صادرات ورق اسلب و ورق فولادی ممنوع شد!
به گزارش خبری آهن123 و به نقل از روزنامه شرق|در جنگ آمریکا و اسرائیل در نبرد چهل روزه با ایران، دو زیرساخت مهم اقتصادی ایران یعنی فولاد و پتروشیمی به شدت مورد هدف قرار گرفتند! از این رو تصمیم گرفته شده تا 9 خرداد صادرات ورق اسلب و ورق فولادی ممنوع اعلام شود.
به طوری که بخش هایی از تولید تختال و نورد گرم به طور جدی و بسیار شدید آسیب دید و برخی از کوره ها از مدار خارج شدند. این اتفاق تولید را با چالش های بسیاری مواجه کرد.
در نتیجه این چالش در تولید، قیمت در بسیاری از صنایع پایین دست مانند خودرو افزایش پیدا کرد؛ صنایعی که بخش عمده ورق فولادی بدنه محصولاتشان به صنعت آهن و فولاد وابسته است.
هزینه های سنگین بازسازی زیرساخت ها
اما چیزی که شاید در پس کاهش تولید کمتر دیده میشود، هزینه های بازسازی است! هزینه بازسازی فولاد مبارکه در چنین شرایطی چیزی حدود 17 میلیارد دلار برآورد میشود. اگر فرض کنیم تنها 20 درصد از این مجموعه نیاز به بازسازی زیرساختی داشته باشد، باز هم دستکم 3 تا 4 میلیارد دلار و حتی در برآوردهای بالاتر 6 تا 7 میلیارد دلار باید صرف شود.
این برآورد مربوط به فولاد مبارکه است. در مورد فولاد خوزستان نیز گفته میشود هزینه بازسازی میتواند از چند میلیون دلار آغاز شده و حتی به بیش از یک میلیارد دلار برسد.
این یعنی در همین دو مجموعه اقتصادی مهم ایران، چیزی حدود 7 میلیارد دلار باید برای بازگشت به وضعیت پیش از حمله هزینه شود.
اهمیت این اعداد زمانی بیشتر مشخص میشود که بدانیم انجام چنین سرمایهگذاری هایی در چنین شرایطی چندان ساده نیست؛ اللخصوص با توجه به تنش های نظامی، بسته بودن تنگه هرمز و محاصره دریایی.
ورق فولادی در مجموعه آهن123
شوک به اشتغال و زنجیره تولید
یکی دیگر از شوک های اقتصادی وارد شده به کشور، تأثیر مستقیم این دو مجموعه بزرگ بر اشتغال است.
فولاد مبارکه حدود 30 هزار شغل مستقیم و غیرمستقیم را پوشش میداد و فولاد خوزستان نیز نزدیک به 20 هزار فرصت شغلی ایجاد کرده بود.
این دو مجموعه تنها 50 هزار شاغل نداشتند؛ اگر هر فرد شاغل را در یک خانوار چهار نفره در نظر بگیریم، فعالیت آن ها به طور مستقیم بر زندگی حدود 200 هزار نفر و نانآوری آن ها تأثیر داشته است.
هرگونه اختلال در این دو مجموعه میتواند یک شوک بزرگ اقتصادی در بازار کار ایجاد کند و اثر آن به شکل مستقیم بر صنایع پاییندست نیز دیده میشود؛ زیرا بسیاری از صنایع به طور مستقیم یا غیرمستقیم به صنعت آهن و فولاد وابسته هستند.
چالش مواد اولیه و صنعت پتروشیمی
از سوی دیگر، کنترل مواد اولیه و جلوگیری از وابستگی به واردات نیز چالش های خاص خود را دارد.
آسیب دیدن مجتمع های پتروشیمی نیز مشکلات زیادی برای تولید پلاستیک در بازار ایجاد کرده است. به همین دلیل برخی مدیران پیشنهاد واردات کوتاهمدت و میانمدت را مطرح کرده اند.
اما این واردات نیازمند ارزپاشی در بازار است. این در حالی است که صنعت فولاد و پتروشیمی از جمله صنایع ارزآور کشور بودند و در شرایطی که توان صادرات آن ها کاهش یافته، تأمین ارز برای واردات مواد اولیه خود به یک مسئله جدی تبدیل میشود.
خسارت به نیروگاه ها
در مورد نیروگاه ها نیز برآوردهایی از آسیب به چند واحد تولید و توزیع برق مطرح شده که رقمی در حدود 1000 مگاوات را نشان میدهد.
اگر متوسط هزینه هر مگاوات نیروگاه را حدود یک میلیون دلار در نظر بگیریم، بازسازی این بخش به سرمایه ای حدود یک میلیارد دلار نیاز خواهد داشت.
برای درک بهتر چنین وضعیتی، میتوان به دو نمونه تاریخی اشاره کرد: عراق پس از حمله سال 2003 و افغانستان پس از سال 2001. تجربه این کشورها نشان میدهد که تخریب زیرساخت ها چگونه میتواند اقتصاد یک کشور را برای سال ها دچار تنش کند.
توضیحات کارشناس آهن123
شاید بهتر باشد دیگر خرید آهن آلات موردنیاز خود را با امید کاهش قیمت در کوتاه مدت و میان مدت عقب نیندازید! و در صورتی که نقدینگی لازم را ندارید از طریق خرید آهن قسطی از آهنیک دو سه اقدام به تامیین نیاز های خود کنید.
محل احداث فولاد مبارکه و پیامدهای آن
در ابتدا قرار بود کارخانه فولاد مبارکه در نزدیکی ساحل هرمزگان ساخته شود؛ جایی که دسترسی به آب، حملونقل آسانتر و آلودگی کمتر بود.
اما در نهایت این کارخانه در نزدیکی کویر و در استان اصفهان احداث شد؛ منطقه ای که هم با کمآبی مواجه است و هم نیاز به انتقال آب از مناطق دیگر دارد.
از طرفی به دلیل نوع خاص مالکیت این مجموعه، توانست تا حد زیادی کنترل قیمت ورق فولادی در کشور را در دست بگیرد.
واردات ورق فولادی برای تأمین هزینه بازسازی
گفته میشود دولت برای بازسازی به کارخانه اجازه داده است ورق فولادی وارد کند و سود حاصل از فروش آن را صرف بازسازی کند تا فشار مالی مستقیمی به دولت وارد نشود.
به همین دلیل در روزهای اخیر قیمت ورق فولادی حتی از میلگرد نیز پیشی گرفته است. این مسئله در صنایع پاییندست مانند خودروسازی نیز اثر گذاشته و باعث افزایش قیمت ها شده است.
بسیاری از صنایع اصلی کشور به صنعت آهن و فولاد وابسته اند و تغییر قیمت ورق فولادی میتواند زنجیره بزرگی از صنایع را تحت تأثیر قرار دهد.
از طرف دیگر، واردات ورق فولادی نباید در انحصار یک کشور باشد. ضمن اینکه همانطور که گفته شد، واردات نیازمند ارز است و در شرایطی که دو صنعت ارزآور یعنی فولاد و پتروشیمی با چالش تولید روبهرو شده اند، تأمین این ارز خود یک مسئله جدی است.
مسئله رقابت در اقتصاد
در یک اقتصاد سالم باید رقابت بین چند شرکت وجود داشته باشد، نه اینکه تنها یک شرکت کنترل بازار را در اختیار بگیرد. برای مثال در صنعت خودرو، ایرانخودرو و سایپا سال ها از تعرفه های بالا برای جلوگیری از واردات حمایت میشدند؛ در حالی که خودشان هم امکان واردات داشتند. این وضعیت باعث شد رقابت واقعی شکل نگیرد و کیفیت محصولات پایین بماند. به همین دلیل منطقی نیست که یک شرکت هم تولیدکننده باشد و هم واردکننده همان کالایی که خودش تولید میکند.
بازسازی یا بازطراحی دوباره کارخانه های فولاد؟
در نهایت شاید در چنین پروژه هایی تنها یک بازسازی ساده با هزینه های چند میلیارد دلاری کافی نباشد. شاید لازم باشد به جای ترمیم محدود، بازسازی و طراحی دوباره زیرساخت ها در نظر گرفته شود تا در آینده با چنین آسیبهایی کمتر مواجه شویم.
برای رصد لحظه ای اخبار اهن و فولاد سایت آهن123 را دنبال کنید.
