خروج ایران از جمع 10 فولادساز جهان؛ زنگ خطر تازه برای قیمت آهن آلات
جدیدترین آمار منتشرشده از انجمن جهانی فولاد، تصویر تازه ای از وضعیت صنعت آهن و فولاد جهان ارائه می دهد؛ آماری که تنها به کاهش 0.7 درصدی تولید جهانی در نیمه نخست سال 2026 محدود نمی شود، بلکه از تغییر موازنه قدرت میان تولیدکنندگان بزرگ نیز حکایت دارد.
مهم ترین اتفاق این گزارش، خروج ایران برای چهارمین ماه متوالی از فهرست 10 تولیدکننده بزرگ فولاد جهان و جایگزینی ویتنام در رتبه دهم است؛ رخدادی که می تواند بر قیمت آهن آلات، صادرات فولاد و حتی بازار داخلی ایران تاثیر قابل توجهی بگذارد.
همزمان با این تحولات، تشدید حملات به کشتی های تجاری در دریای سرخ نیز معاملات ورق گرم در کشورهای حاشیه خلیج فارس را متوقف کرده و نگرانی تازه ای درباره هزینه های حمل و نقل و تجارت فولاد در منطقه به وجود آورده است.
مجموعه این عوامل باعث شده کارشناسان، نیمه دوم سال 2026 را یکی از حساس ترین دوره های بازار جهانی فولاد ارزیابی کنند.
تولید جهانی فولاد به 931.5 میلیون تن رسید
بر اساس گزارش رسمی انجمن جهانی فولاد، مجموع تولید فولاد خام جهان در شش ماه نخست سال 2026 به 931.5 میلیون تن رسید که نسبت به مدت مشابه سال گذشته 0.7 درصد کاهش نشان می دهد.
با وجود این افت، عملکرد ماه ژوئن متفاوت بود. تولید جهانی فولاد در این ماه با رشد 1.7 درصدی نسبت به ژوئن 2025 به 155.7 میلیون تن رسید؛ موضوعی که نشان می دهد بازار جهانی هنوز وارد یک روند نزولی پایدار نشده و همچنان تحت تاثیر نوسانات عرضه، تقاضا و سیاست های تولیدی کشورهای بزرگ قرار دارد.
تحلیلگران معتقدند اختلاف میان عملکرد شش ماهه و رشد تولید در ژوئن، بیانگر آن است که صنعت فولاد جهان همچنان در مرحله بازتنظیم ظرفیت های تولید قرار دارد و نمی توان تنها بر اساس آمار نیمه نخست سال، آینده بازار را پیش بینی کرد.
چین همچنان سلطان بازار فولاد است؛ اما تولید کاهش یافت
چین همچنان فاصله قابل توجهی با سایر تولیدکنندگان جهان دارد و در نیمه نخست سال 2026 حدود 500 میلیون تن فولاد خام تولید کرده است.
با این حال، تولید فولاد این کشور نسبت به مدت مشابه سال گذشته 3 درصد کاهش یافته است.
در نگاه نخست، این کاهش می تواند به کاهش مازاد عرضه جهانی و حمایت از قیمت های بین المللی فولاد منجر شود، اما واقعیت بازار پیچیده تر از این تحلیل ساده است.
کارشناسان می گویند اگر فولادسازان چینی برای جبران کاهش تقاضای داخلی، صادرات خود را افزایش دهند، فشار رقابتی در بازارهای منطقه ای همچنان بالا باقی خواهد ماند و کشورهایی مانند ایران، ترکیه و هند با رقابت شدیدتری روبه رو خواهند شد.
ویتنام جای ایران را گرفت؛ چهارمین ماه خروج ایران از جمع بزرگان
مهم ترین اتفاق گزارش انجمن جهانی فولاد، تثبیت جایگاه ویتنام در رتبه دهم تولیدکنندگان بزرگ فولاد جهان است.
ویتنام طی نیمه نخست سال موفق شد 15.2 میلیون تن فولاد تولید کند که نسبت به مدت مشابه سال قبل 26.9 درصد رشد داشته است.
در مقابل، ایران برای چهارمین ماه متوالی خارج از فهرست 10 تولیدکننده بزرگ جهان قرار گرفت.
اگرچه برخی تشکل های فولادی ایران همچنان نسبت به نحوه محاسبه آمار جهانی انتقاد دارند و معتقدند اختلاف زمانی در ثبت اطلاعات باعث این رتبه بندی شده است، اما کارشناسان بر این باورند که کاهش تولید داخلی واقعیتی انکارناپذیر است.
محدودیت برق و گاز؛ عامل اصلی افت تولید فولاد ایران
بررسی عملکرد صنعت آهن و فولاد ایران نشان می دهد مهم ترین عامل کاهش تولید، محدودیت های انرژی است.
قطع برق صنایع در تابستان، محدودیت تامین گاز در زمستان، کاهش ظرفیت عملیاتی کارخانه ها و اختلال در زنجیره تامین باعث شده بسیاری از واحدهای فولادی نتوانند با ظرفیت کامل فعالیت کنند.
این موضوع تنها یک مسئله آماری نیست، بلکه آثار مستقیم اقتصادی دارد.
زمانی که تولید کاهش پیدا می کند اما تقاضای داخلی و تعهدات صادراتی همچنان پابرجاست، بازار با کاهش عرضه روبه رو می شود؛ اتفاقی که می تواند زمینه نوسان قیمت آهن آلات را فراهم کند.
خروج ایران چه تاثیری بر قیمت آهن آلات خواهد داشت؟
فعالان بازار معتقدند خروج ایران از جمع 10 فولادساز جهان به تنهایی به معنای افزایش فوری قیمت ها نیست، اما می تواند یکی از عوامل موثر بر بازار باشد.
در واقع، قیمت آهن آلات تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل تعیین می شود که مهم ترین آنها عبارتند از:
- نرخ ارز
- میزان عرضه کارخانه ها
- صادرات فولاد
- قیمت های جهانی
- وضعیت ساخت و ساز
- سیاست های بورس کالا
- هزینه انرژی
- هزینه حمل و نقل
اگر کاهش تولید داخلی همزمان با رشد نرخ ارز یا افزایش تقاضا در پروژه های عمرانی اتفاق بیفتد، احتمال افزایش قیمت محصولاتی مانند میلگرد، تیرآهن، ورق فولادی، نبشی، ناودانی و پروفیل بیشتر خواهد شد.
بازار صادراتی ایران با رقبای جدید روبه رو شده است
یکی دیگر از پیام های گزارش انجمن جهانی فولاد، افزایش رقابت در بازارهای صادراتی است.
در سال های اخیر، بازارهایی مانند عراق، افغانستان و کشورهای حاشیه خلیج فارس از مهم ترین مقاصد صادرات فولاد ایران بوده اند.
اما اکنون سه رقیب جدی در این بازارها حضور پررنگ تری پیدا کرده اند:
- چین
- ویتنام
- ترکیه
رشد سریع تولید در ویتنام نشان می دهد این کشور قصد دارد سهم بیشتری از بازارهای آسیایی را در اختیار بگیرد.
از سوی دیگر، اگر چین سیاست صادرات تهاجمی خود را ادامه دهد، رقابت برای فولادسازان ایرانی سخت تر خواهد شد.
حملات دریای سرخ؛ شوک جدید به بازار ورق فولادی
در حالی که بازار جهانی درگیر کاهش تولید است، بحران امنیتی در دریای سرخ نیز شرایط تجارت فولاد را پیچیده تر کرده است.
حملات دوباره نیروهای حوثی به کشتی های تجاری باعث شده معاملات ورق گرم در کشورهای حوزه خلیج فارس تقریبا متوقف شود.
پیش از تشدید تنش ها، ورق گرم هند با قیمت حدود 580 دلار به ازای هر تن CFR امارات در حال بازگشت به بازار بود، اما اکنون بسیاری از خریداران خریدهای خود را متوقف کرده اند.
همچنین برخی شرکت های کشتیرانی از ورود به بنادر پرریسک، به ویژه بندر جده، خودداری می کنند.
قیمت ورق گرم در بازار منطقه به کجا رسید؟
آخرین گزارش های بازار نشان می دهد:
| محصول | قیمت |
| ورق گرم هند | 600 تا 610 دلار CFR امارات |
| ورق گرم چین | 500 تا 505 دلار FOB |
با وجود اعلام این قیمت ها، حجم معاملات بسیار پایین است و بسیاری از فعالان بازار ترجیح داده اند تا مشخص شدن وضعیت بیمه کشتی ها، هزینه حمل و امنیت مسیرهای دریایی از انجام معامله خودداری کنند.
بحران حمل و نقل چه تاثیری بر بازار فولاد دارد؟
کارشناسان معتقدند توقف معاملات تنها به معنای کاهش خرید و فروش نیست.
افزایش ریسک حمل و نقل می تواند هزینه های زیر را افزایش دهد:
- بیمه کشتی ها
- کرایه حمل دریایی
- زمان تحویل کالا
- هزینه واردات مواد اولیه
- هزینه صادرات محصولات فولادی
در چنین شرایطی حتی اگر قیمت جهانی فولاد ثابت بماند، افزایش هزینه های لجستیکی می تواند قیمت نهایی محصولات فولادی را در بازارهای منطقه افزایش دهد.
نیمه دوم 2026؛ بازار فولاد در انتظار تصمیم های مهم
بررسی همزمان آمار انجمن جهانی فولاد و تحولات ژئوپلیتیکی منطقه نشان می دهد نیمه دوم سال 2026 می تواند دوره ای تعیین کننده برای صنعت فولاد باشد.
از یک سو، کاهش تولید جهانی و افت ظرفیت برخی کشورها می تواند از قیمت های جهانی حمایت کند.
از سوی دیگر، رشد سریع ویتنام، سیاست های صادراتی چین، بحران حمل و نقل دریای سرخ و محدودیت های انرژی ایران، فضای رقابتی بازار را پیچیده تر کرده است.
برای ایران، مهم ترین اولویت همچنان تامین پایدار برق و گاز واحدهای فولادی است. در صورتی که محدودیت های انرژی ادامه پیدا کند، بازگشت به جمع 10 فولادساز بزرگ جهان دشوارتر خواهد شد و سهم ایران در بازارهای صادراتی نیز با تهدید جدی مواجه می شود.
آینده قیمت آهن آلات چگونه خواهد بود؟
در مجموع، داده های جدید نشان می دهد بازار فولاد وارد مرحله ای شده که تصمیم های اقتصادی و سیاسی بیش از گذشته بر روند آن اثرگذار هستند.
خروج ایران از جمع 10 تولیدکننده بزرگ فولاد جهان را نباید صرفا یک تغییر آماری دانست؛ این اتفاق هشداری درباره کاهش ظرفیت تولید، افزایش فشار رقابتی و ضرورت سرمایه گذاری در زیرساخت های انرژی است.
در کوتاه مدت، انتظار جهش ناگهانی قیمت آهن آلات تنها بر اساس کاهش تولید منطقی نیست، اما اگر محدودیت های انرژی، افزایش نرخ ارز، رشد هزینه های حمل و نقل و تداوم بحران دریای سرخ همزمان ادامه پیدا کنند، احتمال افزایش قیمت مقاطع فولادی در بازار داخلی بیشتر خواهد شد.
فعالان بازار اکنون علاوه بر رصد آمار تولید جهانی، نگاه ویژه ای به وضعیت انرژی صنایع، سیاست های صادراتی چین و امنیت مسیرهای دریایی دارند؛ عواملی که می توانند مسیر بازار فولاد و قیمت آهن آلات را در ماه های آینده تعیین کنند.
برای رصد لحظه ای اخبار بازار آهن و فولاد به سایت آهن123 سربزنید.
