ورشکستگی ذوب آهن اصفهان؛ غول فولاد ایران چگونه به زیان 9 همتی رسید؟
ذوب آهن اصفهان هنوز اعلام ورشکستگی نکرده است، اما صورت های مالی نیمه نخست سال 1405 از بحرانی جدی در این کارخانه حکایت دارند؛ زیان خالص 9299 میلیارد تومانی، زیان عملیاتی 9773 میلیارد تومانی و مجموع بدهی های حدود 102 هزار میلیارد تومانی، تصویری نگران کننده از وضعیت یکی از قدیمی ترین تولیدکنندگان فولاد به ما میدهد.
برای خریداران نیز بررسی وضعیت عرضه و مقایسه قیمت محصولات از طریق مجموعه آهن یک دوسه که انواع شرایط خرید آهن آلات را دارد در این شرایط خیلی مهم هست.
وضعیت مالی ذوب آهن اصفهان در سال 1405؛ اعداد چه می گویند؟
برای درک ابعاد بحران ذوب آهن باید به جای تمرکز صرف بر درآمد فروش، فاصله درآمد و هزینه های تولید را بررسی کرد.
بر اساس اطلاعات مالی شش ماهه منتهی به شهریور 1405، درآمد عملیاتی شرکت با رشد حدود 17 درصدی به 35 هزار و 241 میلیارد تومان رسیده است.
در نگاه اول، افزایش درآمد می تواند نشانه مثبتی باشد؛ اما مشکل زمانی آشکار می شود که بهای تمام شده محصولات را در کنار این رقم قرار دهیم.
بهای تمام شده درآمدهای عملیاتی با رشد حدود 25 درصدی به 36 هزار و 217 میلیارد تومان رسیده است. یعنی ذوب آهن حتی از محل فعالیت اصلی خود نیز نتوانسته هزینه تولید و فروش محصولاتش را پوشش دهد.
جدول وضعیت مالی ذوب آهن اصفهان در نیمه نخست 1405
ارقام براساس اطلاعات مالی ارائه شده از عملکرد شش ماهه شرکت هستند. مبالغ به تومان بیان شده اند.
| شاخص مالی | عملکرد شش ماهه |
| درآمد عملیاتی | 35,241 میلیارد تومان |
| بهای تمام شده | 36,217 میلیارد تومان |
| زیان ناخالص | 976 میلیارد تومان |
| حاشیه سود ناخالص | منفی 2.8 درصد |
| زیان عملیاتی | 9,773 میلیارد تومان |
| زیان خالص | 9,299 میلیارد تومان |
| هزینه های اداری، فروش و عمومی | 3,745 میلیارد تومان |
| مجموع بدهی های گزارش شده | حدود 102 هزار میلیارد تومان |
موضوع زمانی جدی تر می شود که بدانیم ذوب آهن در شش ماهه نخست سال 1404 حدود 6950 میلیارد تومان سود خالص ثبت کرده بود؛ اما در دوره مشابه سال 1405 به زیان خالص 9299 میلیارد تومانی رسیده است.
به عبارت دیگر، شرکت در فاصله یک سال از ثبت سود قابل توجه به ثبت زیان سنگین رسیده است؛ تغییری که برای سهامداران، تامین کنندگان و فعالان بازار آهن آلات قابل چشم پوشی نیست.
چرا ذوب آهن اصفهان زیان ده شد؟ بررسی 5 عامل اصلی بحران
برای بررسی علت زیان ده شدن ذوب آهن نباید فقط به افزایش هزینه ها یا ضعف مدیریت اشاره کرد. بحران فعلی حاصل هم زمان چند مشکل در زنجیره تولید، تامین مواد اولیه، نقدینگی و فروش است.
افت 39 درصدی تولید؛ مهم ترین ضربه به عملکرد ذوب آهن
یکی از جدی ترین مشکلات ذوب آهن اصفهان، کاهش حجم تولید است.
طبق ارقام ارائه شده، مجموع تولید شرکت در نیمه نخست سال 1405 به 520 هزار و 710 تن رسیده است؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال قبل 855 هزار و 252 تن بود.
به این ترتیب، تولید کارخانه حدود 39 درصد کاهش داشته است.
این افت فقط یک عدد در گزارش عملکرد نیست. در صنعت فولاد، ظرفیت تولید و میزان بهره برداری از خطوط نقش مستقیمی در قیمت تمام شده هر تن محصول دارد.
کارخانه ای مانند ذوب آهن برای فعالیت خود هزینه های سنگینی در بخش تعمیرات، نگهداری تجهیزات، نیروی انسانی، انرژی و زیرساخت دارد. بخش قابل توجهی از این هزینه ها حتی زمانی که تولید کاهش پیدا می کند، همچنان پابرجاست.
در نتیجه، وقتی کارخانه با ظرفیت پایین تری کار می کند، هزینه های ثابت روی تناژ کمتری سرشکن می شوند و قیمت تمام شده هر تن محصول افزایش پیدا می کند.
از طرف دیگر، کاهش تولید به معنای محدود شدن ظرفیت عرضه به بازار نیز هست؛ موضوعی که به ویژه در محصولات مهمی مانند تیرآهن می تواند برای خریداران و توزیع کنندگان اهمیت داشته باشد.
کمبود نقدینگی و ناتوانی در تامین مواد اولیه
یکی از نکات مهم در گزارش عملکرد ذوب آهن، ارتباط مستقیم کمبود نقدینگی با افت تولید است.
این شرکت برای ادامه فعالیت خطوط تولید خود به تامین مستمر زغال سنگ، کک وارداتی، فروآلیاژها و مواد اولیه آهن دار نیاز دارد. با این حال، طبق توضیحات منتشر شده، محدودیت سرمایه در گردش و کمبود نقدینگی تامین این مواد را با مشکل مواجه کرده است.
اینجا با یک چرخه معیوب روبه رو هستیم:
- کمبود نقدینگی، خرید مواد اولیه را دشوار می کند.
- کاهش مواد اولیه باعث افت تولید می شود.
- افت تولید، درآمد حاصل از فروش را محدود می کند.
- کاهش درآمد و افزایش هزینه ها، فشار نقدینگی را بیشتر می کند.
در نهایت، توان شرکت برای تامین مواد اولیه در دوره بعد نیز کاهش پیدا می کند.
این چرخه اگر متوقف نشود، حتی وجود تجهیزات و ظرفیت اسمی بالا نیز نمی تواند تضمین کننده تولید اقتصادی باشد.
جهش قیمت مواد اولیه؛ افزایش هزینه تولید فولاد
تولید فولاد به مجموعه ای از نهاده های اساسی وابسته است و تغییر قیمت هر کدام از آنها می تواند روی بهای تمام شده محصول نهایی اثر بگذارد.
در اطلاعات ارائه شده از عملکرد ذوب آهن، افزایش قابل توجه قیمت مواد اولیه در یک سال گذشته یکی از عوامل اصلی فشار بر هزینه های تولید عنوان شده است.
جدول تغییر قیمت نهاده های مهم تولید ذوب آهن
| نهاده تولید | میزان افزایش قیمت |
| سنگ منگنز | 156 درصد |
| سایر مواد مصرفی | 110 درصد |
| زغال سنگ داخلی | 99 درصد |
| سنگ آهن | 75 درصد |
| گندله | 60 درصد |
| زغال سنگ وارداتی | 47 درصد |
| کک وارداتی | 42 درصد |
| کک داخلی | 28 درصد |
وقتی افزایش هزینه قیمت مواد اولیه فولادسازی با چنین سرعتی بالا میرود، کارخانه باید بتواند این رشد هزینه را از طریق افزایش بهره وری، مدیریت مصرف یا اصلاح قیمت فروش جبران کند.
اما مشکل ذوب آهن این بوده که هم زمان با افزایش هزینه نهاده ها، تولید نیز کاهش پیدا کرده است. بنابراین کارخانه نه تنها با مواد اولیه گران تر روبه رو بوده، بلکه از مزیت تولید در مقیاس بالاتر نیز فاصله گرفته است.
افزایش 240 درصدی هزینه برق و رشد هزینه انرژی
انرژی یکی از هزینه های مهم و تعیین کننده در صنایع فولادی است. محدودیت تامین برق و گاز، در کنار افزایش تعرفه ها، می تواند برنامه تولید کارخانه را با اختلال مواجه کند.
براساس اطلاعات ارائه شده، قیمت برق خریداری شده ذوب آهن 240 درصد، گاز طبیعی 68 درصد و آب 38 درصد افزایش داشته است.
مجموع این تغییرات حدود 1300 میلیارد تومان به هزینه های انرژی شرکت اضافه کرده است.
نکته مهم این است که در صنعت فولاد، انرژی فقط یک ردیف هزینه در صورت مالی نیست. محدودیت برق و گاز می تواند باعث توقف خطوط، کاهش ظرفیت بهره برداری، افزایش هزینه های تعمیراتی و برهم خوردن برنامه تولید شود.
بنابراین اثر واقعی ناترازی انرژی ممکن است بسیار بیشتر از مبلغ مستقیم قبض های انرژی باشد.
افزایش هزینه های اداری و دستمزد با وجود کاهش کارکنان
یکی دیگر از بخش های قابل توجه صورت های مالی ذوب آهن، افزایش هزینه های فروش، اداری و عمومی است.
این هزینه ها در شش ماهه نخست 1405 به 3745 میلیارد تومان رسیده اند؛ در حالی که رقم دوره مشابه سال گذشته 2785 میلیارد تومان بود. به این ترتیب، هزینه های مذکور حدود 34 درصد افزایش داشته اند.
این افزایش در شرایطی رخ داده که تعداد کارکنان شرکت از 11 هزار و 272 نفر به 10 هزار و 612 نفر کاهش یافته است؛ یعنی 660 نفر کمتر از دوره مشابه سال قبل.
همچنین هزینه دستمزد تولید با رشد حدود 37 درصدی به فشار هزینه های شرکت اضافه کرده است.
البته کاهش تعداد کارکنان لزوما به معنای کاهش متناسب هزینه های اداری و عمومی نیست؛ زیرا تورم، هزینه خدمات، قراردادهای پشتیبانی، هزینه های اداری و سایر مخارج نیز بر این بخش اثر می گذارند.
با این حال، افزایش هزینه های عمومی در کنار افت تولید نشان می دهد که کنترل هزینه ها باید یکی از اولویت های جدی اصلاح ساختار مالی ذوب آهن باشد.
بحران ذوب آهن چه تاثیری بر قیمت تیرآهن و بازار آهن آلات دارد؟
اینجا موضوع از یک بحران مالی درون شرکتی فراتر می رود و به بازار آهن و فولاد ارتباط پیدا می کند.
ذوب آهن اصفهان از تولیدکنندگان مهم مقاطع فولادی در کشور است و محصولات آن، به ویژه تیرآهن، میلگرد و ریل، در بخش های مختلف ساختمان سازی، پروژه های عمرانی و زیرساختی مورد استفاده قرار می گیرند.
وقتی تولید یک کارخانه بزرگ کاهش پیدا می کند، اولین سوال بازار این است که آیا سایر تولیدکنندگان می توانند کمبود عرضه را جبران کنند یا خیر؟
برای مثال، اگر تولید تیرآهن ذوب آهن اصفهان در سایزهای پرمصرف کاهش پیدا کند و کارخانه های دیگر نتوانند به همان میزان محصول وارد بازار کنند، احتمال ایجاد فشار بر قیمت برخی سایزها وجود دارد.
اما این موضوع به معنای افزایش قطعی قیمت تیرآهن یا سایر مقاطع نیست.
قیمت آهن آلات به مجموعه ای از عوامل وابسته است:
- میزان عرضه کارخانه های فولادی
- سطح تقاضای پروژه های ساختمانی و عمرانی
- موجودی انبار بنکداران و توزیع کنندگان
- قیمت مواد اولیه و هزینه تولید
- شرایط صادرات و نرخ ارز
- وضعیت معاملات در بورس کالا
در بازاری که تقاضای مصرفی ضعیف است، حتی کاهش عرضه نیز ممکن است به افزایش قابل توجه قیمت منجر نشود.
آینده ذوب آهن اصفهان در سال 1405 به چه عواملی بستگی دارد؟
بازگشت ذوب آهن به شرایط عادی، کار ساده ای نیست و به چند تغییر اساسی نیاز دارد:
- تامین مواد اولیه: زغال سنگ، کک و سنگ آهن باید به موقع و به اندازه کافی تامین شوند.
- حل مشکل نقدینگی: شرکت باید منابع مالی کافی برای ادامه تولید و خرید مواد اولیه داشته باشد.
- کاهش هزینه ها: مدیریت مصرف انرژی، کاهش ضایعات و افزایش بهره وری می تواند هزینه تولید را پایین بیاورد.
- بازنگری در قراردادها: قراردادهای فروش باید متناسب با هزینه های روز تولید تنظیم شوند تا شرکت از فروش محصولات متضرر نشود.
- ساماندهی بدهی ها: برنامه مشخصی برای پرداخت بدهی ها و وصول مطالبات شرکت لازم است.
- تولید محصولات سودآورتر: ذوب آهن باید ظرفیت تولید خود را بیشتر به محصولاتی اختصاص دهد که تقاضا و حاشیه سود بهتری دارند.
جمع بندی؛ آیا ورشکستگی ذوب آهن اصفهان بازار آهن را متحول می کند؟
آنچه از عملکرد نیمه نخست سال 1405 ذوب آهن اصفهان مشخص است، با یک افت معمولی در سودآوری تفاوت دارد.
کاهش حدود 39 درصدی تولید، زیان خالص 9299 میلیارد تومانی، زیان عملیاتی 9773 میلیارد تومانی و مجموع بدهی های حدود 102 هزار میلیارد تومانی نشان می دهد این مجموعه با مشکلات جدی در ساختار تولید و تامین مالی مواجه است.
از نگاه بازار آهن نیز باید توجه داشت که بحران یک تولیدکننده بزرگ می تواند ترکیب عرضه را تغییر دهد، اما تاثیر آن بر قیمت تیرآهن، میلگرد و سایر مقاطع به شرایط کلی عرضه و تقاضا بستگی دارد.
بنابراین فعالان بازار باید به جای تصمیم گیری هیجانی، گزارش های تولید، موجودی محصولات و قیمت روز کارخانه ها را دنبال کنند.
برای تصمیم گیری در بازار آهن آلات، بهتر است به جای تکیه بر یک خبر یا پیش بینی قطعی، تغییرات قیمت و شرایط عرضه محصولات مورد نیاز را به صورت مستمر بررسی کنید.
برای این کار، مجموعه آهن یک دو سه که از سال 1368 در بازار آهن آلات ایران به طور تخصصی فعالیت می کند، می تواند به شما در بررسی شرایط بازار کمک کند؛ جایی که می توانید قیمت روز میلگرد، تیرآهن، ورق سیاه و پروفیل را مشاهده کنید،
برندها و نرخ ها را مقایسه کنید و با اطلاعات دقیق تر برای خرید آهن آلات تصمیم بگیرید. همچنین می توانید برای استعلام قیمت و بررسی شرایط سفارش، با کارشناسان آهن 123 تماس بگیرید.
