بررسی اختصاصی ابعاد حملات به فولاد مبارکه و فولاد خوزستان
در این بررسی تخصصی توسط آهن123 به طور کامل ابعاد و تاثیرات حملات به فولاد مبارکه و فولاد خوزستان و اثرات اقتصادی و اجتماعی جامانده را بررسی کرده ایم.
حمله به صنایع فولادی ایران
همانطور که همگی میدانیم دو قطب اصلی فولاد خوزستان در حملات صخیفانه ای اسرائیل و آمریکا مورد تهاجم قرار گرفت! در اینفوگرافیک زیر میبینید، فولاد مبارکه اصفهان، فولاد خوزستان، فولاد اکسین اهواز، فولاد سفید دشت در چهار محال و بختیاری و فولاد یزد مورد حمله قرار گرفته اند.
طبق اطلاعات منتشر شده، قسمت هایی که در این صنایع مورد هدف قرار گرفتند: تاسیسات برق، انبارهای ذخیره مواد اولیه، کارگاه ها و خطوط تولید فولاد آلیاژی، هدف حملات فولاد حساب شدن و به شدت هم مورد آسیب قرار گرفتند. و بخش تختال و نورد گرم به طور کامل از مدار تولید خارج شدند!
برآوردها نشون میده زیان مستقیم این حملات یک چیزی 5 تا 6 میلیارد دلار بوده، اما اثر واقعی این خسارات، خسارات فراتر از ارقام مالی هستش.
نقش شرکت های فولادی در اقتصاد ایران
برای درک عمق این بحران باید نگاهی به نقش این شرکت ها در اقتصاد ایران انداخت.
فولاد مبارکه اصفهان همانطور که دارید در اینفوگرافیک زیر میبینید، بهعنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد در منطقه خاورمیانه و تولیدکننده بیش از 80 درصد ورق فولادی در ایران شناخته میشود.
مهمترین محصولات فولاد مبارکه
ورق فولادی گرم و سرد، ورق های آلیاژی عمومی، گالوانیزه و قلع اندود هستند.
حالا این محصولات مواد اولیه حیاتی رو طور مستقیم برای صنایع خودرو سازی، لوازم خانگی، انرژی و ساختمانسازی تهیه میکردند.
اما در صنایعی که به طور غیرمستقیم به صنعت آهن و فولاد وابسته هستند، صنایع نظامی و دفاعی هستند؛ از جمله مواد این شرکت ها تولیدکننده بخشی ورق های خاص از بود که این ها با آلیاژهای خاص تولید میشوند در صنایع نظامی ،بدنه موشک های بالستیک و موتور این موشک ها مورد استفاده قرار میگرفت.
وضعیت فولاد خوزستان
در فولاد خوزستان را داریم که به عنوان دومین قطب بزرگ فولاد و آهن کشور و تولیدکننده اصلی :
- شمش آهن هستش که مورد استفاده در تولید انواع مقاطع ساختمانی هستش.
- تختال، مورد استفاده در تولید ورق فولادی.
- آهن اسفنجی که به عنوان ماده اولیه اصلی در کوره های قوس الکتریکی استفاده میشه.
شرکت فولاد خوزستان محصولاتی که خوراک صدها کارخانه پاییندستی هست در سراسر ایران رو تامین میکنه.
در سال 1404 ظرفیت تولیدش حدود 5 میلیون تن شمش فولادی بوده.
این شرکت برای بیش از 15 هزار نفر اشتغال ایجاد کرده.
گزارش ها از توقف فعالیت فولاد خوزستان حکایت دارند و حالا تاثیری که توقف این فعالیت خواهد داشت، چه در ایران و چه در بازار جهانی رو با هم ببینیم.
اثرات زنجیره ای حملات به فولاد مبارکه و فولاد خوزستان در صنایع مختلف
اثرات این حملات فقط به محدوده کارخانه های هدف قرارگرفته ختم نمیشود. در واقع، این اتفاق به صورت زنجیره ای صنایع مختلف را تحت تاثیر قرار میدهد.
صنعت خودرو و محصولات فولادی، حتی صنعت راه سازی، حمل ونقل، کشتی سازی، صنایع لوازم خانگی و حتی در سطوح پایینتر، پروفیل و لوله سازی مورد استفاده مستقیم هستند.
یعنی بخش عمده ای از صنایع بالادستی و پاییندستی در ایران و البته در دنیا تحت تاثیر صنعت آهن و فولاد هستند.
وقتی زنجیره تولید به مشکل میخوره از مبدا، طبیعتاً تمام این ها یه اثر دومینویی رو خودشون میبینن؛ یا تولید نمیتونن بکنن یا قطعا تولیدشون بسیار گرون تموم میشه.
و مجموع این پکیج خودشو در قیمت نهایی و در نهایت تورم تولیدکننده نشون میده.
جدول اثرات زنجیره ای در صنایع مختلف
| صنعت | نوع وابستگی به فولاد | پیامد اختلال |
| ساختمان و ساختوساز | مصرف مقاطع، ورق، تیرآهن و میلگرد | رشد قیمت پروژه ها و کندی ساخت |
| خودروسازی | مصرف ورق فولادی و قطعات فلزی | افزایش هزینه تولید و رشد قیمت خودرو |
| لوازم خانگی | استفاده از ورق و قطعات فلزی | کمبود مواد اولیه و افزایش قیمت محصول |
| راه سازی و حملونقل | استفاده در سازه ها و تجهیزات | افزایش هزینه اجرا و نگهداری |
| لوله و پروفیل | وابستگی مستقیم به ورق و شمش | کاهش تولید و افزایش نرخ بازار |
| صنایع پاییندستی | وابستگی به مواد اولیه فولادی | افت تولید، کمبود عرضه و فشار بر بازار |
پیامدهای اجتماعی حملات به فولاد مبارکه و فولاد خوزستان
یک اما غیر از مسائل اقتصادی که گفتیم، مهم ترین پیامد این بحران، بعد اجتماعی اون هستش.
توقف یا کاهش شدید تولید در این مقیاس باعث بیکاری هزاران کارگر در کارخانه ها میشه.
موج گسترده تری از بیکاری پیمانکاران و تامینکنندگان و صنایع وابسته رو هم به دنبال خواهد داشت.
اختلال در فولاد مبارکه و خوزستان، صرفاً توقف دو کار، توقف در کار تولید دو کارخونه نیست بلکه ایجاد شکاف جدی در یکی از ستون های اصلی اقتصاد صنعتی کشور هستش.
پیشنهاد کارشناسان برای آینده
برخی از کارشناسان پیشنهاد دادند برای جبران بازسازی این حملات، بیان برای کاهش آسیب پذیری در بلندمدت، پیشنهاد انتقال تدریجی بخشی از ظرفیت فولاد و آهن کشور رو به سواحل خلیج فارس و دریای عمان مطرح کردند؛ جایی که دسترسی بهتر به آب و انرژی و کاهش ریسک و تمرکز جغرافیایی در اونجا ممکن هستش.
در واقع با این حملات حدود 10 میلیون تن ظرفیت تولید سالانه واحدهای فولادی که معادل 25 تا 30 درصد ظرفیت تولید آهن و فولاد کشور بوده کاهش پیدا کرده.
جمع بندی
و اونچه امروز در صنعت آهن و فولاد ایران رخ داده، فراتر از یک بحران صنعتی میباشد، این رویداد، نشانه ای آشکار از فشار چند لایه بر اقتصاد کشور در شرایط تنش نظامی به شمار میره.
کاهش تولید، افت صادرات، تهدید اشتغال گسترده و اختلال در زنجیره تامین صنایع پایین دستی تصویری از یک اقتصاد تحت فشار شدید رو ترسیم میکنه.
در صورت تداوم یا تکرار این شرایط، پیامدها میتونه به سرعت فراتر از صنعت فولاد بره و ساختار اقتصادی و اجتماعی کشور رو با چالش های جدی مواجه کنه؛ چالش هایی که مدیریت اون نیازمند تصمیمگیری های فوری، استراتژیک و پرهزینه خواهد بود.
برای رصد لحظه ای و تحلیل های بازار آهن و فولاد، سایت آهن 123 را دنبال کنید.
