مقاومت قیمتی در بازار آهن؛ چرا کاهش قیمت آهن امکان پذیر نیست؟
به گزارش پایگاه خبری آهن123 و بر اساس داده های انجمن تولیدکنندگان فولاد، شاخص قیمت محصولات پایه فولادی در بهمنماه 1404 نسبت به ماه قبل بدون تغییر چشمگیر باقی مانده است.
این در حالی است که حجم معاملات در بازار فیزیکی و بورس کالا روندی نزولی داشته است. کارشناسان، این رفتار بازار را ناشی از چند عامل ساختاری و روانی میدانند که در ادامه به آن میپردازیم.
تحلیل عوامل کلانی که از کاهش قیمت جلوگیری میکنند
افزایش هزینه های تولید؛ مانع اصلی تعدیل قیمت
بررسی خط تولید واحدهای فولادی نشان میدهد هزینه های عملیاتی در ماه های گذشته افزایش یافته است. قیمت حاملهای انرژی، هزینه حملونقل داخلی و بینالمللی، و دستمزدها، سبد هزینه تولیدکنندگان را سنگینتر کرده است.
در چنین شرایطی، هرگونه کاهش در قیمت فروش، به معنای حذف سود یا حتی فعالیت با زیان خواهد بود. این موضوع برای محصولاتی مانند میلگرد 16 اصفهان که بخش عمده ای از بازار را به خود اختصاص داده، کاملاً مشهود است.
تولیدکنندگان این منطقه اعلام کرده اند با توجه به هزینه های ثابت، امکان عرضه با قیمت پایینتر را ندارند.
نقش تعیینکننده نرخ ارز در قیمتگذاری
بازار آهن ایران هرچند عمدتاً متکی به مصرف داخلی است، اما کاملاً از نوسانات ارزی مستثنی نیست. قیمت مواد اولیه وارداتی، قطعات یدکی خطوط تولید و حتی انتظارات تورمی، همگی به شاخص ارز گره خورده اند.
در وضعیت کنونی که نرخ ارز در سطوح بالا تثبیت شده، فروشندگان ریسک کاهش قیمت را نمیپذیرند. این موضوع در قیمتگذاری محصولاتی چون میلگرد 20 فایکو که بخشی از مواد اولیه آن وابسته به واردات است، به وضوح دیده میشود.
انتظارات تورمی و ذهنیت فروشندگان
یک عامل مؤثر روانی در بازار، «انتظارات تورمی» است. تجربه سالهای گذشته به فعالان بازار آموخته که کاهش قیمت ها معمولاً دوام چندانی ندارد و پس از مدتی با یک جهش مجدد مواجه میشود.
بنابراین، فروشندگان و انبارداران ترجیح میدهند محصول خود را نگهداری کنند یا با حداقل تخفیف عرضه نمایند، به امید بازگشت روند قیمتی به سطوح بالاتر. این رفتار در معاملات میلگرد 14 نیشابور نیز مشاهده شده است.
عدم تعادل در عرضه و تقاضا
اگرچه سمت تقاضا با رکود مواجه است، اما عرضه نیز به دلیل محدودیت های عملیاتی در اوج خود قرار ندارد. برخی واحدهای تولیدی به دلایلی مانند مشکلات تأمین برق، تعمیرات دورهای یا کمبود مواد اولیه، با ظرفیت کامل کار نمیکنند.
این محدودیت در عرضه، اجازه نمیدهد فشار ناشی از تقاضای ضعیف، به طور کامل به قیمت ها منتقل شود. به عنوان مثال، تولید میلگرد 18 اصفهان در فصل جاری نسبت به برنامه پیشبینی شده، با کمی کسری مواجه بوده است.
رفتار واسطه ها و هزینه موجودی انبار
بخش قابلتوجهی از معاملات بازار آهن توسط بنکداران و توزیعکنندگان انجام میشود. بسیاری از این فعالان، موجودی انبار خود را در قیمت های بالاتر خریداری کرده اند.
کاهش قیمت فروش برای آنان به معنای شناسایی زیان براساس بهای تمامشده است. در نتیجه، مقاومت در برابر افت قیمت، یک واکنش منطقی از سوی این قشر به شمار میرود. این عامل در کنار شفاف نبودن کامل زنجیره قیمتگذاری، وضعیت را پیچیدهتر کرده است.
ابهام در سیاستگذاریهای کلان
عدم قطعیت درباره سیاست های آینده در حوزه هایی مانند صادرات آهن و فولاد، قیمتگذاری انرژی و قوانین مالیاتی، باعث شده تولیدکنندگان و فروشندگان با احتیاط کامل عمل کنند.
در یک فضای اقتصادی با ابهام بالا، هر تصمیم برای کاهش قیمت، ریسک بزرگی محسوب میشود و ترجیح بر حفظ وضع موجود است.
جمعبندی و چشمانداز آینده
به نظر میرسد بازار آهن و فولاد ایران در دوراهی سختی قرار دارد. از یک سو فشار تقاضای ضعیف و از سوی دیگر، هزینه های تولید بالا، انتظارات تورمی و عوامل ساختاری، مانع از ایجاد روند نزولی پایدار در قیمت ها شده اند.
تا زمانی که تغییر اساسی در یکی از این متغیرها – به ویژه ثبات در نرخ ارز و هزینه های انرژی – ایجاد نشود، احتمال پذیرش کاهش قیمت گسترده از سوی بازار بسیار کم است.
برای استعلام و مشاهده جدول قیمت لحظه ای به سایت آهن123 سربزنید.
سوالات متداول این روزها
چرا با وجود رکود تقاضا، قیمت آهن کاهش پیدا نمیکند؟
چون هزینههای تولید، حملونقل و انرژی افزایش یافته و کاهش قیمت فروش، سود تولیدکننده و فروشنده را از بین میبرد.
در این شرایط بازار ترجیح میدهد قیمت را ثابت نگه دارد تا وارد زیان نشود.
نقش نرخ ارز در مقاومت قیمتی بازار آهن چیست؟
نرخ ارز مستقیماً بر مواد اولیه وارداتی، قطعات و انتظارات تورمی اثر میگذارد.
وقتی ارز در سطح بالایی تثبیت میشود، فروشندگان ریسک کاهش قیمت را نمیپذیرند.
آیا رفتار روانی فروشندگان در این موضوع اثر دارد؟
بله، تجربه جهشهای قیمتی گذشته باعث شده فروشندگان به افت قیمت اعتماد نکنند.
به همین دلیل، عرضه با تخفیف جدی انجام نمیشود و بازار در برابر افت قیمت مقاومت میکند.
آیا کاهش حجم معاملات نمیتواند قیمت آهن را پایین بیاورد؟
کاهش تقاضا بهتنهایی کافی نیست، چون عرضه هم به دلایل فنی و محدودیتهای تولید کامل نیست.
این عدم تعادل اجازه نمیدهد فشار رکود مستقیماً به افت قیمت منجر شود.
نقش بنکداران و موجودی انبار در ثبات قیمت چیست؟
بسیاری از بنکداران آهن را با نرخهای بالاتر خریداری کردهاند و کاهش قیمت یعنی ثبت زیان.
به همین دلیل، حفظ قیمت فعلی برای آنها یک تصمیم اقتصادی منطقی محسوب میشود.
