تأثیر رکود بازار مسکن بر وضعیت بازار آهن و فولاد؛ تحلیل وضعیت فعلی
وضعیت بازار آهن و فولاد ایران در ماه های اخیر با چالش جدی مواجه شده است. تحلیلگران اقتصادی معتقدند علیرغم رشد قیمت های ریالی در بازار مسکن، این بخش همچنان در رکود عمیقی به سر میبرد که تأثیر مستقیم بر تقاضای مصالح ساختمانی از جمله میلگرد، تیرآهن و سایر محصولات فولادی دارد.
قیمت دلاری مسکن؛ شاخص اصلی سنجش بازار آهن
آمارهای منتشر شده نشان میدهد قیمت هر متر مربع مسکن در تهران به 800 دلار رسیده که کمترین میزان دلاری در هشت سال گذشته محسوب میشود.
این کاهش قیمت دلاری به معنای کاهش قدرت خرید واقعی در بخش ساختمان است که مستقیماً بر میزان مصرف آهن آلات تأثیر میگذارد.
کارشناسان صنعت فولاد تأکید دارند در یک اقتصاد با تورم 60 تا 70 درصدی، رشد قیمت ریالی آهن و مصالح ساختمانی نمیتواند نشانه ای از رونق بازار باشد. برای ارزیابی دقیق وضعیت، باید قیمت ها را به نسبت دلار و طلا مقایسه کرد.
تأثیر تنش های سیاسی بر زنجیره تأمین فولاد
وجود تحریم های اقتصادی و تنش های نظامی موجب شده است که بازار ساختمان فاقد ثبات و پیشبینیپذیری لازم باشد. این شرایط باعث کاهش سرمایهگذاری در پروژه های عمرانی و در نتیجه کاهش تقاضا برای محصولات فولادی شده است.
تولیدکنندگان آهن و فولاد با کاهش سفارش های جدید مواجه هستند، زیرا سازندگان ترجیح میدهند در شرایط عدم اطمینان فعلی، پروژه های جدید را آغاز نکنند.
- ثبات اقتصادی
- آرامش سیاسی
- پیشبینیپذیری
- چشمانداز توسعه
در شرایطی که ریسک های نظامی، تحریم ها و نااطمینانی سیاسی بر اقتصاد حاکم است، سرمایهگذاریهای بلندمدت ساختمانی شکل نمیگیرد و این موضوع مستقیماً بازار فولاد را تحت فشار قرار میدهد.
پیشبینی کوتاهمدت و بلندمدت وضعیت بازار آهن آلات
کوتاهمدت: قیمت ریالی آهن و فولاد به دلیل تورم عمومی و افزایش هزینه های تولید همچنان افزایش خواهد یافت. این افزایش اما به معنای سودآوری بالاتر برای سرمایهگذاران نیست.
بلندمدت: تا زمانی که چشمانداز روشنی برای رفع تحریم ها و کاهش تنش های سیاسی وجود نداشته باشد، بازار آهن و فولاد نیز مانند بازار مسکن از رشد دلاری جا خواهد ماند.
بازار خودرو؛ تجربه ای مشابه با مسکن
در بازار خودرو نیز افزایش قیمت ها عمدتاً ناشی از تغییر نرخ ارز مبنای واردات از 75 هزار تومان به 130 هزار تومان بوده(ارز تک نرخی!) است. این رشد، بیش از آنکه ناشی از تقاضای واقعی باشد، حاصل فشار هزینه و سیاست های ارزی است.
در چنین فضایی، همانند مسکن، بازار خودرو نیز در بلندمدت از دلار عقب میماند؛ مسئله ای که نشان میدهد رشد ریالی لزوماً نشانه جذابیت سرمایهگذاری نیست.
رابطه رکود بازار خودرو با ورق گالوانیزه؛ مستقیم اما چندلایه
1️⃣ کاهش تولید خودرو = افت تقاضای واقعی ورق
ورق گالوانیزه، سرد و رنگی از مواد پایه خودروسازی هستند. وقتی:
- فروش خودرو افت میکند
- خودروساز موجودی انبار دارد
- تولید از ظرفیت اسمی پایینتر میآید
نتیجه طبیعی آن کاهش سفارش ورق از سمت خودروسازان است. این کاهش معمولاً با وقفه 1 تا 3 ماهه در بازار ورق دیده میشود، چون قراردادهای قبلی باید تسویه شوند.
چرا با وجود رکود، قیمت ورق گالوانیزه همیشه نمیریزد؟
اینجا نقطه ای است که خیلیها اشتباه تحلیل میکنند.
2️⃣ بازار ورق تابع دلار است، نه فقط خودرو
در اقتصاد تورمی ایران:
- حتی با افت مصرف واقعی
- قیمت ورق الزاماً کاهش نمییابد
📌 چون ورق گالوانیزه کالای شبهدلاری است
- مواد اولیه آن (روی، اسلب، ورق گرم) قیمت جهانی دارند
- واردات محدود و پرهزینه شده
به همین دلیل ممکن است تقاضا کم شود، اما قیمت اسمی بالا بماند یا نوسانی شود.
توصیه های کارشناسی برای خریداران آهن آلات
برای پیمانکاران و سازندگانی که قصد خرید آهن آلات برای پروژه های در دست اجرا را دارند، توصیه میشود خریدهای خود را بر اساس نیاز واقعی انجام دهند. خرید برای انبارکردن و سرمایهگذاری در شرایط فعلی ممکن است ریسک بالایی داشته باشد.
صنعت آهن و فولاد ایران در انتظار ثبات اقتصادی و سیاسی است تا بتواند به رشد پایدار دست یابد. تا آن زمان، بازار با نوسانات ریالی همراه خواهد بود که ارزش واقعی سرمایهگذاری در این بخش را کاهش میدهد.
برای اطلاع روزانه اخبار اقتصادی و آهن آلات، سایت آهن123 را مدام رصد کنید.
