چگونه آسیب صنعت آهن و فولاد ایران زندگی چند میلیون نفر را تحت تاثیر قرار میدهد؟
به گزارش خبری آهن123، به طوری که همه تقریباً میدانیم، صنعت آهن و فولاد با یکی از بزرگترین و شاید بزرگترین ضربات در طی تاریخ خود در ایران مواجه شده است. آسیب به دو کارخانه بزرگ فولاد خوزستان و فولاد مبارکه که منبع اصلی تولید بسیاری از آهنآلات به طور انحصاری بوده اند، تمام بازار آهن و فولاد ایران را تحت تأثیر قرار داده است.
البته این صرفاً شامل کارکنان این دو کارخانه که حدود 50 هزار نفر هستند! نمیشود، زیرا صنعت فولاد، صنعت مادر بسیاری از صنایع زیردست میباشد.
چالش تأمین مواد اولیه فولادسازی در شرایط بحرانی
یکی از مهمترین چالش هایی که امروز با آن مواجه است، چالش تأمین مواد اولیه برای ادامه روند تولید آهن و فولاد میباشد؛ چالشی که با وجود ناامنی تنگه هرمز و محاصره دریایی بسیار پیچیده شده است.
از جمله مهمترین مواد خام برای صنعت فولادسازی:
- سنگ آهن
- گندله
- سنگ آهک
- قراضه آهن
- زغالسنگ
که همگی با استفاده از کوره های بلند کار فولادسازی را انجام میدهند.
در روشی هم که بخواهیم فولاد را با استفاده از کوره های قوس الکترونیکی به روش مدرنتر تولید کنیم، باید به سراغ آهن اسفنجی برویم.
همچنین برای تولید بسیاری از ورق ها، از جمله ورق استیل، نیاز داریم برخی از آلیاژها مانند:
- منگنز
- سیلیس
- کروم
- نیکل
- مولیبدن
که نقش خاص و بسیار ارزشمندی در گریدها، استحکام، سختی، سایش و خوردگی فولاد دارند، از جمله مواد اولیه بسیار مهم به شمار میروند.
یکی از مهمترین مواد اولیه ای که وارد میشد، مواد اولیه ساخت فولاد ضدزنگ بود. همچنین مواد اولیه ساخت محصولات استیل که عمده واردات آن از طریق تجارت دریایی صورت میگرفت و امروزه به دلایلی که گفتیم با چالش فراوانی روبرو است.
در کنار تمام مواردی که گفتیم، الکترود گرافیتی، مواد نسوز، مواد سربارهساز و گازهای صنعتی را هم نباید فراموش کرد.
از طرفی، یکی دیگر از چالش ها، مسئله عرضهپراکنی در بازار آهن و فولاد است؛ زیرا فولاد، مخصوصاً دو کارخانه بزرگ فولاد خوزستان و فولاد مبارکه، از جمله صنایع ارزآور برای کشور بوده اند که این خودش یک نوع چالش ایجاد کرده است.
تولید ورق فولادی ،ورق آلومینیوم و ورق گالوانیزه ر مجموعه آهن123
تأثیر آسیب صنعت آهن و فولاد بر صنایع پاییندستی و اشتغال
از جمله صنایع پاییندستی فولاد شامل بخش های:
- آهنآلات ساختمانی
- لوله و پروفیل
- خودروسازی
- لوازم خانگی
- انتقال سیالات
- بستهبندی
- تولید ورق های خاص منحصربفرد برای تجهیزات نظامی
همگی تحت تأثیر صنعت آهن و فولاد قرار میگیرند.
در مسئله اشتغالزایی هم همانگونه که اشاره کردیم، ۵0 هزار نفر به طور مستقیم از این دو کارخانه بزرگ اشتغالزایی میکنند و چندمیلیون نفر به طور مستقیم اشتغال دارند.
برای مثال، کارخانه ای که 40 هزار تن میلگرد تولید میکند، برای 400 نفر اشتغالزایی دارد. که هرکدام به طور میانگین نان اور 3 نفر دیگر هستند!
چالش تأمین ورق فولادی پس از آسیب فولاد مبارکه
یکی از چالش های به وجود آمده این بود که تقریباً تمامی ورق فولادی مورد نیاز کشور از فولاد مبارکه تأمین میشد و آسیب این کارخانه، چالش بسیار فراوانی برای تولید ورق فولادی ایجاد کرد.
ورق فولادی که یکی از مهمترین محصولات آهنآلات است و بر صنعت خودروسازی، لوازم خانگی و حتی در آلیاژهای مختلف بر ساخت تجهیزات نظامی هم مؤثر است، اکنون با چالش روبرو شده است.
در صورتی که سایر کارخانه های تولید آهن و فولاد که در ایران کم هم نیستند، بتوانند با استفاده از ذخایر استراتژیک و دانش موجود و همچنین تجهیزات نوین، تولید ورق فولادی را افزایش دهند و تمامی نیازهای بازار را فراهم کنند، با مدیریت درست و اجرای هماهنگ،
صنعت آهن و فولاد ایران نهتنها از این شرایط عبور خواهد کرد، بلکه در فاز جدید و آینده با فناوری های مدرنتر، تولیدات بیشتر و اتکا به منابع داخلی و وابستگی کمتر به واردات، میتواند کار خود را قویتر و مدرنتر نسبت به قبل پیش ببرد.
افزایش قیمت لوازم خانگی تحت تاثیر قیمت ورق فولادی
از جمله صنایع زیردستی که تحت تأثیر آهن و فولاد قرار میگیرند، حتی صنعت لوازم خانگی و صنایع قطعهسازی هم هستند؛ زیرا همگی به نحوی به تولیدات آهن و فولاد، مخصوصاً ورق های فولادی با آلیاژها و گریدهای مختلف وابسته اند.
صنعت لوازم خانگی مانند صنعت خودروسازی یکی از بیشترین وابستگی ها را دارد. همچنین صنایع ریختهگری و متالورژی نیز همینگونه هستند.
آسیب به بخش های تولیدی و وضعیت بازار
از جمله قسمت هایی که در حملات آمریکا و اسرائیل به زیرساخت فولاد ایران مورد تهاجم قرار گرفت، بخش تولید تختال و کوره های نورد گرم بود، که این بخش ها به طور جدی آسیب دیدند و حتی از مدار تولید خارج شدند.
البته در بازه کوتاهمدت، با ممنوعیت صادرات ورق اسلب و ورق فولادی، همچنین بر اساس داده های بورس کالا که نشان میدهد 920 هزار تن محصولات فولادی عرضه شده که حدود 600 هزار تن آن ها معامله شده است، مشخص میشود که بازار نه در حالت رکود کامل قرار دارد و نه با یک موج تقاضای هیجانی روبرو شده است.
اما این صرفاً در کوتاهمدت است و در میانمدت و بلندمدت معادلات تغییر میکنند.
یکی از مواد اولیه بسیار مهم، آهن اسفنجی است که طبق آمار بورس کالا، عرضه 100 هزار تنی آن به طور کامل به فروش رسیده است و واحدهای فولادی در تلاشاند تا ذخیره استراتژیک خود را حفظ کنند.
در مقابل، موادی مانند بریکت آهن اسفنجی و برخی دیگر از مواد معدنی نسبت فروش پایینتری داشته اند.
چنین الگویی نشان میدهد که در حال حاضر، در بازی کوتاهمدت، مواد اولیه با یک ثبات نسبی معامله میشوند تا بازار آهن و فولاد با رکود زیادی مواجه نباشد.
اما همچنان بخش های آسیبدیده اصلی که دیگر توان تولید ندارند و از مدار تولید خارج شده اند، چالش های زیادی را در ادامه به ارمغان میآورند و شاید بازسازی های پرهزینه میلیارد دلاری آن ها یک چالش دیگر برای این صنعت باشد.
از طرفی، بر اساس نتایجی که در بازار دیده میشود، ممکن است در آینده شاهد افزایش قیمت، اللخصوص در قیمت پروفیل، هم باشیم.
تأثیر آسیب صنعت آهن و فولاد بر ساختمان و بازار مقاطع
همچنین اشاره به این موضوع داشتیم که صنعت ساختمانسازی و نوسان های تقاضا در پروژه های عمرانی به سرعت میتواند روی شاخصهای قیمت تیرآهن و قیمت میلگرد تأثیر بگذارد که در میانمدت خود به چالشی جدید تبدیل شود.
ورق فولادی در مجموعه آهن123
راهکارهای پیشنهادی برای عبور از بحران
شاید بهترین راهحل، ساخت دوباره دو کارخانه بزرگ آهن و فولاد باشد؛ زیرا این کارخانه ها قبل از حملات هم با مشکل تجهیزات و دستگاه های قدیمی دست و پنجه نرم میکردند و امروز با آسیبی که دیدند این مشکل برایشان دوچندان شده است.
بهترین کار این است که بخش های آسیبدیده به جای بهسازی، از نو ساخته شوند؛ با فناوری های مدرن و با توانایی بیش از قبل به کار خود در اقتصاد کشور عزیزمان ایران ادامه بدهند.
از جمله راهحلها، اتکا به منابع و ذخایر داخلی در سایه سرمایهگذاری برای اکتشافات معدنی است تا مواد اولیه مورد نیاز تا حد بسیار بیشتری از داخل تأمین شود و وابستگی زنجیره فولاد به واردات کمتر از پیش شود.
در یک نگاه کلی، میتوان محوریت را در صنعت فولاد بر موارد زیر قرار داد:
- مدیریت شرایط بحران کنونی
- توزیع مواد اولیه و محصولات به شکل هدفمند و استراتژیک
- بازسازی مجدد و سریع کارخانه ها با تجهیزات و فناوری نوینتر نسبت به قبل
- سرمایه گذاری در کشف معادن داخلی
برای تحللی های استراتژیک و رصد لحظه ای بازار آهن و فولاد سایت آهن123 را دنبال کنید.
