تحلیل هفتگی بازار آهن و فولاد از 6 تا 10 دی 1404
بورس کالا، نرخ ارز و فشار مضاعف بر زنجیره فولاد و آهن در بازار این روزهای ایران
به گزارش خبری آهن123، بررسی تحولات بازار آهن و فولاد در بازه زمانی 6 تا 10 دیماه 1404 نشان میدهد که روند قیمتگذاری این بازار بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر سیاست های ارزی و تصمیمات کلان اقتصادی قرار گرفته است.
افزایش قابلتوجه قیمت های پایه در بورس کالا، افت توان خرید در بخشهای پاییندستی و رشد معاملات اعتباری، همگی نشانه هایی از شکلگیری بازاری هستند که کمتر به مکانیزم عرضه و تقاضای واقعی وابسته است.
در هفته مورد بررسی، بازار آهن شاهد رشد نرخ پایه شمش، افزایش قیمت آهن اسفنجی و همزمان افت معنادار نسبت معاملات میلگرد به عرضه بود؛ موضوعی که زنگ هشدار را برای صنایع مصرفکننده فولاد و فعالان بازار داخلی به صدا درآورده است.
بورس کالا؛ مرجع اصلی جهت دهی به بازار آهن و فولاد
در سال های اخیر، بورس کالای ایران به مهمترین مرجع قیمتگذاری فولاد تبدیل شده است. اما داده های این هفته نشان میدهد که این مرجع بیش از آنکه تحت تأثیر توازن واقعی عرضه و تقاضا باشد، از نرخ ارز تجاری و سیاست های کنترلی دولت خط میگیرد.
در هفته های گذشته، فرمول قیمتگذاری فولاد بر مبنای نرخ ارز تجاری و در چارچوب تورم موجود تنظیم شده و نتیجه آن، افزایش پیوسته قیمت های پایه بوده است. همین موضوع باعث شده بورس کالا به موتور محرک رشد قیمت آهن آلات در بازار آزاد تبدیل شود و انتظارات تورمی را در کل زنجیره فولاد تقویت کند.
رفتار دوگانه تقاضا در بازار شمش فولادی
یکی از نکات قابلتوجه این هفته، رفتار دوگانه خریداران در بازار شمش فولادی بود؛ رفتاری که نشاندهنده درک عمیق فعالان بازار از ریسکهای ارزی و سیاستی است.
از یک سو، معاملات اعتباری با استقبال چشمگیری مواجه شد. بسیاری از خریداران ترجیح دادند بهجای پرداخت نقدی، از ابزار اعتبار استفاده کنند تا فشار نقدینگی را کاهش دهند و هزینه خرید شمش را به قیمت محصول نهایی منتقل کنند.
این نوع معامله، عملاً کارکردی مشابه معاملات آتی غیررسمی دارد و در فضای تورمی، به ابزاری برای مدیریت مالی تبدیل شده است.
از سوی دیگر، تقاضای نقدی نیز کاملاً از بازار خارج نشده است. بخشی از خریداران با این فرض که نرخ ارز تجاری همچنان از سطوح قیمتی حمایت میکند و احتمال کاهش قیمت ها پایین است، به خرید نقدی شمش روی آوردهاند. این همزمانی تقاضای اعتباری و نقدی نشان میدهد بازار در حال بازی همزمان با دو سناریوی «کنترل تورم» و «تداوم رشد نرخ ارز» است.
رشد قیمت پایه شمش؛ فشار مستقیم بر صنایع پاییندستی
بر اساس داده های تالار صنعتی و معدنی بورس کالا، انتظار میرود نرخ پایه شمش فولادی در هفته آینده نیز حداقل 1000 تومان به ازای هر کیلوگرم افزایش یابد. موضوعی که در صورت تحقق، فشار بیشتری بر واحدهای نوردی و تولیدکنندگان محصولات نهایی وارد خواهد کرد.
در معاملات روز هشتم دیماه، میانگین موزون قیمت شمش فولادی به 37 هزار و 915 تومان به ازای هر کیلوگرم رسید. این در حالی است که قیمت پایه عرضه ها در بازه 36 هزار و 292 تا 37 هزار و 292 تومان تعیین شده بود. میانگین قیمت پایه نیز 36 هزار و 792 تومان ثبت شد که نسبت به هفته گذشته رشد 7 درصدی را نشان میدهد.
این افزایش معنادار قیمت پایه در شرایطی اتفاق افتاده که بسیاری از صنایع پاییندستی با محدودیت نقدینگی و کاهش حاشیه سود مواجه هستند و امکان انتقال کامل هزینه به مصرفکننده نهایی را ندارند.
عرضه، تقاضا و واقعیت معاملات در بازار شمش
در هفته دوم دیماه، حجم عرضه شمش فولادی نسبت به هفته قبل 5 درصد کاهش یافت و به 182 هزار و 935 تن رسید. در مقابل، تقاضا عددی نزدیک به 1.5 برابر عرضه را ثبت کرد که در ظاهر نشانه جذابیت بازار است.
اما نکته کلیدی اینجاست که از کل عرضه، تنها 69 درصد وارد مرحله معامله شد. نسبت معاملات به عرضه اگرچه نسبت به هفته قبل بهبود داشته، اما همچنان فاصله قابلتوجهی با حجم تقاضا دارد. این شکاف نشان میدهد محدودیت منابع مالی و حساسیت خریداران نسبت به قیمت های پایه، مانع از تحقق کامل تقاضا میشود.
رشد تنها 2 درصدی معاملات در رینگ فیزیکی نیز مؤید همین موضوع است؛ بازاری که با افزایش قیمت ها، محتاطتر و کمرمقتر شده است.
آهن اسفنجی؛ حلقه جذاب زنجیره فولاد
در مقابل وضعیت شمش، بازار آهن اسفنجی عملکرد متفاوتی را ثبت کرد. در روز هفتم دیماه، 66 هزار تن آهن اسفنجی در تالار صنعتی و معدنی بورس کالا عرضه شد و با تقاضایی معادل 1.7 برابر عرضه مواجه گردید. در نهایت، کل حجم عرضه به معامله رسید که بیانگر جذابیت بالای این محصول در زنجیره تولید فولاد است.
میانگین موزون قیمت آهن اسفنجی در این هفته به 20 هزار و 314 تومان به ازای هر کیلوگرم رسید. این در حالی است که قیمت هفته قبل 18 هزار و 741 تومان بود؛ یعنی رشد 8.4 درصدی در کمتر از یک هفته.
افزایش قیمت آهن اسفنجی، همسو با روند کلی بازار فولاد و بازتابی از اثر نرخ ارز، هزینه انرژی و انتظارات تورمی در اقتصاد داخلی است.
بازار میلگرد؛ افت تقاضا و کاهش معاملات
بررسی بازار میلگرد نشان میدهد که این بخش بیشترین فشار را از سمت تقاضا تجربه کرده است. در معاملات روز چهارشنبه دهم دیماه، 121 هزار و 26 تن انواع میلگرد عرضه شد، اما حجم تقاضا تنها به 54 هزار و 716 تن رسید.
در نهایت، 27 هزار و 841 تن میلگرد مورد معامله قرار گرفت که معادل 23 درصد از کل عرضه است؛ رقمی که از رکود محسوس این بازار خبر میدهد. میانگین قیمت میلگرد نیز در سطح 42 هزار و 524 تومان به ازای هر کیلوگرم قرار گرفت.
کاهش شدید نسبت معاملات به عرضه در بازار میلگرد میتواند ناشی از افت پروژه های عمرانی، کاهش توان مالی سازندگان و انتظار خریداران برای تثبیت یا اصلاح قیمت ها باشد.
جمعبندی و چشمانداز بازار آهن و فولاد
مجموع داده های هفته 6 تا 10 دی 1404 نشان میدهد بازار فولاد ایران در مقطع حساسی قرار گرفته است. از یک سو، افزایش نرخ ارز تجاری و سیاست های قیمتگذاری باعث رشد پیوسته قیمت های پایه شده و از سوی دیگر، توان خرید بخش قابلتوجهی از مصرفکنندگان کاهش یافته است.
ادامه این روند میتواند:
- فشار بیشتری بر صنایع پاییندستی وارد کند،
- فاصله قیمت بورس و بازار آزاد را افزایش دهد،
- و دامنه نوسانات بازار آهن آلات را تشدید کند.
در این میان، بورس کالا نقشی تعیینکننده در شکلدهی انتظارات قیمتی بازار دارد. هرچند شفافیت معاملات از طریق این بستر افزایش یافته، اما وابستگی شدید قیمت ها به تصمیمات سیاستی و ارزی، آینده بازار فولاد را بیش از گذشته به متغیرهای کلان اقتصادی گره زده است.
برای استعلام روز قیمت انواع آهن الات به سایت آهن 123 سربزنید.

