افزایش واردات فولاد به اروپا؛تاثیر تعرفه ها بر بازار جهانی آهن
افزایش واردات فولاد به اروپا به یکی از مهم ترین نگرانی های صنعت آهن و فولاد این منطقه تبدیل شده است. بر اساس داده های مطرح شده در گزارش اخیر، واردات محصولات فولادی تخت نورد سرد از هند، ژاپن، تایوان، ترکیه و ویتنام به حدود 1.69 میلیون تن رسیده که حدود 28 درصد بیشتر از سال 2022 است.
همزمان سهم این کشورها از بازار آزاد اروپا از 16 درصد به 23 درصد افزایش یافته و متوسط قیمت واردات نیز با افت 34 درصدی به حدود 695 یورو به ازای هر تن رسیده است.
این ارقام برای تولیدکنندگان اروپایی یک پیام روشن دارد; رقابت وارداتی شدیدتر شده و حاشیه سود فولادسازان اروپایی تحت فشار قرار گرفته است.
کمیسیون اروپا نیز پیش از این واردات برخی محصولات فولاد نورد سرد مثل ورق گالوانیزه از هند، ژاپن، تایوان، ترکیه و ویتنام را برای بررسی امکان وضع حقوق ضد دامپینگ به ثبت رسانده بود.
چه اتفاقی برای بازار فولاد اروپا افتاده است؟
افزایش واردات فولاد، رقابت در بازار اروپا را شدیدتر کرده است. کاهش قیمت فولاد وارداتی در کنار رشد حجم عرضه، تولیدکنندگان اروپایی را تحت فشار قرار داده و آنها را با کاهش سهم بازار و حاشیه سود مواجه کرده است.
در مورد محصولات فولاد نورد سرد، موضوع حساس تر است؛ زیرا این گروه از محصولات به دلیل کاربرد آهن در صنایع خودرو، لوازم خانگی، تجهیزات صنعتی و زنجیره پایین دستی مستقیما بخش بزرگی از بازار اروپا را متاثر می کنند.
آمار رسمی اتحادیه اروپا نیز نشان می دهد واردات محصولات تخت فولادی در سال های اخیر همچنان یکی از متغیرهای مهم بازار این منطقه بوده است.
چرا واردات فولاد به اروپا افزایش یافته است؟
برای تحلیل این اتفاق نباید فقط به رشد صادرات چند کشور نگاه کرد. پشت این روند، مجموعه ای از عوامل اقتصادی و تجاری قرار دارد.
فشار مازاد عرضه در برخی بازارها
وقتی ظرفیت تولید آهن در کشورهای صادرکننده بالا باشد اما تقاضای داخلی به اندازه کافی رشد نکند، تولیدکنندگان به دنبال بازارهای صادراتی می روند.
اروپا به دلیل اندازه بازار و مصرف بالای محصولات تخت، یکی از مقاصد جذاب برای این صادرات است.
کاهش قیمت وارداتی
افت متوسط قیمت واردات به حدود 695 یورو به ازای هر تن، در صورت تداوم، قدرت رقابتی فولاد خارجی را افزایش می دهد.
این مسئله برای تولیدکننده اروپایی بسیار مهم است. قیمت پایین تر واردات می تواند سقف قیمت فروش داخلی را نیز تحت فشار قرار دهد.
تفاوت ساختار هزینه تولید
هزینه انرژی، مواد اولیه، دستمزد، الزامات زیست محیطی و هزینه انتشار کربن در اروپا بالا است. بنابراین فولادساز اروپایی در رقابت با تولیدکننده ای که هزینه تولید پایین تری دارد، شرایط ساده ای ندارد.
تغییر مسیر تجارت جهانی فولاد
در سال های اخیر تجارت صادرات فولاد بیش از گذشته تحت تاثیر تعرفه ها، سهمیه ها، اقدامات ضد دامپینگ و حمایت از تولید داخلی قرار گرفته است.
کمیسیون اروپا نیز در پرونده فولاد نورد سرد از پنج کشور، واردات را برای بررسی امکان اعمال حقوق ضد دامپینگ ثبت کرده است. در سند رسمی اتحادیه اروپا حتی به برآورد حاشیه های دامپینگ و سطح حذف آسیب اشاره شده است.
اروپا چرا به سمت تعرفه و ضد دامپینگ می رود؟
اینجا باید یک تفاوت مهم را در نظر گرفت. افزایش تعرفه الزاما به معنای افزایش قیمت آهن آلات در اروپا نیست، اما می تواند رقابت قیمتی بین تولیدکننده داخلی و واردکننده را تغییر دهد.
اگر کمیسیون اروپا به این نتیجه برسد که واردات با دامپینگ به صنعت داخلی آسیب زده است، اعمال حقوق ضد دامپینگ می تواند قیمت تمام شده فولاد وارداتی را افزایش دهد.
هدف اصلی چنین اقدامی حمایت از تولیدکننده اروپایی و جلوگیری از رقابت نابرابر است.
در پرونده مربوط به فولاد نورد سرد از هند، ژاپن، تایوان، ترکیه و ویتنام، اتحادیه اروپا از دسامبر 2025 واردات را برای امکان اخذ عطف به ماسبق حقوق ضد دامپینگ به ثبت رسانده است؛ البته ثبت واردات به معنی قطعی شدن حقوق نهایی نیست و نتیجه نهایی به یافته های تحقیقات بستگی دارد.
ارتباط افزایش فشار اروپا با صادرات فولاد ترکیه چیست؟
ترکیه در میان کشورهای صادرکننده فولاد به اروپا قرار دارد و در فهرست کشورهایی که واردات فولاد نورد سرد آنها تحت بررسی اتحادیه اروپا قرار گرفته نیز نام ترکیه دیده می شود.
بنابراین اگر اروپا محدودیت بیشتری بر واردات فولاد اعمال کند، صادرکنندگان ترکیه ای ممکن است برای حفظ حجم فروش به دنبال بازارهای جایگزین باشند.
اینجاست که خبر توافق تجارت آزاد ترکیه و اوکراین اهمیت پیدا می کند.
بر اساس اطلاعات وزارت اقتصاد اوکراین، این توافق برای 510 محصول متالورژی تعرفه صفر و برای 130 محصول کاهش تعرفه در نظر گرفته و برای 167 محصول نیز سهمیه حداقل 411 هزار تنی تعیین کرده است. پارلمان اوکراین نیز در 14 ژوئیه 2026 این توافق را تصویب کرد.
- محدود شدن فضای صادراتی فولاد در اروپا → افزایش اهمیت بازارهای جایگزین → جذاب تر شدن بازار اوکراین برای تجارت فولاد ترکیه
اثر این اتفاق بر بازار جهانی آهن و فولاد چیست؟
تاثیر این تحول را می توان در چند سطح بررسی کرد.
بنابراین برای فعالان بازار، فقط میزان تولید فولاد مهم نیست؛ مسیر حرکت فولاد بین کشورها نیز می تواند قیمت ها را تغییر دهد.
این اتفاق چه اثری بر قیمت آهن و خرید آهن دارد؟
تاثیر مستقیم این خبر بر قیمت آهن ایران را نباید بیش از اندازه بزرگ کرد، زیرا بازار ایران عوامل داخلی بسیار مهمی مانند نرخ ارز، قیمت شمش، هزینه انرژی، وضعیت بورس کالا و میزان تقاضای داخلی دارد.
با این حال، بازار جهانی فولاد می تواند بر انتظارات قیمتی اثر بگذارد.
برای مثال، اگر محدودیت های تجاری اروپا باعث خروج بخشی از عرضه فولاد از این بازار شود و کشورهای صادرکننده به سمت بازارهای دیگر حرکت کنند، رقابت در بازارهای جایگزین افزایش خواهد یافت.
در چنین شرایطی فعالان حوزه خرید آهن باید علاوه بر قیمت داخلی، روند قیمت فولاد منطقه، صادرات ترکیه، قیمت ورق و سیاست های تجاری کشورهای بزرگ را نیز دنبال کنند.
به همین دلیل، بررسی قیمت آهن بدون توجه به بازار جهانی می تواند تصویر ناقصی از روند آینده بازار ارائه دهد.
اگر این شرایط ادامه پیدا کند، بازار به کدام سمت می رود؟
اگر افزایش واردات فولاد به اروپا ادامه داشته باشد و اتحادیه اروپا نیز محدودیت های تجاری را تشدید کند، احتمالا شاهد یک تغییر مهم در جغرافیای تجارت فولاد خواهیم بود. سناریوی محتمل این است:
- اروپا → محدودیت بیشتر واردات
- تولیدکنندگان خارجی → جستجوی بازارهای جدید
- ترکیه و سایر صادرکنندگان → افزایش تمرکز بر بازارهای جایگزین
- بازارهای منطقه ای مانند اوکراین → اهمیت بیشتر در تجارت فولاد
این روند می تواند باعث شود رقابت در بازارهای مقصد جدید افزایش پیدا کند و قیمت فولاد در مناطق مختلف، بیش از گذشته تحت تاثیر سیاست های تجاری قرار بگیرد.
از طرف دیگر، اگر تعرفه ها بتوانند ورود فولاد ارزان را محدود کنند، فولادسازان اروپایی ممکن است بخشی از قدرت قیمت گذاری خود را پس بگیرند. در این حالت، فشار نزولی واردات بر قیمت محصولات فولادی اروپا کاهش خواهد یافت.
جمع بندی
افزایش واردات فولاد به اروپا را نباید یک اتفاق مقطعی دانست. رشد سهم فولاد وارداتی، کاهش قیمت متوسط واردات و نگرانی درباره سودآوری تولیدکنندگان اروپایی، نشانه هایی از تشدید رقابت در بازار فولاد این منطقه است.
واکنش اروپا با ابزارهایی مانند ضد دامپینگ و تعرفه نیز می تواند مسیر تجارت جهانی فولاد را تغییر دهد.
برای فعالان بازار، بنابراین بهتر است تغییرات قیمت آهن، قیمت فولاد، تجارت جهانی، تعرفه های وارداتی و مسیر صادرات کشورهای بزرگ فولادساز همزمان دنبال شود.
در آهن123 نیز تلاش می کنیم اخبار بازار آهن و فولاد را فقط به شکل خبری دنبال نکنیم، بلکه رابطه میان تجارت جهانی، قیمت ها، سیاست های تجاری و رفتار تولیدکنندگان را بررسی کنیم تا فعالان بازار بتوانند تصویر دقیق تری از مسیر آینده بازار آهن داشته باشند.
