گزارش بازار فولاد؛ بازار جهانی متعادل است اما فشار هزینه ها بیشتر شده
به تحلیل خبری آهن123 | بازار فولاد در خرداد 1405 تصویری دوگانه از خود نشان داد. از یک سو، داده های جهانی از فضایی متعادل با نوسانات محدود خبر می دهند و از سوی دیگر، خبرهای داخلی و منطقه ای نشان می دهد که هزینه انرژی، حمل و نقل و اختلالات لجستیکی می توانند مسیر این بازار را در هفته های آینده تغییر دهند.
همین ترکیب باعث شده فعالان صنعت فولاد، با دقت بیشتری روند قیمت ها، سیاست های دولتی و وضعیت تجارت جهانی را دنبال کنند.
در تازه ترین گزارش بازار فولاد، قرارداد آتی ورق گرم چین با افت 0.60 درصدی به 495 دلار رسید. این عدد پیام روشنی از ضعف تقاضا در بخش هایی از بازار آسیا دارد. در مقابل، ورق گرم آمریکا تقریبا بدون تغییر و در سطح 1125 دلار معامله شد که نشانه ای از ثبات نسبی در بازار ایالات متحده است.
در اروپا نیز ورق گرم شمال غرب این قاره با تغییر 0.03 درصدی منفی در 788.85 دلار قرار گرفت؛ رقمی که نشان می دهد بازارهای غربی در حال حاضر در مسیر کم نوسان تری حرکت می کنند.
این شرایط در حالی ثبت شده که بازار مواد اولیه نیز رفتار یکدستی نداشته است. قیمت سنگ آهن 0.22 درصد افت کرد و به 755.29 دلار رسید، اما زغال سنگ کک شو 0.59 درصد رشد داشت و در 106.019 دلار معامله شد.
همین واگرایی در مواد اولیه می تواند در روزهای آینده بر حاشیه سود تولیدکنندگان آهن و فولاد اثر بگذارد؛ به ویژه در شرایطی که بخشی از کارخانه ها همزمان با فشارهای انرژی و هزینه های حمل رو به رو هستند.
بازار جهانی فولاد در فاز انتظار
آنچه امروز در بازار جهانی دیده می شود، نه یک روند صعودی پرقدرت است و نه یک افت سنگین و فراگیر. در واقع، فعالان بازار بیشتر در موقعیت انتظار قرار گرفته اند.
کاهش 0.10 درصدی شاخص دلار آمریکا و رسیدن آن به 99.906 واحد، در کنار افت 1.35 درصدی قیمت آتی نفت خام سبک تا سطح 90.07 دلار، دو سیگنال مهم برای بازارهای کالایی به شمار می رود.
افت قیمت نفت می تواند بخشی از فشار هزینه تولید فولاد را کمتر کند، چون انرژی و حمل و نقل سهم مهمی در بهای تمام شده دارند. با این حال، این اثر زمانی پررنگ می شود که همزمان تنش های لجستیکی و ریسک های منطقه ای نیز فروکش کنند. در غیر این صورت، کاهش قیمت نفت لزوما به معنای ارزان تر شدن هزینه نهایی برای فولادسازان نیست.
از سوی دیگر، بازار سهام فولادسازان نیز تصویری محتاطانه ارائه کرده است. تاتا استیل و پوسکو افت جزئی را ثبت کردند، آرسلور میتال تقریبا ثابت ماند و نیپون استیل ژاپن رشد 0.37 درصدی داشت.
این رفتار نشان می دهد که سرمایه گذاران هنوز به دنبال نشانه های قطعی تر از سمت تقاضای چین، وضعیت حمل دریایی و تصمیمات کلان اقتصادی هستند.
تقاضای چین هنوز سیگنال قوی نداده است
در هر گزارش بازار فولاد، چین همچنان یکی از مهم ترین متغیرهاست. افت قرارداد آتی HRC چین را باید از همین زاویه دید. زمانی که این شاخص پایین می آید، بازار معمولا آن را به عنوان نشانه ای از کندی مصرف یا کاهش هیجان خرید در بزرگ ترین بازیگر فولادی جهان تفسیر می کند.
در شرایط فعلی، کاهش محدود قیمت ها در آسیا بیشتر از آنکه نشانه بحران باشد، بیانگر احتیاط خریداران است.
کارخانه ها، معامله گران و مصرف کنندگان نهایی در حال رصد چند متغیر همزمان هستند: سرعت رشد اقتصادی چین، وضعیت پروژه های زیرساختی، بازار مسکن و هزینه حمل.
اگر هر یک از این بخش ها با تغییر محسوس همراه شوند، مسیر قیمت فولاد نیز می تواند متفاوت شود.
به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران معتقدند بازار فولاد جهانی در کوتاه مدت بیشتر در دامنه ای محدود نوسان خواهد کرد؛ مگر اینکه یک عامل بیرونی جدی، تعادل فعلی را برهم بزند.
سیاست های جدید صمت و تمرکز بر زنجیره فولاد
در داخل کشور، سیاست های تازه وزارت صمت یکی از مهم ترین خبرهای روز برای صنعت به شمار می رود.
طبق اعلام رسمی، در 18 ماه گذشته بیش از 1860 واحد صنعتی و 723 معدن راکد احیا شده و سرمایه گذاری های مهمی در حوزه صنعت، معدن و زیرساخت انجام شده است. این آمار نشان می دهد که نگاه دولت فقط معطوف به تولید نهایی نیست و تلاش شده زنجیره تامین نیز فعال تر شود.
در بخش فولاد، ایران اکنون در جایگاه دهم تولید جهانی و پانزدهم صادرات قرار دارد. این موقعیت برای صنعتی که در سال های اخیر با محدودیت انرژی، تحریم، دشواری نقل و انتقال پول و چالش های لجستیکی دست و پنجه نرم کرده، قابل توجه است. با این حال، حفظ این جایگاه بدون هماهنگی دقیق در کل زنجیره آهن ممکن نیست.
برنامه های جدید صمت بر افزایش هماهنگی میان بخش های بالادستی و پایین دستی، رشد بهره وری، حمایت از تولید و استفاده از روش های نو برای اداره واحدهای صنعتی متمرکز است.
اگر این برنامه ها به شکل عملیاتی و مداوم اجرا شوند، می توانند بخشی از فشارهای فعلی را کمتر کنند و فضا را برای تولید باثبات تر آماده سازند.
سود فولادسازان زیر فشار انرژی و رکود بازار
در کنار این خبرها، هشدار انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران درباره افت شدید سودآوری شرکت ها، یکی از مهم ترین بخش های این گزارش بازار فولاد است.
به گفته رئیس انجمن، سال 1404 برای فولادسازان سال سختی بوده و مجموعه ای از عوامل منفی، سود این شرکت ها را به کمتر از نصف رسانده است.
محدودیت های برق، رکود بازار، مشکلات صادراتی و رشد هزینه های انرژی از مهم ترین دلایل این افت عنوان شده اند. در این میان، افزایش بیش از 65 درصدی نرخ گاز مصرفی صنعت آهن بیش از همه مورد توجه قرار گرفته است.
این افزایش در شرایطی اعمال شده که بسیاری از تولیدکنندگان همزمان با کاهش تولید و محدودیت در فروش خارجی نیز مواجه بوده اند.
واقعیت این است که فولادسازی صنعتی انرژی بر است و هر افزایش مستقیم در قیمت گاز و برق، خیلی سریع در هزینه تمام شده خود را نشان می دهد.
زمانی که بازار داخلی نیز کشش کافی برای رشد قیمت ندارد و صادرات هم با مانع رو به روست، فشار مستقیم بر حاشیه سود شرکت ها وارد می شود. به همین دلیل، درخواست برای بازنگری فوری در سیاست های انرژی، در روزهای اخیر با جدیت بیشتری مطرح شده است.
صادرات فولاد ادامه دارد اما با افت حجم
یکی دیگر از محورهای مهم، ادامه صادرات فولاد ایران با وجود محدودیت های دریایی و اختلالات لجستیکی است.
طبق اظهارات عضو انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، صادرات متوقف نشده اما حجم آن کاهش یافته است. این نکته از آن جهت مهم است که برخی تصور می کردند فشارهای حمل و نقل می تواند تجارت فولاد ایران را به شکل جدی مختل کند.
با این حال، کاهش حجم صادرات به معنای کم شدن فشار نیست. بر اساس این گزارش، تنش های اخیر فقط بر چند شرکت بزرگ اثر نگذاشته و کل زنجیره از تولیدکنندگان کنسانتره و گندله تا صنایع پایین دستی مانند نسوز را درگیر کرده است. این یعنی هر اختلال در حمل و صادرات، به سرعت در چند حلقه از زنجیره اثر می گذارد.
از سوی دیگر، کاهش تولید داخلی در برخی محصولات به ویژه ورق فولادی، وابستگی به واردات را بیشتر کرده است. این موضوع در شرایطی که هزینه حمل بالا رفته و ریسک تجارت خارجی نیز بیشتر شده، می تواند بازار داخلی را با رشد قیمت مواجه کند.
در نتیجه، ادامه صادرات هرچند خبر مثبتی است، اما برای تحلیل دقیق بازار باید آن را در کنار افت حجم و افزایش هزینه ها بررسی کرد.
جهش کرایه حمل جهانی و اثر آن بر بازار فولاد
اگر قرار باشد یک متغیر در روزهای اخیر بیشتر از بقیه نگاه ها را به خود جلب کرده باشد، آن متغیر کرایه حمل دریایی است.
نرخ حمل کانتینر 40 فوتی از آسیا به آمریکا فقط در یک هفته 20 درصد بالا رفته و از زمان آغاز جنگ بیش از 109 درصد رشد کرده است. همچنین هزینه حمل از آسیا به اروپا نیز بیش از 50 درصد افزایش یافته است.
این افزایش شدید تنها یک عدد در گزارش های حمل و نقل نیست؛ بلکه مستقیما بر تجارت مواد اولیه، محصولات میانی و کالاهای نهایی اثر می گذارد.
تغییر مسیر کشتی ها، ازدحام در بنادر ترانشیپمنت، رشد نرخ سوخت، افزایش هزینه بیمه و بالا رفتن ریسک های منطقه ای همگی دست به دست هم داده اند تا تجارت دریایی گران تر شود.
برای بازار فولاد، این موضوع دو اثر همزمان دارد. نخست اینکه قیمت واردات و صادرات می تواند بالا برود و دوم اینکه برنامه ریزی زمانی برای تحویل محموله ها سخت تر شود.
وقتی شرکت ها نتوانند با اطمینان از زمان رسیدن بار و هزینه نهایی حمل حرف بزنند، معاملات نیز با احتیاط بیشتری انجام می شود. همین احتیاط در نهایت می تواند از حجم خرید و فروش بکاهد.
عرضه 30 هزار تن محصول فولادی در بورس کالا
در بازار داخلی، عرضه 30 هزار و 225 تن محصول فولادی در بورس کالا نیز یکی از خبرهای اثرگذار روز بود. این عرضه شامل شمش، تیرآهن، نبشی، ناودانی و انواع ورق بود و در میان آنها، تیرآهن با افزایش عرضه و کاهش قیمت پایه نسبت به دوره قبل بیشتر جلب توجه کرد.
این داده ها از دو جهت اهمیت دارند. نخست اینکه نشان می دهند جریان عرضه در بازار داخلی همچنان فعال است و تولیدکنندگان تلاش می کنند با وجود فشارهای موجود، بازار را تغذیه کنند. دوم اینکه کاهش قیمت پایه برخی اقلام مانند تیرآهن می تواند علامتی از تنظیم رفتار فروشندگان با شرایط تقاضا باشد.
در سایر محصولات نیز تغییرات عرضه و قیمت محدود بود و برخی کالاها مانند ورق قلع اندود و ورق گالوانیزه بدون تغییر نسبت به عرضه قبلی ارائه شدند. این وضعیت نشان می دهد که بازار داخلی فعلا در فاز نوسان کنترل شده قرار دارد؛ هرچند هر تغییر در انرژی، حمل یا نرخ ارز می تواند این تعادل را جابه جا کند.
برای رصد لحظه ای بازار فولاد و آهن، سوشال مدیا و سایت آهن123 را دنبال کنید.
منبع : انجمن فولادسازان ایران
