تحلیل وضعیت بازار آهن؛ آرامش شکننده در سایه تنشهای پنهان (هفته دوم بهمن 1404)
به گزارش آهن 123؛ اگر بخواهیم تصویری دقیق از آنچه در هفته دوم بهمنماه 1404 بر صنعت فولاد کشور گذشت ترسیم کنیم، باید از واژه «تعلیق» استفاده کنیم. وضعیت بازار آهن در بازه زمانی 11 تا 14 بهمن، شبیه به فنری فشرده بود که تحت تأثیر نیروهای متضاد، در حالتی از سکون ظاهری قرار داشت.
بازاری که نه توان صعود قدرتمند را در خود میدید و نه نای نزول بیشتر را داشت. آنچه در این هفته رخ داد، فراتر از تغییرات عددی روی تابلوهای معاملاتی بود؛ این هفته، هفتهی زورآزمایی «رکود تقاضا» با «فشار هزینه تولید» بود.
آناتومی وضعیت بازار آهن ;یک بازار محتاط
در هفته ای که گذشت، فعالان حوزه آهن با بازاری چندلایه مواجه بودند. در نگاه سطحی، نمودارها خطوطی نسبتاً صاف و کمنوسان را نشان میدادند، اما تحلیلگران اقتصادی میدانند که در اقتصاد ایران، ثبات قیمت همیشه به معنای آرامش نیست.
وضعیت بازار آهن در این مقطع زمانی
جبهه کاهشی (سمت تقاضا)
رکود سنگین در پروژه های عمرانی و ساختوساز، نبود نقدینگی در گردش و فقدان چشمانداز روشن برای بازگشت سرمایه، باعث شد خریداران واقعی و حتی سرمایهگذاران از ورود هیجانی به بازار خودداری کنند.
جبهه افزایشی (سمت عرضه)
تولیدکنندگان با چالشهای ساختاری نظیر محدودیت شدید گاز و برق دستوپنج نرم میکردند. این محدودیت ها، هزینه تمامشده را بالا نگه داشت و عملاً امکان کاهش قیمت را از کارخانه ها سلب کرد.
بنابراین، وضعیت بازار آهن در هفته دوم بهمن، نمایشی از یک “بنبست قیمتی” بود. معاملهگران با احتیاطی مثالزدنی حرکت کردند و استراتژی “نظارهگری” را بر “خرید یا فروش تهاجمی” ترجیح دادند.
مثلث استراتژیک تأثیرگذار بر وضعیت بازار آهن
برای درک عمیقتر چرایی رفتار بازار در هفته گذشته، باید سه ضلع اصلی تأثیرگذار را که مانند اهرمهایی قدرتمند جهتگیری قیمت ها را تعیین کردند، بررسی کنیم: نوسانات ارزی، بحران انرژی و بورس کالا.
نقش دلار در حفظ کف قیمت ها
نرخ ارز همواره به عنوان قطبنمای بازارهای کالایی در ایران عمل کرده است. در هفته مورد بررسی، دلار اگرچه جهشهای انفجاری نداشت، اما نوسان آن در کانالهای بالا و عدم بازگشت به سطوح پایینتر، سیگنالی واضح به بازار فولاد مخابره کرد.
پایداری نرخ ارز در سطوح بالا، باعث شد تا “هزینه جایگزینی” کالا برای انبارداران و تولیدکنندگان افزایش یابد.
در تحلیل وضعیت بازار آهن، باید توجه داشت که وقتی نرخ ارز بالا میماند، حتی اگر تقاضایی وجود نداشته باشد، فروشنده حاضر به ارزانفروشی نیست؛ زیرا میداند برای جایگزین کردن همان کالا در انبار خود، باید در آینده مبلغ بیشتری بپردازد.
این پدیده باعث شد تا علیرغم نبود مشتری دستبهنقد، قیمت ها دچار ریزش نشوند.
بحران انرژی؛ عامل بازدارنده عرضه
موضوع انرژی، دیگر یک چالش فصلی نیست، بلکه به یک متغیر ثابت در معادله تولید فولاد تبدیل شده است. گزارشهای رسیده به آهن 123 نشان میدهد که در هفته دوم بهمن، فشار ناشی از کمبود گاز و محدودیت های برق بر واحدهای احیا مستقیم و ذوب، همچنان ادامه داشت.
کاهش تولید ناشی از این محدودیت ها، دو اثر مهم بر وضعیت بازار آهن گذاشت:
اثر روانی بر وضعیت بازار آهن
بازار همواره نگران کمبود عرضه در هفته های آتی است. این ذهنیت باعث میشود حتی در زمان رکود، کسی حاضر به فروش در قیمت های پایین نباشد.
اثر واقعی وضعیت بازار آهن
کاهش حجم شمش و مقاطع ورودی به انبارها، تعادل شکننده فعلی را حفظ کرد. اگر تولید با ظرفیت کامل انجام میشد، با توجه به ضعف تقاضا، قطعاً شاهد سقوط قیمت ها بودیم، اما محدودیت انرژی مانع از این اتفاق شد.
سیگنالهای بورس کالا
بورس کالا در این هفته نقش “تثبیتکننده” را ایفا کرد. معامله حدود 309 هزار تن محصول فولادی، نشان داد که جریان کالا قطع نشده است، اما شور و اشتیاقی هم برای رقابت های قیمتی سنگین وجود ندارد.
چالشهای بازگشت ارز صادراتی برای صادرکنندگان فولاد، یکی از گلوگاه هایی بود که بر حجم معاملات تالار صادراتی سایه انداخت. در مجموع، بورس کالا در هفته دوم بهمن، آینهی تمامنمای وضعیت بازار آهن آزاد بود: حجم معاملات منطقی، اما بدون هیجان.
بررسی تفکیکی محصولات؛ هر کالا چه مسیری را طی کرد؟
تحلیل کلی بازار بدون نگاه دقیق به زیرمجموعه ها کامل نخواهد بود. بیایید وضعیت بازار آهن را در چهار محصول کلیدی بررسی کنیم.
وضعیت بازار میلگرد؛ نوسان در دامنه محدود
میلگرد به عنوان شاخصترین محصول ساختمانی، بیشترین تأثیر را از رکود ساختوساز پذیرفت. در بازه 11 تا 14 بهمن، قیمت میلگرد عمدتاً در یک کانال افقی حرکت کرد.
رفتار خریداران: پیمانکاران و سازندگان شخصی، خریدهای خود را به حداقل رساندند و تنها برای نیازهای فوری اقدام به سفارشگذاری کردند.
رفتار کارخانه ها: تولیدکنندگان با آگاهی از هزینه های بالای تولید (ناشی از قیمت آهن اسفنجی و انرژی)، در برابر کاهش قیمت مقاومت کردند.
نتیجه این تقابل، ثبات نسبی قیمت میلگرد بود. اگرچه در برخی مبادی فروش اصلاحات جزئی قیمت دیده شد، اما برآیند کلی بازار، حفظ سطوح قیمتی قبلی بود.
تیرآهن؛ چشمانتظار پروژه های کلان
بازار تیرآهن وابستگی زیادی به پروژه های اسکلت فلزی و طرحهای عمرانی دولتی دارد. وضعیت بازار آهن در بخش تیرآهن نشان داد که تقاضای دولتی همچنان در خواب زمستانی است.
با این حال، ذوبیها با مدیریت عرضه توانستند از ریزش قیمت جلوگیری کنند. تثبیت قیمت تیرآهن در هفته گذشته، بیش از آنکه حاصل تقاضا باشد، نتیجهی کنترل عرضه و نگرانی از آینده تولید بود.
افزایشهای جزئی در برخی سایزهای پرمصرف نیز ناشی از کمبود مقطعی در انبارها گزارش شد.
پروفیل؛ تابع ورق و دلار
تولیدکنندگان پروفیل در هفته گذشته یکی از سختترین شرایط را تجربه کردند. از یک سو، قیمت ورق آهن (ماده اولیه) میل به افزایش داشت و نرخ ارز نیز بالا بود، و از سوی دیگر، تقاضای صنایع پاییندستی به شدت ضعیف بود.
این تضاد باعث شد تا وضعیت بازار آهن در بخش پروفیل، حالتی از سردرگمی داشته باشد. تولیدکنندگان ناچار بودند برای حفظ حاشیه سود خود، قیمت ها را با نوسانات ورق و ارز هماهنگ کنند، اما بازار کشش افزایش قیمت های ناگهانی را نداشت. نتیجه، رشدی ملایم و محتاطانه در قیمت پروفیلها بود.
ورق های فولادی؛ جزیره ثبات نسبی
ورق های سیاه و آلیاژی در هفته دوم بهمن، کمترین نوسان هیجانی را ثبت کردند. تعادل نسبی میان عرضه مبارکه و سایر واحدها با تقاضای صنایع لوله و پروفیل، باعث شد تا قیمت ها در محدوده ای مشخص نوسان کنند.
البته در برخی ضخامت های خاص که با محدودیت عرضه مواجه بودند، افزایش قیمت ها محسوستر بود، اما کلیت بازار ورق، فضایی آرام را سپری کرد.
تحلیل تکنیکال و فاندامنتال؛ بازار به کدام سو میرود؟
در حال حاضر، صورت کسر (هزینه ها و ارز) رو به افزایش یا ثبات در بالا است، در حالی که مخرج کسر (تقاضا) عددی بسیار کوچک است. در علم اقتصاد، این وضعیت به {رکود تورمی} در مقیاس خرد صنعت آهن شبیه است.
آنچه در هفته دوم بهمن گذشت، نشان داد که بازار پتانسیل جهشهای ناگهانی را ندارد، مگر اینکه یک شوک سیاسی یا ارزی قدرتمند به آن وارد شود. در عین حال، “کف حمایتی” قیمت ها بسیار مستحکم شده است. یعنی هزینه های تولید اجازه نمیدهد قیمت ها از حد مشخصی پایینتر بیایند.
استراتژی معاملاتی برای هفته های پیشرو
پرهیز از هیجان: بازار در فاز تثبیت است. خرید یا فروش هیجانی بر اساس شایعات میتواند منجر به زیان شود.
رصد اخبار انرژی: هرگونه خبر جدید مبنی بر تشدید قطع گاز یا برق صنایع، میتواند بلافاصله بر انتظارات تورمی اثر بگذارد و فنر قیمت ها را رها کند.
مدیریت موجودی: برای انبارداران، حفظ موجودی در سطح تعادلی (نه بیشازحد و نه خالی) بهترین استراتژی در این بازار مه آلود است.
توجه به سیگنالهای سیاسی: اخبار مربوط به مذاکرات و روابط بینالملل، اگرچه اثر آنی بر مصرف فولاد ندارند، اما روانشناسی بازار و نرخ ارز را به شدت تحت تأثیر قرار میدهند.
نتیجه گیری
آنچه در هفته دوم بهمنماه 1404 بر بازار آهن گذشت، روایتی از یک مقاومت جانانه در برابر نوسانات بود. وضعیت بازار آهن نشان داد که این بازار به بلوغی نسبی رسیده است که در آن، نه با هر نسیمی میلرزد و نه بیدلیل طوفانی میشود.
ثبات ظاهری هفته گذشته، پوششی بر تنشهای زیرپوستی ناشی از هزینه تولید و نوسانات ارزی بود. بازار آهن در حال حاضر در یک نقطه تعادلی حساس ایستاده است؛ نقطه ای که هر لحظه میتواند با تغییر متغیرهای کلان (ارز و انرژی)، به سمت صعود یا نزول متمایل شود.
برای فعالان صنعت ساختمان و فولاد، پیام هفته دوم بهمن روشن بود: «احتیاط شرط عقل است، اما انفعال جایز نیست.»
رصد دقیق داده ها و تحلیلهای روزانه که در آهن 123 ارائه میشود، در این شرایط پیچیده، کلید اصلی برای حفظ سرمایه و تداوم کسبوکارهستند.
