وقتی دود جنگ به کوره های بازار آهن و فولاد میرسد!
بازارهای جهانی مانند یک شبکه پیچیده و درهمتنیده عمل میکنند. یک اتفاق در نقطه ای از جهان، میتواند موجهایی را به راه بیندازد که به سواحل بازارهای دیگر، از جمله بازار آهن و فولاد ایران، برخورد کند.
این روزها، تشدید تنش ها در خاورمیانه دقیقاً همین نقش را ایفا میکند. در نگاه اول، شاید تابلوهای قیمت جهانی فولاد و مواد اولیه، آرامشی فریبنده را به نمایش بگذارند، اما در لایه های زیرین این بازار، نگرانی از اختلال در زنجیره تأمین، طوفانی به پا کرده است.
آرامش قبل از طوفان؟ نگاهی به قیمت های جهانی فولاد
برای درک بهتر شرایط، ابتدا باید نگاهی به اعداد و ارقام بیندازیم. در ظاهر، بازار مواد اولیه فولاد هفته نسبتاً باثباتی را پشت سر گذاشته است. اما این ثبات، داستانی پیچیدهتر را پنهان میکند.
| ماده اولیه / محصول | قیمت (دلار آمریکا به ازای هر تن) | تغییرات | تحلیل کوتاه |
| سنگ آهن 62% (وارداتی چین) | 101.25 | کاهش جزئی | تقاضای چین همچنان عامل اصلی است، اما نوسان کمی دارد. |
| زغالسنگ ککشو (استرالیا) | 219 | بدون تغییر | ثبات در این بخش نشاندهنده تعادل نسبی عرضه و تقاضاست. |
| قراضه سنگین (ترکیه) | 374 | بدون تغییر | ترکیه به عنوان یک واردکننده بزرگ، بازار را با احتیاط رصد میکند. |
| شمش فولادی (فیلیپین) | 465 | بدون تغییر | بازارهای جنوب شرق آسیا در حالت انتظار به سر میبرند. |
| شمش فولادی (صادراتی ایران) | 395 | بدون تغییر | این قیمت بیشتر اسمی است؛ معاملات واقعی با چالش مواجه شده. |
نقش ایران در زنجیره تأمین فولاد و چالش های جدید
ایران یکی از بازیگران اصلی در تأمین محصولات نیمهنهایی فولاد، اللخصوص شمش و تختال، برای کشورهای جنوب شرق آسیا است. قیمت رقابتی و کیفیت مطلوب، محصولات ایرانی را به گزینه ای جذاب برای تولیدکنندگان در این منطقه تبدیل کرده است.
توقف بارگیری در بنادر جنوبی: اولین لرزه ها در زنجیره تأمین
گزارش های میدانی نشان میدهد که به دلیل شرایط نظامی منطقه، فعالیت در برخی بنادر کلیدی جنوب کشور با محدودیت های جدی روبرو شده است. این یعنی محموله های شمش که قرار بود به سمت بازارهای هدف حرکت کنند، متوقف شده اند.
ایجاد خلأ در بازار: خریداران آسیایی که به طور سنتی روی عرضه منظم از سوی ایران حساب میکردند، ناگهان با کمبود مواجه میشوند. این خلأ، تقاضا برای محصولات جایگزین (از کشورهایی مانند چین، اندونزی یا روسیه) را افزایش میدهد و به طور بالقوه باعث بالا رفتن قیمت پیشنهادی از سوی این کشورها میشود.
فشار بر تولیدکنندگان داخلی: توقف صادرات میتواند منجر به افزایش موجودی شمش در داخل کشور شود. این مسئله در کوتاهمدت شاید بتواند قیمت شمش در بازار داخلی را کنترل کند، اما در میانمدت، برای کارخانه هایی که بخش قابل توجهی از تولید خود را صادر میکنند، یک چالش جدی در زمینه نقدینگی و انبارداری ایجاد میکند.
سونامی لجستیک: وقتی هزینه حمل از خود کالا گرانتر میشود!
شاید بزرگترین و فوریترین تأثیر تنش های اخیر، بر صنعت حملونقل دریایی باشد. این موضوع از چند جهت بر قیمت تمامشده آهن اثر میگذارد.
کمیاب شدن کشتیها و افزایش نرخ کرایه
بسیاری از شرکت های بزرگ کشتیرانی، برای حفظ امنیت کشتیها و خدمه خود، از ورود به مناطق پرخطر خودداری میکنند. تنگه هرمز که یکی از اصلیترین آبراه های تجارت جهانی است، اکنون با ریسک بالایی ارزیابی میشود. این مسئله باعث شده:
- ظرفیت حمل به خاورمیانه کاهش یابد: کشتیهای کمتری حاضر به پذیرش بار به مقصد این منطقه هستند.
- نرخ کرایه حمل سر به فلک بکشد: بر اساس قانون ساده عرضه و تقاضا، وقتی ظرفیت حمل کم و تقاضا برای آن زیاد باشد، قیمت افزایش مییابد. گزارش ها از افزایش حداقل 1000 دلاری هزینه حمل برای هر کانتینر خبر میدهند. این هزینه اضافی، مستقیماً به قیمت نهایی محصول اضافه میشود.
چالش های بیمه و سرگردانی محموله ها
شرکت های بیمه در شرایط جنگی، پوشش های خود را محدود کرده یا هزینه حق بیمه War Risk Premium را به شدت افزایش میدهند. این موضوع ریسک تجارت را برای صادرکنندگان بالا میبرد.
داستان تاجری که میگوید کانتینرهایش به ارزش یک میلیون دلار در بندر جبلعلی گیر کرده و از سرنوشت آن ها بیخبر است، نمونه ای واقعی از این هرجومرج است. این عدم قطعیت، بسیاری را از انجام معاملات جدید منصرف میکند.
واکنش غول های فولادی: چین و هند چگونه با بحران روبرو میشوند؟
تأثیرات این بحران محدود به ایران و خریداران منطقه ای نیست. دو قدرت بزرگ فولاد آسیا، یعنی چین و هند، نیز به سرعت واکنش نشان داده اند.
عقبنشینی تاکتیکی صادرکنندگان چینی
چین، به عنوان بزرگترین تولیدکننده و صادرکننده فولاد جهان، بازارهای خاورمیانه را یکی از مقاصد اصلی خود میداند. در سال 2025، حدود 15 درصد از کل صادرات فولاد این کشور به خاورمیانه بوده است. اما اکنون، صادرکنندگان چینی در حال پس گرفتن پیشنهادهای فروش خود هستند. چرا؟
ریسک بالای حملونقل و هزینه: افزایش 1000 دلاری کرایه و نبود پوشش بیمه ای، حاشیه سود آن ها را از بین برده و معامله را غیراقتصادی میکند.
چشمانداز بازار آهن و فولاد ایران
با توجه به تمام این تحلیل ها، فعالان بازار آهن و فولاد ایران باید خود را برای سناریوهای مختلف آماده کنند.
تأثیر بر قیمت های داخلی
- شمش و محصولات نیمهنهایی: در کوتاهمدت، توقف صادرات میتواند عرضه شمش در بازار داخل را افزایش دهد و از جهش قیمت ها جلوگیری کند. اما اگر این وضعیت طولانی شود، مشکلات نقدینگی برای تولیدکنندگان میتواند منجر به کاهش تولید و در نهایت افزایش قیمت در آینده شود.
- محصولات نهایی (میلگرد، تیرآهن و ورق): قیمت این محصولات تابعی از قیمت شمش و همچنین هزینه های تولید (انرژی، حملونقل داخلی) و میزان تقاضاست. با توجه به سیگنال افزایش قیمت از سوی کشورهایی مانند هند، انتظار میرود که فشار برای افزایش قیمت در بازار داخلی نیز به وجود آید.
- مواد اولیه وارداتی: اگرچه ایران در بسیاری از مواد اولیه خودکفاست، اما برخی اقلام مانند الکترود گرافیتی یا بخشی از فروآلیاژها وارداتی هستند. اختلال در حملونقل جهانی میتواند هزینه تأمین این مواد را نیز برای کارخانه ها افزایش دهد.
توصیه هایی برای فعالان بازار بازار آهن و فولاد
- رصد دقیق اخبار: در شرایط کنونی، دنبال کردن اخبار ژئوپلیتیک و تأثیر آن بر مسیرهای کشتیرانی، به اندازه تحلیل تکنیکال نمودار قیمت ها اهمیت دارد.
- مدیریت موجودی: خریداران و فروشندگان باید با احتیاط بیشتری نسبت به مدیریت موجودی خود عمل کنند. خرید هیجانی یا فروش از روی ترس، میتواند منجر به زیان شود.
- توجه به هزینه های جانبی: هزینه حملونقل داخلی و خارجی به یک متغیر بسیار پرنوسان تبدیل شده است. در هنگام عقد قراردادها، حتماً این هزینه ها را با دقت بالا محاسبه کنید.
جمع بندی
بازار آهن و فولاد در یک نقطه عطف قرار گرفته است. ثبات ظاهری قیمت ها نباید ما را از واقعیت های پشت پرده غافل کند. جنگ در خاورمیانه، بیش از آنکه یک درگیری نظامی باشد، یک شوک به شریان های تجارت جهانی است.
بنادر از کار میافتند، کشتیها متوقف میشوند و هزینه ها بالا میروند. در انتهای این زنجیره، قیمت تمامشده محصول برای مصرفکننده نهایی است که افزایش مییابد.
در «آهن 123»، ما متعهد هستیم که با ارائه تحلیل های دقیق و بهروز، شما را در مسیریابی این بازار پرچالش یاری کنیم. برای دریافت آخرین قیمت ها و مشاوره های تخصصی، با کارشناسان ما در تماس باشید.
