بحران باب المندب و اثر آن بر بازار آهن و فولاد ایران
بازار آهن و فولاد در هفته اول مرداد 1405 تحت تاثیر همزمان افزایش تقاضا، رشد قیمت مقاطع ساختمانی، جهش نرخ دلار و تشدید ریسک های منطقه ای قرار گرفت.
بررسی معاملات بورس کالا نشان می دهد بخش مهمی از محصولات فولادی با استقبال قابل توجه خریداران مواجه شده اند و در برخی مقاطع، حجم معاملات به بالاترین سطوح خود در هفته های اخیر رسیده است.
در همین حال، افزایش نگرانی ها درباره امنیت کشتیرانی در دریای سرخ و باب المندب، احتمال رشد هزینه حمل و بیمه محموله های فولادی و مواد اولیه را افزایش داده است.
از سوی دیگر، اعلام محاصره دریایی عربستان از سوی حوثی های یمن، ریسک تازه ای را به بازار منطقه اضافه کرده است.
در چنین شرایطی، فعالان بازار آهن بیش از گذشته رفتار بورس کالا، نرخ ارز و تحولات سیاسی منطقه را دنبال می کنند؛ چرا که ترکیب این عوامل می تواند مسیر قیمت آهن، قیمت میلگرد و قیمت تیرآهن را در روزهای آینده تعیین کند.
باب المندب، ریسک جدید برای بازار فولاد منطقه
در کنار عوامل داخلی، تحولات دریای سرخ نیز به یک متغیر مهم برای بازار فولاد تبدیل شده است. حوثی های یمن در 20 ژوئیه اعلام کردند که محاصره دریایی علیه عربستان سعودی را آغاز کرده اند؛ اقدامی که نگرانی ها درباره امنیت کشتیرانی در باب المندب و دریای سرخ را افزایش داده است.
باب المندب یکی از مسیرهای مهم دریایی برای تجارت بین آسیا، خاورمیانه و اروپا است. هرگونه اختلال در این مسیر می تواند زمان حمل کالا را افزایش دهد و هزینه های حمل، بیمه و تامین کالا را تحت تاثیر قرار دهد.
شورای روابط خارجی آمریکا نیز با اشاره به تهدیدهای جدید در دریای سرخ، بر اهمیت این مسیر و پیامدهای احتمالی اختلال در آن برای تجارت جهانی تاکید کرده است.
در روزهای اخیر حتی گزارش هایی درباره تغییر مسیر نفتکش های حامل نفت عربستان پس از تهدیدهای حوثی ها منتشر شده است؛ اتفاقی که نشان می دهد ریسک کشتیرانی از سطح یک نگرانی سیاسی فراتر رفته و می تواند بر تصمیمات عملی شرکت های حمل و نقل اثر بگذارد.
افزایش هزینه حمل می تواند قیمت فولاد را بالا ببرد؟
تاثیر مستقیم ناامنی باب المندب بر قیمت آهن به میزان اختلال در تجارت دریایی بستگی دارد. اگر شرکت های کشتیرانی مجبور شوند مسیرهای طولانی تری را انتخاب کنند، زمان حمل افزایش می یابد و هزینه سوخت، بیمه و اجاره کشتی نیز بالا می رود.
این افزایش هزینه در نهایت می تواند قیمت تمام شده کالاهای وارداتی را افزایش دهد. برای صنعت فولاد، چنین وضعیتی اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا مواد اولیه و محصولات فولادی در بسیاری از بازارها از مسیرهای دریایی جابه جا می شوند.
از طرف دیگر، تشدید تنش های منطقه ای ممکن است تقاضای فولاد را در برخی کشورهای خاورمیانه کاهش دهد. بنابراین اثر نهایی بحران دریای سرخ بر بازار فولاد می تواند دوگانه باشد: از یک طرف افزایش هزینه تامین و حمل، و از طرف دیگر احتمال کاهش تقاضا در بازارهای درگیر تنش.
تیرآهن صدرنشین معاملات و رشد قیمت شد
در میان محصولات ساختمانی، قیمت تیرآهن یکی از مهم ترین نشانه های رونق معاملات را به نمایش گذاشت. در هفته مورد بررسی، 18 هزار و 519 تن تیرآهن عرضه شده در بورس کالا به طور کامل معامله شد.
فروش کامل عرضه تیرآهن در شرایطی رخ داده که این محصول یکی از مهم ترین مصالح مورد استفاده در پروژه های ساختمانی و عمرانی است و تغییرات قیمت آن می تواند بر هزینه تمام شده ساخت و ساز اثر مستقیم داشته باشد.
از نظر قیمت نیز تیرآهن در میان محصولات مورد بررسی بیشترین رشد را تجربه کرد و نرخ آن 8.63 درصد افزایش یافت. این افزایش در کنار فروش کامل عرضه، پیام مشخصی برای بازار دارد: تقاضا برای تیرآهن افزایش یافته و خریداران در برابر قیمت های بالاتر نیز همچنان حضور فعالی داشته اند.
در صورت ادامه این روند، بازار تیرآهن می تواند یکی از مهم ترین بخش های بازار آهن در روزهای آینده باشد و تغییرات آن به عنوان یک شاخص مهم برای سنجش انتظارات بازار فولاد مورد توجه قرار گیرد.
میلگرد با فروش 95.86 درصدی؛ تقاضا در بازار جدی شد
قیمت میلگرد نیز در هفته مورد بررسی عملکرد قدرتمندی داشت. بر اساس آمار معاملات، 95.86 درصد از میلگرد آجدار عرضه شده در بورس کالا به فروش رسید.
فروش نزدیک به کل عرضه میلگرد در شرایطی رخ داده که این محصول از مهم ترین کالاهای مورد نیاز پروژه های ساختمانی است و معمولا رفتار تقاضا برای آن ارتباط مستقیمی با وضعیت ساخت و ساز و انتظارات فعالان بازار دارد.
نکته مهم این است که افزایش حجم خرید میلگرد را باید در کنار رشد سایر مقاطع تحلیل کرد. زمانی که تیرآهن، میلگرد، نبشی و ناودانی به طور همزمان با تقاضای بالا مواجه می شوند، احتمال اینکه بازار صرفا تحت تاثیر یک محصول خاص قرار گرفته باشد کاهش پیدا می کند.
البته در همین بازار، تقاضا برای میلگرد آلیاژی و میلگرد کلاف همچنان ضعیف گزارش شده است. بنابراین نمی توان گفت تمام بخش های بازار آهن و فولاد به یک اندازه وارد فاز رونق شده اند.
نبشی و ناودانی هم از موج صعودی جا نماندند
رشد تقاضا تنها به تیرآهن و میلگرد محدود نماند. میزان معامله نبشی و ناودانی نیز از 94 درصد عرضه عبور کرد. این دو محصول همچنین افزایش قیمت قابل توجهی را تجربه کردند.
قیمت نبشی در معاملات مورد بررسی 7.06 درصد افزایش یافت و قیمت ناودانی نیز رشد 6.60 درصدی را ثبت کرد. بنابراین از میان مقاطع ساختمانی، تیرآهن، نبشی و ناودانی بیشترین افزایش نرخ را به خود اختصاص دادند.
این ارقام نشان می دهد موج افزایش قیمت در بازار مقاطع فولادی گسترده بوده و تنها محدود به یک محصول خاص نیست.
دلار و انتظارات تورمی؛ محرک اصلی تقاضای هیجانی
یکی از مهم ترین متغیرهای اثرگذار بر بازار فولاد در روزهای اخیر، نرخ ارز بوده است. جهش دلار و عبور آن از محدوده 195 هزار تومان، انتظارات تورمی را در بازار کالاهای پایه افزایش داده است.
فولاد نیز به دلیل ارتباط مستقیم با بازارهای جهانی، هزینه انرژی، مواد اولیه، صادرات و نرخ ارز، به سرعت به تغییرات انتظارات ارزی واکنش نشان می دهد. به همین دلیل زمانی که نرخ دلار با جهش قابل توجه مواجه می شود، بخشی از فعالان بازار آهن تلاش می کنند خرید خود را زودتر انجام دهند.
این رفتار می تواند یک چرخه ایجاد کند: افزایش نرخ ارز، نگرانی از رشد قیمت آهن را بیشتر می کند؛ افزایش تقاضا باعث رشد معاملات می شود و رشد معاملات نیز می تواند به افزایش قیمت های معاملاتی منجر شود.
در این میان، باید توجه داشت که رشد معاملات بورس کالا به تنهایی به معنای افزایش مصرف واقعی فولاد نیست و بخشی از آن می تواند ناشی از تقاضای احتیاطی و سرمایه ای باشد.
رشد 74.7 درصدی معاملات مقاطع ساختمانی در بورس کالا
یکی از مهم ترین نشانه های تغییر فضای بازار فولاد، افزایش حجم معاملات در بورس کالاست. بر اساس آمار معاملات هفته آخر تیر و هفته ابتدایی مرداد 1405، از مجموع 120 هزار و 53 تن مقاطع ساختمانی عرضه شده، 89 هزار و 660 تن به فروش رسید. به این ترتیب حدود 74.7 درصد از کل عرضه با معامله همراه شد.
این میزان فروش نشان می دهد تقاضا برای محصولات فولادی ساختمانی در مقایسه با دوره های کم رونق بازار تقویت شده است.
البته نمی توان تمام این رشد را به مصرف واقعی بخش ساخت و ساز نسبت داد؛ بخشی از تقاضای ایجاد شده می تواند ناشی از نگرانی خریداران از افزایش بیشتر قیمت ها و تلاش برای خرید پیش از موج احتمالی بعدی افزایش نرخ باشد.
در بازارهای کالایی، چنین رفتاری معمولا زمانی رخ می دهد که فعالان اقتصادی انتظار افزایش هزینه جایگزینی کالا را داشته باشند.
در این شرایط، خریدار به جای صبر برای کاهش قیمت، خرید خود را جلو می اندازد و همین مسئله می تواند به افزایش تقاضا و رشد قیمت منجر شود.
چشم انداز بازار آهن؛ صعود ادامه دار یا اصلاح قیمت؟
با توجه به شرایط فعلی، بازار آهن در نقطه ای قرار گرفته که چند متغیر مهم به صورت همزمان در حال اثرگذاری بر قیمت ها هستند. رشد معاملات بورس کالا، افزایش قیمت مقاطع، جهش نرخ دلار و افزایش ریسک های ژئوپلیتیکی، همگی از عواملی هستند که می توانند از قیمت ها حمایت کنند.
با این حال، ادامه روند صعودی هنوز قطعی نیست. اگر نرخ ارز آرام شود، تقاضای هیجانی فروکش کند یا حجم عرضه فولاد در بورس کالا افزایش پیدا کند، احتمال اصلاح قیمت ها وجود دارد.
از سوی دیگر، اگر نرخ دلار در سطوح بالا باقی بماند و ناامنی در مسیرهای دریایی منطقه تشدید شود، هزینه تامین و انتظارات تورمی می تواند همچنان بازار فولاد را تحت فشار صعودی قرار دهد.
بنابراین در کوتاه مدت، سه متغیر برای فعالان بازار آهن اهمیت ویژه ای خواهند داشت: نرخ دلار، حجم معاملات بورس کالا و وضعیت کشتیرانی در دریای سرخ و باب المندب.
جمع بندی؛ بازار فولاد در برابر یک آزمون جدید
بازار مقاطع فولادی نشانه های واضحی از تقویت تقاضا را نشان داد. فروش 74.7 درصد از کل عرضه مقاطع ساختمانی، معامله 95.86 درصدی میلگرد آجدار و فروش کامل تیرآهن عرضه شده، در کنار افزایش قیمت تیرآهن، نبشی و ناودانی، تصویری صعودی از معاملات بورس کالا ارائه می دهد.
در سمت دیگر بازار، جهش نرخ دلار و افزایش ریسک های منطقه ای باعث شده انتظارات فعالان بازار نسبت به آینده قیمت ها تغییر کند. تشدید نگرانی ها درباره امنیت باب المندب نیز می تواند با افزایش هزینه حمل و بیمه، فشار جدیدی بر زنجیره تامین فولاد وارد کند.
در نتیجه، بازار قیمت آهن، قیمت تیرآهن و قیمت میلگرد در روزهای آینده بیش از گذشته به تحولات ارزی، معاملات بورس کالا و اخبار منطقه ای وابسته خواهد بود. اگر تقاضای فعلی ادامه پیدا کند و همزمان نرخ ارز و هزینه های حمل افزایش یابد، احتمال تداوم فشار صعودی بر بازار وجود دارد؛ اما در صورت کاهش تقاضای هیجانی، امکان اصلاح قیمت ها نیز نباید نادیده گرفته شود.
آهن123 تحولات بازار فولاد، قیمت آهن، قیمت میلگرد، قیمت تیرآهن و معاملات بورس کالا را به صورت مستمر بررسی می کند.
