پایداری قیمت میلگرد در برابر جهش ورق سیاه
بازار آهن آلات در هفته های اخیر از بیرون آرامتر از همیشه بهنظر میرسد؛ فضایی که برای بسیاری از توزیعکنندگان یادآور دوره ای قابل پیشبینی و کمتنش است. اما وقتی لایه های زیرین بازار بررسی میشود، واقعیت داستان چیز دیگری است.
بازار مقاطع طویل نزدیک به دو ماه است در یک کانال قیمتی مشخص حرکت میکند، اما این آرامش ظاهری زیر سایه چند روند مهم شکل گرفته: تغییرات ارزی، فرمولهای تازه قیمتگذاری، تفاوت مبنای محاسبه در مقاطع تخت و طویل، و تصمیمهای سیاستمحور در بورس کالا.
صعود ملایم میلگرد، جهش شدید ورق گرم
داده های بازار نشان میدهد مقاطع طویل از ابتدای سال تاکنون حدود 20 درصد رشد داشته اند؛ رشدی حسابشده که در عمل تحتتأثیر فرمول قیمتگذاری جدید و سقف تعیینشده توسط وزارت صمت کنترل شده است.
در حال حاضر قیمت شمش بلوم که پایه اصلی تعیین قیمت میلگرد است، حدود 33 هزار تومان در بازار آزاد و نزدیک به 32,200 تا 32,300 تومان در معاملات بورس کالا گزارش میشود.
با درنظر گرفتن دلار مبنای تالار اول (حدود 73 هزار تومان)، این ارقام برای فعالان بازار قابل قبول است و همین تناسب باعث شده روند قیمت میلگرد طی هفته های اخیر با دامنه نوسان محدود پیش برود.
اما سمت دیگر بازار، ماجرای متفاوتی دارد. مقاطع تخت به ویژه ورق گرم طی همین مدت جهشی نزدیک به 40 درصدی را تجربه کرده اند؛ رقمی تقریباً دو برابر رشد مقاطع طویل.
دلیل اصلی این فاصله، تغییر دستورالعمل قیمتگذاری و انتقال ورق گرم مبارکه از «دلار تالار اول» به «دلار تالار دوم» بود. این جابهجایی باعث شد ورق دیگر با مبنای 73 هزار تومانی محاسبه نشود و ناگهان بر پایه دلار 90 هزار تومانی و حتی نرخهای معاملاتی 105 تا 113 هزار تومان عرضه شود.
به همین دلیل، بازار عملاً میان مقاطع طویل و تخت فاصله ای ساختاری ایجاد کرده؛ فاصله ای که ریشه اش رفتارهای عرضه و تقاضا نیست، بلکه نتیجه مستقیم سیاستگذاری است.
ثبات فعلی میلگرد؛ آرامش بازار یا محدودیت دستوری؟
آرامش فعلی بازار میلگرد اگرچه برای خریداران مطلوب بهنظر میرسد، اما این سکون محصول شرایط طبیعی بازار نیست. دستورالعمل جدید وزارت صمت سقفی مشخص برای قیمت پایه در بورس تعیین کرده و همین سقف مانع از عبور قیمت ها از محدوده فعلی شده است.
در شرایطی که ورق گرم با دلار معامله ای 105 هزار تومانی قیمت میخورد، مقاطع طویل همچنان با دلار 80 هزار تومانی محاسبه میشوند. این اختلاف مبنا نهتنها هماهنگ نیست، بلکه یک فاصله بالقوه ایجاد کرده که فعالان بازار نگران آن هستند.
تحلیلگران این فاصله 20 درصدی میان رشد مقاطع تخت و طویل را «فشاری پنهان» توصیف میکنند؛ فشاری که اگر روزی سیاستگذار تصمیم بگیرد مبنای قیمتگذاری مقاطع طویل را مانند ورق گرم تغییر دهد، احتمال جهش سریع در بازار میلگرد وجود خواهد داشت.
در همین دوره کنترلشده، برخی کارخانه ها حتی قیمت محصولاتی مثل میلگرد 12 ابهر یا میلگرد نیشاپور را بدون تغییر نگه داشته اند. این رفتار باز هم نشان میدهد بازار در حال حرکت آزادانه نیست و محدودیت های رسمی نقش مهمی در حفظ این آرامش دارند.
خطری که بازار آرامآرام به آن نزدیک میشود
نرخ ارز یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر بازار آهن و فولاد است و در ماه های اخیر رشد ماهانه 6 تا 7 درصدی را تجربه کرده. این افزایش پیوسته باعث شده کارشناسان احتمال دهند در صورت ادامه این روند، دلار در اسفندماه به محدوده 140 هزار تومان برسد؛ محدوده ای که معادل 40 درصد رشد نسبت به ابتدای سال خواهد بود.
جالب اینکه این درصد رشد دقیقاً مشابه افزایش قیمت ورق گرم از ابتدای سال است. یعنی همزمانی افزایش نرخ دلار و جهش ورق نشان میدهد که بازار، چه بخواهیم و چه نه، در حال تطبیق با یک معادله مشترک است.
در طرف دیگر، مقاطع طویل تنها 20 درصد رشد داشته اند. این یعنی بازار میلگرد پشت سر خود مسیری نیمهکاره دارد و نمیتوان انتظار داشت این فاصله تا پایان سال حفظ شود.
بازار آهن و فولاد در برابر نرخ ارز همیشه واکنشپذیر بوده و حتی اگر دیرتر تکان بخورد، در نهایت خود را با سطح جدید هماهنگ میکند.
اینهمان دلیلی است که باعث شده برخیها در روزهای گذشته برای محصولاتی مثل میلگرد 14 اصفهان یا میلگرد 8 ظفربناب استعلامهای پرتعدادتری بگیرند؛ چون حس میکنند آرامش فعلی ممکن است پایدار باقی نماند.
سناریوی سهماهه پایانی سال
آیا بازار در همین وضعیت میماند؟ با توجه به ترکیب سه عامل زیر، پیشبینی میشود هفته های آینده بازار فولاد با یک چرخش احتمالی مواجه شود.
اختلاف قیمتی جدی میان مقاطع تخت و طویل
رشد ساختاری نرخ ارز
محدودیت های دستوری در بورس کالا
این سه عامل در کنار هم نشان میدهند ثبات فعلی احتمالاً دوام زیادی نخواهد داشت. اگر سیاستگذار تغییر جدیدی در دستورالعملها اعمال کند، یا اگر رشد نرخ ارز ادامه یابد، بازار ممکن است جهش ناگهانی یا دستکم اصلاح تدریجی را تجربه کند.
این گزارش تأکید ندارد که افزایش قیمت قطعی است؛ اما داده ها و روندها نشان میدهد بازار مقاطع طویل در آستانه یک دوره بازتنظیم قرار دارد.
به همین دلیل، فعالان حوزه توزیع بهتر است برای قراردادهای بلندمدت و ذخیرهسازی کالا محتاطانه عمل کنند.
جمع بندی آهن123
آرامش فعلی بازار میلگرد پایدار نیست!
در ظاهر، بازار فولاد چند هفته ای است که بدون نوسان جدی ادامه میدهد؛ اما در لایه های پنهان، نیروهای قیمتی در حال شکلگیری هستند.
ورق سیاه در مدار افزایشی قرار گرفته و فاصله زیادی با مقاطع طویل ایجاد کرده. نرخ ارز همچنان صعودی است. تصمیمهای سیاستگذار در بورس کالا هم نقش اصلی در کنترل فعلی قیمت میلگرد دارد.
این ترکیب نشان میدهد بازار در حالت تعادل مصنوعی قرار دارد؛ تعادلی که ممکن است در سهماهه پایانی سال با یک تغییر کوچک، به سرعت دگرگون شود.
آهن123 به فعالان صنعت، خریداران پروژه ای و مصرفکنندگان نهایی توصیه میکند طی هفته های آینده تحولات بورس کالا، روند نرخ ارز و وضعیت عرضه کارخانه ها به ویژه در مورد کالاهای پایه ای مثل میلگرد، ورق گرم و شمش را با دقت رصد کنند.
