تحلیل اثرات نوسان قیمت نفت بر بازار آهن و فولاد
بازار آهن و فولاد همیشه فقط از عرضه و تقاضای داخلی تاثیر نمیگیرد. یکی از مهمترین محرک های بیرونی این بازار، قیمت نفت و وضعیت انرژی در دنیاست.
خبرهای اخیر درباره احتمال نفت 100 دلاری، تنش در تنگه هرمز، رشد هزینه حمل ونقل و سپس افت ناگهانی قیمت نفت به زیر 80 دلار، فقط خبرهای مربوط به بازار انرژی نیستند؛ این اتفاقها مستقیما روی قیمت تمامشده فولاد، کرایه حمل، روند صادرات، رفتار خریداران و حتی تصمیم کارخانه ها در بازار آهن اثر میگذارند.
چرا قیمت نفت برای بازار آهن و فولاد مهم است؟
در نگاه اول ممکن است نفت و فولاد دو بازار جدا به نظر برسند، اما در عمل ارتباط خیلی نزدیکی با هم دارند. نفت فقط یک سوخت نیست؛ قیمت آن روی هزینه حمل ونقل، قیمت انرژی، تولید صنعتی، نرخ تورم، هزینه مواد اولیه و بهای تمامشده بسیاری از کالاها اثر میگذارد.
وقتی قیمت نفت جهش میکند، چند مسیر اثرگذاری روی بازار آهن فعال میشود:
- افزایش قیمت سوخت و کرایه حمل جاده ای و دریایی
- رشد هزینه تولید در کارخانه های فولادی
- افزایش نرخ تمامشده واردات مواد اولیه یا تجهیزات
- گرانتر شدن صادرات و تغییر مزیت رقابتی کشورها
- افزایش انتظارات تورمی در بازار داخلی
- کاهش سرعت پروژه های عمرانی و ساختوساز در برخی کشورها
در نتیجه، هر شوک نفتی میتواند بازار آهن را هم در سمت عرضه و هم در سمت تقاضا تحت فشار قرار دهد.
سناریوی نفت 100 دلاری چه اثری بر بازار آهن دارد؟
اگر نفت به محدوده 100 دلار یا بالاتر برسد، اثرات آن معمولا مرحله ای ظاهر میشود. نکته مهم اینجاست که بازار آهن اغلب پیش از آنکه آثار واقعی در تولید دیده شود، به انتظارات واکنش نشان میدهد.
یعنی فقط خبر احتمال اختلال در تنگه هرمز یا جهش قیمت انرژی میتواند باعث تغییر رفتار معاملهگران آهن شود.
مرحله اول شوک روانی و تورمی در بازارها
در روزهای ابتدایی تنشهای انرژی، بازارها قبل از هر چیز به سمت قیمتگذاری بر اساس ترس حرکت میکنند، در این مرحله، معمولا شاهد این موارد هستیم:
- کاهش فروش اعتباری
- محتاط شدن بنکداران و انبارداران
- افزایش فاصله قیمت پیشنهادی فروشنده و خریدار
- رشد نوسانی قیمت میلگرد و پروفیل
- تقویت فضای هیجانی در بازار
رشد هزینه حمل ونقل و لجستیک
یکی از مستقیمترین اثرات نفت گران، بالا رفتن هزینه حمل ونقل است. بازار آهن به دلیل حجم بالا و وزن سنگین کالا، وابستگی زیادی به حمل جاده ای، ریلی و دریایی دارد. این موضوع روی کالاهایی مثل موارد زیر محسوستر است:
- میلگرد
- تیرآهن
- ورقهای فولادی
- لوله و پروفیل
- شمش و اسلب
مرحله سوم افزایش قیمت کالاهای وابسته به نفت و انرژی
فولاد فقط از سوخت تاثیر نمیگیرد. بسیاری از اقلام مصرفی در زنجیره تولید و توزیع فولاد نیز به نفت وابسته اند؛ از بستهبندی و روانکارها گرفته تا برخی مواد شیمیایی و قطعات صنعتی. بنابراین نفت گران در نهایت میتواند به رشد تدریجی قیمت تمامشده در کل زنجیره منجر شود.
تنگه هرمز و بازار فولاد؛ چرا این مسیر تا این حد مهم است؟
تنگه هرمز یکی از گذرگاه های اصلی انرژی دنیاست. هرگونه تهدید یا محدودیت در این مسیر، فقط بازار نفت را ملتهب نمیکند؛ بلکه تجارت جهانی را هم دچار فشار میکند.
این موضوع برای فولاد اهمیت زیادی دارد، چون بخش مهمی از تجارت مواد اولیه، انرژی و کالاهای صنعتی به امنیت مسیرهای دریایی بستگی دارد.
اگر تردد نفتکشها یا کشتیهای تجاری در این منطقه با اختلال همراه شود، چند پیامد برای بازار فولاد قابل تصور است:
- رشد هزینه حمل دریایی برای مواد اولیه و محصولات فولادی
- افزایش ریسک بیمه محموله ها
- تاخیر در تحویل کالا
- فشار بر بازارهای واردکننده فولاد
- افزایش نوسان در نرخ جهانی محصولات پایه
چرا چین در این ماجرا برای بازار فولاد مهم است؟
در خبرهای مطرحشده، اشاره شده که چین یکی از کشورهایی است که بیشترین آسیب را از تنش انرژی و اختلال در تنگه هرمز میبیند. این نکته برای بازار فولاد بسیار مهم است، چون چین بزرگترین بازیگر زنجیره فولاد دنیاست.
چین در چند سطح روی بازار آهن و فولاد اثر میگذارد:
- بزرگترین مصرفکننده فولاد جهان است
- یکی از بزرگترین تولیدکنندگان فولاد است
- قیمت سنگآهن، زغالسنگ و فولاد جهانی از رفتار چین تاثیر میگیرد
- کاهش رشد اقتصادی چین میتواند تقاضای جهانی فولاد را کم کند
اگر افزایش قیمت نفت فشار بیشتری به اقتصاد چین وارد کند، احتمال کاهش فعالیت صنعتی، افت تقاضای ساختوساز و کاهش سرعت پروژه ها وجود دارد.
چرا سقوط قیمت نفت به زیر 80 دلار برای بازار آهن مهم است؟
بخش دوم خبر به افت شدید قیمت نفت اشاره دارد؛ اتفاقی که بعد از خبر اسکورت نفتکشها و کاهش نگرانی از اختلال کامل در عرضه رخ داد. این ریزش برای بازار آهن از چند جهت مهم است.
اول اینکه بخشی از هیجان تورمی بازارها تخلیه میشود. وقتی نفت از سقفهای هیجانی فاصله میگیرد، معاملهگران آهن هم با احتیاط بیشتری به رشد قیمت ها نگاه میکنند.
دوم اینکه فشار رشد هزینه حمل ونقل ممکن است کمتر شود. البته این اثر فوری نیست، اما از شدت نگرانیها کم میکند.
سوم اینکه بازار به این نتیجه میرسد که همه سناریوهای بحرانی قرار نیست محقق شوند. این موضوع برای بازار آهن اهمیت زیادی دارد، چون قیمتگذاری در این بازار تا حد زیادی از فضای انتظاری تاثیر میگیرد.
میلگرد
میلگرد بیشترین ارتباط را با تقاضای پروژه های ساختمانی دارد. در فضای تورمی، این محصول معمولا خیلی سریع واکنش نشان میدهد. اگر همزمان نرخ ارز بالا برود، اثر نفت بر قیمت میلگرد بیشتر دیده میشود.
تیرآهن
تیرآهن هم به دلیل مصرف در پروژه های عمرانی و انبارشپذیری، به فضای انتظاری بازار حساس است. در شرایط نااطمینانی، عرضهکنندگان ممکن است فروش را محدودتر کنند.
ورق فولادی
ورق به دلیل کاربرد صنعتی و وابستگی بیشتر به بازار جهانی، از نوسان قیمت انرژی و هزینه حمل بیشتر تاثیر میگیرد. صنایع پاییندستی مثل تولیدکنندگان لوازم، مخازن، پروفیل و قطعات فلزی نیز این اثر را منتقل میکنند.
پروفیل و لوله
این گروه از محصولات علاوه بر ورق، از هزینه حمل و قیمت انرژی نیز اثر میپذیرد. اگر سوخت و حمل گران شود، قیمت نهایی این محصولات سریعتر تحت فشار قرار میگیرد.
بازار آهن در روزهای آینده به کدام سمت میرود؟
در شرایط فعلی، بازار آهن بیشتر از هر چیز به دو متغیر نگاه میکند:
- آیا تنش در مسیرهای انرژی ادامهدار میشود یا نه
- قیمت نفت در چه محدوده ای تثبیت میشود
اگر نفت دوباره وارد مسیر صعودی شود و ریسک حمل ونقل دریایی بالا بماند، بازار آهن با موج جدیدی از انتظارات تورمی روبهرو میشود. اما اگر جریان نفت پایدار بماند و قیمت ها کنترل شوند، احتمال آرامتر شدن بازار بیشتر است.
در ایران، عامل نرخ ارز همچنان تعیینکننده است. یعنی حتی اگر نفت افت کند، رشد دلار میتواند مانع کاهش محسوس قیمت آهن شود. به همین دلیل، تحلیل بازار آهن باید همزمان نفت، ارز، عرضه کارخانه ها و وضعیت تقاضای واقعی را کنار هم ببیند.
جمعبندی؛ آیا باید منتظر جهش قیمت آهن باشیم؟
خبر نفت 100 دلاری و سپس سقوط آن به زیر 80 دلار نشان داد که بازارهای جهانی در فاز حساس و پرنوسانی قرار دارند. برای بازار آهن و فولاد، این اتفاقها سه پیام روشن دارد:
- قیمت انرژی هنوز یکی از محرک های مهم هزینه در زنجیره فولاد است
- تنشهای ژئو اقتصادی میتوانند به سرعت جو روانی بازار آهن را تغییر دهند
- هر رشد قیمتی در بازار آهن لزوما ماندگار نیست و باید با داده های واقعی سنجیده شود
در کوتاهمدت، نفت گران میتواند باعث رشد انتظارات تورمی، افزایش کرایه حمل و فشار روی قیمت مقاطع فولادی شود. اما اگر عرضه جهانی نفت تثبیت شود و مسیرهای حمل با اتمام جنگ باز شوند، بخش زیادی از این هیجان تخلیه خواهد شد.
برای رصد لحظه ای اخبار آهن و وفولاد به سایت آهن123 سربزنید.
