نحوه میلگردگذاری اطراف بازشوهای سقف و دیوار+ فیلم
هر بازشو در سقف یا دیوار، یک دسته میلگرد اصلی را قطع می کند و تنش را در گوشه های بازشو متمرکز می کند؛ راه حل استاندارد، قرار دادن میلگرد قطری در چهار گوشه و میلگرد طولی دور تا دور بازشو است تا مسیر بار جایگزین شود و ترک قطری از گوشه ها شروع نشود.
هرچه بازشو بزرگ تر باشد، این تقویت جدی تر می شود و در بازشوهای بزرگ، طراح به جای چند میلگرد ساده، تیر فرعی و کلاف تعریف می کند.
اما در کارگاه، تفاوت یک اجرای درست با یک اجرای ناموفق در جزئیاتی مثل زاویه 45 درجه، طول درگیری میلگرد و بستن درست آرماتورها مشخص می شود؛ جزئیاتی که در ادامه یکی یکی بررسی می کنیم.
اگر هم پروژه تان همین حالا به میلگرد نیاز دارد، پیش از سفارش می توانید مشخصات، شرایط خرید و قیمت روز میلگرد را در آهن یک دو سه بررسی کنید و در کمترین زمان ممکن بار را درب محل پروژه خود تحویل بگیرید.
چرا اطراف بازشو به میلگرد تقویتی نیاز پیدا می کند؟
در یک دال پیوسته، تنش مثل جریان آب مسیر صاف دارد و میلگردهای اصلی آن را هدایت می کنند. بازشو سد این مسیر است؛ درست مثل سوراخی که وسط یک ورق فولادی می اندازند، خطوط تنش از دو طرف بازشو فشرده می شوند و در گوشه ها به هم می رسند.
نتیجه این ازدحام، ترک های قطری است که تقریبا همیشه از گوشه بازشو شروع می شوند؛ احتمالا ترک موربی که از گوشه بازشو پله یا فضای نورگیر سقف ساختمان دیده اید، دقیقا همین ماجرا بوده است.
به همین دلیل در آرماتورگذاری سقف و دیوار، بازشو فقط یک جای خالی نیست؛ جایی است که میلگردهای بریده شده باید مسیر جایگزین داشته باشند.
آرماتور اطراف بازشو دقیقا همین نقش را دارد:
نیروی میلگردهای قطع شده را می گیرد و به بتن سالم کنار بازشو منتقل می کند.
جدول ضوابط رایج اجرا را بر اساس اندازه بازشو
| بزرگ ترین بعد بازشو | راهکار اجرایی | مشخصات میلگرد تقویتی |
| تا حدود 30 سانتی متر | میلگردهای قطع شده به دو طرف بازشو جابجا می شوند | میلگرد تقویتی جداگانه لازم نیست؛ همان میلگرد اصلی با فاصله کمی کنار بازشو اجرا می شود |
| حدود 30 تا 90 سانتی متر | میلگرد قطری در چهار گوشه | قطر معادل میلگردهای اصلی قطع شده؛ زاویه 45 درجه نسبت به لبه بازشو |
| حدود 90 تا 180 سانتی متر | میلگرد قطری گوشه ها به همراه میلگرد طولی دور تا دور بازشو | آرماتور لنگه افقی و عمودی با طول درگیری کافی در بتن سالم |
| بزرگ تر از 180 سانتی متر یا بازشو در ناحیه حساس سقف | طراحی مجدد ناحیه؛ تیر فرعی، کلاف یا دال توپر | صرفا بر اساس نقشه سازه ای، نه سلیقه مجری |
میلگرد قطری گوشه بازشو
اگر قرار باشد از بین همه اقلام میلگرد اطراف بازشو یکی را انتخاب کنیم، همین میلگرد قطری است. زحمتش کم است، اثرش زیاد. فقط دو نکته دارد که اگر رعایت شود، کار تمام است: محل نصب و طول گیرایی.
زاویه و محل قرارگیری
میلگرد قطری باید با زاویه 45 درجه نسبت به لبه بازشو و چسبیده به گوشه اجرا شود. نه یک دسته میلگرد آزاد چند سانت دورتر که فقط خوابیده آنجا. ترک دقیقا از گوشه و روی همین مسیر قطری شروع می شود، پس میلگرد باید روی مسیر ترک باشد.
و نکته مهم تر: این میلگردها باید با مفتول به شبکه اصلی بسته شوند. میلگردی که فقط روی شبکه خوابیده، با اولین ویبراتور جابجا می شود و عملا بی اثر می ماند. این را در هر کارگاهی دیده ام و هر بار هم همان سقف دو سال بعد ترک خورده.
طول میلگرد و گیرایی
میلگرد قطری باید کل طول بازشو را در راستای قطری بپوشاند و دو سرش در بتن سالم گیرا باشد؛ هر سر حداقل 60 برابر قطر میلگرد. یک حساب سرانگشتی: برای میلگرد شماره 14، یعنی حدود 84 سانتی متر گیرایی در هر سر.
میلگرد قطری کوتاهی که دو انتهایش را فقط کنار گوشه فرو کرده اید، مثل قفلی است که هیچ چیزی را بسته نکرده. هم پول دور ریخته اید، هم آرامشی که انتظارش را داشتید نیامده.
آرماتور اطراف بازشو در دیوار
خیلی ها فکر می کنند ضوابط سقف و دیوار یکی است. همین اشتباه، دردسر می آفریند. بازشو در دیوار، آن را به دو تکه مستقل تبدیل می کند و هر تکه خودش را می خواهد.
دیوار بتنی برشی
اینجا ماجرا جدی است. کنار بازشو میلگرد عمودی متمرکز اجرا می شود، بالای بازشو آرماتور لنت با خاموت بسته می شود و دور کل بازشو خم های U شکل اتصال را کامل می کند.
در ساختمان های چند طبقه و مناطق زلزله خیز، این جزئیات جزو نقشه های سازه ای است و سلیقه به کار بردن در آن، نه صرفه جویی است و نه خلاقیت؛ ریسک است، تمام عرض.
دیوار چدانی و بلوکی
قهرمان این دیوارها، لنت یا شناژ افقی بالای در و پنجره است؛ همان عضوی که بار سقف و رج های بالایی را می گیرد و دو طرف بازشو می نشاند.
کنارش میلگرد حرارتی افقی در رج ها و مهار گوشه پنجره های بزرگ با میلگرد قطری در ملات، از ترک های رایج این دیوارها جلوگیری می کند.
و یک تجربه میدانی: بازشوی تاسیساتی را با چکش و سلیقه در دیوار باز نکنید. محل داکت و کانال باید از قبل پیش بینی شده باشد. دیواری که ظاهرش سالم است، از داخل زخمی شده و دیر یا زود خودش را نشان می دهد.
میلگرد اطراف بازشو در سقف تیرچه بلوک
بیشتر بازشوها دقیقا در همین سقف ها اجرا می شوند، پس این بخش را با دقت بخوانید. اول جانمایی بازشو نسبت به تیرچه ها کنترل می شود؛ بازشو بهتر است بین دو تیرچه یا موازی با آن ها باشد. اگر ناچار به برخورد با تیرچه هستید، تیر فرعی از پروفیل یا تیرچه اجرا شود.
دور بازشو با بتن درجا و بلوک توپر پر می شود و میلگرد دور تا دور و میلگرد قطری چهار گوشه، طبق نقشه، داخل همین نوار بتنی می رود.
اما چیزی که باید صدایش را درآورد
بریدن تیرچه بدون تایید طراح. این کار پنج دقیقه طول می کشد، ولی ترمیمش چند برابر پول و زمان می خواهد و در بدترین حالت، افت ظرفیت سقف را هیچ بتونی جبران نمی کند. قبل از هر برش، یک تماس با مهندس طراح، چند ماه دردسر را تمام می کند.
اشتباهاتی که هر کارگاهی مرتکب می شود
حقیقت را بخواهید، بیشتر ترک های دور بازشو ریشه در نقص طراحی ندارند؛ ریشه در جزئیات ساده ای دارند که روز شلوغ کارگاه جا می ماند:
- میلگرد تقویتی را با مفتول به شبکه اصلی ببندید؛ میلگرد شناور سر جایش نمی ماند.
- پوشش بتن را با کاور و فاصله نگهدار رعایت کنید؛ میلگرد چسبیده به زیر سقف، هم زنگ می زند هم گیرا نمی شود.
- هماهنگی تاسیسات و سازه را قبل از آرماتوربندی انجام دهید؛ بریدن میلگرد اصلی برای عبور لوله، سنگین ترین ضربه به ظرفیت سقف است.
- میلگرد زنگ زده سطحی را با برس تمیز کنید؛ از آرماتور خم و تاب خورده استفاده نکنید.
- بعد از بتن ریزی، اطراف بازشو را با ویبراتور دستی خوب تراکم بدهید؛ حفره همان جا جمع می شود که تنش بیشتر است.
جدول اشتباه هات پرتکرار هنگام بتن ریزی بازشو
| اشتباه رایج | پیامد | راه اصلاح |
| حذف میلگرد قطری و انداختن میلگرد آزاد کنار بازشو | ترک قطری از گوشه در ماه های اول بهره برداری | میلگرد قطری 45 درجه با قطر معادل میلگردهای قطع شده |
| میلگرد تقویتی کوتاه با گیرایی ناکافی | تنش منتقل نمی شود و تقویت بی اثر می ماند | ادامه میلگرد تا تکیه گاه یا حداقل 60 برابر قطر |
| بریدن میلگرد اصلی برای عبور داکت و لوله | قطع مسیر بار و افت ظرفیت دال | هماهنگی تاسیسات و سازه پیش از آرماتوربندی |
| بستن نشدن آرماتور و نداشتن کاور | جابجایی میلگرد هنگام بتن ریزی | بستن با مفتول و استفاده از فاصله نگهدار |
| اجرای بازشوی بزرگ بدون تایید طراح | خیز، لرزش سقف و ترک برشی | اخذ جزئیات اجرایی از طراح قبل از برش |
جمع بندی
میلگرد اطراف بازشو یعنی بازسازی مسیر میلگردهایی که بازشو قطع کرده. قانون کارگاه ساده است: بازشو تا 30سانتی متر معمولا فقط با جابجایی میلگردها اداره می شود، بازشوی متوسط میلگرد قطری چهار گوشه می خواهد و بازشوی بزرگ تر، دور تا دور و تیر فرعی وارد کار می کند.
زاویه 45 درجه را دقیق بزنید، گیرایی را کوتاه نگیرید، آرماتورها را محکم ببندید و پیش از هر برش نظر طراح را بگیرید. این چند اصل هزینه ای به پروژه اضافه نمی کند، ولی از ترک هایی جلوگیری می کند که ترمیمشان چند برابر هزینه اولیه در می گیرد.
برای تصمیم گیری در بازار آهن آلات، بهتر است به جای تکیه بر یک خبر یا پیش بینی قطعی، تغییرات قیمت و شرایط عرضه محصولات مورد نیاز را به صورت مستمر بررسی کنید.
در این مسیر، مجموعه آهن یک دو سه که از سال 1368 در بازار آهن آلات ایران فعالیت تخصصی دارد، می تواند به شما در بررسی شرایط بازار کمک کند. در این مجموعه می توانید قیمت روز میلگرد، تیرآهن، ورق سیاه و پروفیل را مشاهده کنید، برندها و نرخ ها را مقایسه کنید و با اطلاعات دقیق تر برای خرید آهن آلات تصمیم بگیرید. همچنین برای استعلام قیمت و بررسی شرایط سفارش، می توانید با کارشناسان آهن 123 تماس بگیرید.
