامل گاز در تنگه هرمز بهشدت افت کرده و تعداد زیادی از شناورها در آب های خلیج فارس متوقف شده اند.
رویترز اعلام کرده تعداد نفتکش هایی که بهطور روزانه از این مسیر عبور میکردند، از حدود ۳۷ فروند به نزدیک صفر رسیده است. همچنین گزارش شده بیش از ۱۵۰ نفتکش و کشتی حامل LNG در منطقه لنگر انداخته اند.
اهمیت این موضوع وقتی بیشتر میشود که بدانیم حدود ۲۰ درصد تجارت نفت جهان از تنگه هرمز عبور میکند. در چنین فضایی، قیمت نفت هم از مرز ۱۱۰ دلار به ازای هر بشکه عبور کرده و بازار جهانی انرژی وارد فاز پرریسکتری شده است.
از سوی دیگر، همزمان خبرهایی درباره حمله به انبارهای ذخیره سوخت در تهران و اطراف آن منتشر شد. هرچند مقامهای آمریکایی تلاش کرده اند این حملات را از زیرساخت اصلی انرژی ایران جدا نشان دهند و گفته اند برنامه ای برای هدف قرار دادن صنعت نفت و گاز ایران وجود ندارد، اما از نگاه بازار، وقتی پای سوخت، حمل ونقل و امنیت مسیرهای انرژی وسط باشد، واکنش ها معمولا سریع و فراتر از بیانیه های رسمی است.
چرا این خبر برای بازار آهن مهم است؟
خیلی ها تصور میکنند خبرهای نفتی فقط برای بازار انرژی مهماند، اما واقعیت این است که بازار آهن و فولاد بهشدت به انرژی، حمل ونقل و هزینه های لجستیکی وابسته است.
وقتی تردد نفتکش ها در یکی از اصلیترین گلوگاه های انرژی جهان متوقف میشود، چند اثر زنجیره ای شکل میگیرد که مستقیما به بازار آهن میرسد.
رشد قیمت انرژی و فشار بر هزینه تولید فولاد
صنعت فولاد یکی از انرژیبرترین صنایع دنیاست! افزایش قیمت نفت و گاز، اللخصوص در شرایطی که حمل LNG و صادرات انرژی با اختلال روبهرو شود، روی هزینه تولید فولاد در سطح جهانی اثر میگذارد.
- افزایش هزینه سوخت کارخانه ها
- رشد هزینه برق و گاز در زنجیره تولید
- بالا رفتن نرخ حمل مواد اولیه
- افزایش بهای تمامشده محصول نهایی
در ایران هم اگرچه قیمت انرژی کاملا تابع بازار جهانی نیست، اما هر اختلال در تامین سوخت، حمل داخلی و فضای روانی بازار میتواند به رشد هزینه های عملیاتی در زنجیره آهن و فولاد منجر شود.
بالا رفتن هزینه حمل ونقل دریایی و زمینی
اگر نفتکش ها و کشتی های بزرگ در منطقه متوقف شوند، فقط صادرات نفت آسیب نمیبیند؛ بلکه کل فضای حمل ونقل دریایی پرهزینهتر و پرریسکتر میشود.
- نرخ بیمه کشتی ها بالا میرود
- کرایه حمل دریایی افزایش پیدا میکند
- زمان تحویل بار طولانیتر میشود
- ریسک صادرات و واردات بیشتر میشود
این موضوع برای بازار فولاد اهمیت زیادی دارد، چون بخشی از تجارت جهانی فولاد، مواد اولیه، قراضه، سنگآهن، زغالسنگ، فروآلیاژها و محصولات نهایی به مسیرهای دریایی وابسته است.
اثر روانی روی بازار داخلی آهن
در بازار ایران، همیشه فقط واقعیت های اقتصادی تعیینکننده نیستند؛ انتظارات تورمی و فضای روانی هم نقش جدی دارند.
وقتی خبرهایی از حمله به تاسیسات سوخت، تهدیدهای نظامی، توقف نفتکش ها و رشد قیمت جهانی نفت منتشر میشود، بازار داخلی بهطور طبیعی محتاطتر میشود.
- کاهش عرضه از سوی برخی فروشندگان
- افزایش رفتارهای صبر و انتظار در معاملات
- رشد مقطعی قیمت ها بر مبنای نگرانی، نه صرفا هزینه واقعی
- سختتر شدن پیشبینی کوتاهمدت برای فعالان بازار آهن
اثر تنگه هرمز بر صادرات فولاد ایران
تنگه هرمز فقط مسیر عبور نفت نیست؛ این گذرگاه برای تجارت دریایی منطقه نقش راهبردی دارد. اگر عبور کشتی ها محدود شود یا هزینه تردد بالا برود، صادرات فولاد و محصولات فلزی ایران هم با فشار بیشتری روبهرو میشود.
این فشار میتواند خودش را در چند بخش نشان دهد
- تاخیر در ارسال محموله های صادراتی
- رشد هزینه حمل برای مشتریان خارجی
- افت قدرت رقابت صادرکنندگان ایرانی
- سختتر شدن تسویه و برنامهریزی فروش
برای تولیدکنندگان آهن، این موضوع مهم است چون بخشی از تعادل بازار داخلی به صادرات وابسته است. اگر صادرات کند شود، ممکن است در برخی مقاطع فشار عرضه در داخل بیشتر شود؛ اما اگر همزمان هزینه تولید و حمل بالا برود، اثر نهایی پیچیدهتر خواهد شد و بازار بهسادگی وارد فاز کاهش قیمت نمیشود.
بازار جهانی فولاد از این تنش چه سیگنالی میگیرد؟
بازار جهانی فولاد معمولا به سه متغیر اصلی حساس است!
- قیمت انرژی
- هزینه حمل
- ریسک زنجیره تامین
خبر توقف نفتکش ها در تنگه هرمز هر سه متغیر را همزمان تحت تاثیر قرار داده است.
وقتی نفت گران میشود، حمل گران میشود و نااطمینانی بالا میرود، بازار فولاد هم وارد فاز احتیاط میشود. این احتیاط گاهی باعث رشد قیمت پیشنهادی تولیدکنندگان میشود و گاهی باعث افت حجم معاملات. یعنی ممکن است بازار همزمان گرانتر اما کممعاملهتر شود.
از طرف دیگر، اگر پیشبینی جیپی مورگان درباره افت چند میلیون بشکه ای تولید نفت منطقه محقق شود و اختلال در صادرات عراق و کویت ادامه پیدا کند، فشار روی بازار انرژی جهانی بیشتر خواهد شد.
در چنین شرایطی صنایع انرژیبر از جمله فولاد، سیمان، آلومینیوم و پتروشیمی در معرض هزینه های بالاتر قرار میگیرند.
آیا بازار آهن ایران افزایشی میشود؟
پاسخ کوتاه این است: بازار فعلا بیشتر از هر چیز به سمت احتیاط و نوسان میرود.
اما اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، چند عامل میتواند از قیمت آهن حمایت کند:
- رشد قیمت جهانی انرژی
- اختلال در حمل ونقل و لجستیک
- افزایش هزینه سوخت در زنجیره توزیع
- تقویت انتظارات تورمی در بازار داخلی
سختتر شدن صادرات و واردات مواد اولیه و محصولات
البته باید یک نکته مهم را هم در نظر گرفت; اگر رکود تقاضا در بازار داخلی شدید باشد، اثر رشد هزینه ها ممکن است با تاخیر در قیمت نهایی دیده شود. یعنی بازار آهن همیشه بلافاصله و به همان شدت اخبار سیاسی-انرژی واکنش قیمتی نشان نمیدهد، اما فضای روانی آن خیلی زود تغییر میکند.
چرا فعالان بازار آهن باید این خبر را جدی بگیرند؟
توقف تردد نفتکش ها در تنگه هرمز، فقط یک خبر در حوزه نفت نیست؛ این اتفاق میتواند روی کل زنجیره اقتصاد منطقه اثر بگذارد. برای بازار آهن و فولاد، این خبر از چند جهت مهم است:
- انرژی گرانتر میشود
- حمل ونقل پرهزینهتر میشود
- صادرات سختتر میشود
- ریسک بازار بالا میرود
- رفتار معاملهگران محتاطتر میشود
به زبان ساده، هرچه تنش در مسیرهای انرژی بیشتر شود، بازار آهن هم بیشتر درگیر نوسان، نااطمینانی و فشار هزینه خواهد شد. به همین دلیل فعالان بازار فولاد، خریداران عمده، پروژه های عمرانی و انبارداران باید در روزهای آینده، علاوه بر قیمت ارز و عرضه کارخانه ها، تحولات تنگه هرمز و بازار جهانی نفت را هم با دقت دنبال کنند.
برای مشاهده قیمت روز انواع آهن آلات به سایت آهن123 سربزنید.
