تحلیل وضعیت بازار آهن؛ اثر طوفان تعرفه 25 درصدی ترامپ بر قیمتها
وضعیت بازار آهن ایران در بهمن 1404، روزهای پرالتهابی را سپری میکند. اگر فعال حوزه ساختوساز هستید یا در بازار آهن سرمایهگذاری کرده اید، حتماً اخبار ضدونقیض درباره فرمان اجرایی جدید دونالد ترامپ به گوشتان خورده است.
تحلیل وضعیت بازار آهن در این روزها، دیگر فقط بررسی عرضه و تقاضا نیست؛ بلکه باید نیمنگاهی به کاخ سفید و نیمنگاهی به چهارراه استانبول و بازار ارز داشته باشیم.
ماجرای تعرفه 25 درصدی چیست؟
در 7 فوریه 2026، و بعد از مذاکرات میان ایران و آمریکا در مسقط عمان، پریزیدنت ترامپ فرمانی صادر کرد که طبق آن، کشورهایی که با ایران مراودات تجاری دارند، تنبیه میشوند. رویترز ، به نقل از او اعلام کردند»کشورهایی که با ایران تجارت کنند، هنگام صادرات کالا به آمریکا با تعرفه 25 درصدی مواجه خواهند شد «
وضعیت فعلی تولید و مصرف فولاد در ایران 1404-1405
قبل از اینکه سراغ پیشبینی قیمتها برویم، باید بدانیم در داخل کشور چه خبر است. طبق آمارهای وزارت صمت در سال 1404:
- تولید فولاد خام: حدود 35 میلیون تن.
- مصرف داخلی: حدود 30 میلیون تن.
ظاهراً ما مازاد تولید داریم و نباید نگران کمبود باشیم. اما مشکل کجاست؟ مشکل در وابستگی است. تولید آهن ما به شدت به واردات الکترود گرافیتی، فروآلیاژها و قطعات یدکی وابسته است.
اگر شرکای تجاری ما (مثل چین و امارات) از ترس تعرفه 25 درصدی آمریکا عقبنشینی کنند، خطوط تولید ما با چالش جدی روبرو میشوند.
تحلیل وضعیت بازار آهن؛ 3 سناریوی اصلی پیشرو
با توجه به داده های موجود و رفتار بازار در هفته های اخیر، سه سناریو برای آینده قیمتها در ماه های پایانی سال 1404 و بهار 1405 متصور هستیم.
سناریوی تورم هیجانی (کوتاهمدت: 1 تا 3 ماه آینده)
این محتملترین سناریو برای شب عید 1405 است. در این حالت، بازار بیشتر به “خبر” واکنش نشان میدهد تا واقعیت.
رفتار دلار: فنر ارز که مدتی فشرده شده بود، با این خبر رها میشود. افزایش نرخ دلار و درهم، مستقیماً قیمت پایه محصولات در بورس کالا را بالا میبرد.
واکنش بازار آهن: فروشندگان بزرگ و انباردارها، فروش را میبندند یا قیمتها را لحظه ای اعلام میکنند. تقاضای “سفتهبازی” (خرید برای حفظ ارزش پول) اوج میگیرد.
قیمتها بالا میرود، اما تقاضای واقعی (ساختوساز) همچنان در خواب زمستانی است.
سناریوی رکود تورمی عمیق (میانمدت: 6 تا 18 ماه)
اگر تعرفه ها سفتوسخت اجرا شود و کشوری مثل امارات (که هاب تجاری ماست) همکاریاش را کم کند:
- هزینه واردات مواد اولیه سرسامآور میشود.
- صادرات فولاد ایران (بیلت و اسلب) کاهش مییابد و ارزآوری شرکتهای فولادی کم میشود.
- تولیدکننده مجبور است جنس را گران بفروشد تا هزینه را پوشش دهد، اما خریدار توان خرید ندارد. این یعنی “رکود تورمی”.
سناریوی دامپینگ و سقوط قیمت (احتمال کم)
اگر راه های صادراتی کاملاً بسته شود، 35 میلیون تن فولاد تولیدی باید در داخل مصرف شود. چون مصرف داخلی 30 میلیون تن است، 5 میلیون تن مازاد روی دست تولیدکننده میماند.
در تئوری، این باید باعث سقوط قیمت شود. اما چرا احتمال آن کم است؟
- چون تورم عمومی کشور و نرخ دلار اجازه نمیدهد قیمت از حد مشخصی پایینتر بیاید.
- فولادسازان بزرگ ترجیح میدهند تولید را کم کنند (کاهش شیفت کاری) تا اینکه قیمت را بشکنند.
تحلیل حساسیت شرکای تجاری ایران به تعرفه آمریکا
در تحلیل وضعیت بازار آهن، رفتار این چهار کشور تعیینکننده است!
| کشور | نقش در بازار فولاد ایران | حساسیت به تعرفه آمریکا | اثر احتمالی بر بازار ایران |
| چین | بزرگترین شریک تجاری و خریدار | بسیار بالا | کاهش عرضه تجهیزات و قطعات در کوتاهمدت؛ افزایش هزینه دور زدن تحریم. |
| امارات | هاب ترانزیتی و مالی اصلی | بسیار بالا | اختلال در بازگشت ارز (درهم) و سخت شدن لجستیک واردات. |
| ترکیه | تأمینکننده و مسیر صادراتی | متوسط | نوسان محدود؛ احتمالاً ترکیه نقش واسطهگری خود را با هزینه بیشتر حفظ میکند. |
| روسیه | رقیب و شریک استراتژیک | پایین | اثر جبرانی محدود؛ روسیه خودش تحریم است و نمیتواند جای خالی تکنولوژی غربی یا بازار مالی امارات را پر کند. |
بررسی اثرات قیمتی بر محصولات شاخص بازار
وقتی از تورم صحبت میکنیم، اثر آن روی همه محصولات یکسان نیست. بیایید نگاهی دقیقتر به سبد محصولات پرمصرف بیندازیم.
نوسانات میلگرد و تیرآهن
در بخش ساختمانی، بیشترین فشار روی مقاطع طویل است. پیمانکارانی که پروژه های نیمهتمام دارند، بیشترین ضربه را میخورند.
به عنوان مثال، میلگرد 16 اصفهان که یکی از پرکاربردترین سایزها در اسکلتبندی بتنی است، معمولاً به عنوان شاخص قیمت بازار شناخته میشود. هر نوسانی در دلار، اولازهمه روی تابلو قیمت این محصول دیده میشود.
همچنین میلگرد 14 اصفهان که در آرماتوربندی کاربرد وسیعی دارد، رفتار مشابهی نشان میدهد و احتمالاً با حباب قیمتی مواجه شود.
در بخش سازه های فلزی، وضعیت تیرآهن 20 ذوب آهن اصفهان به دلیل تقاضای بالا و برند بودن، همیشه حساستر است. اگر عرضه کارخانه کمی کاهش یابد، قیمت در بازار آزاد جهش میکند.
البته نباید از تیرآهن 20 فایکو غافل شد؛ معمولاً وقتی بار اصفهان گران یا کمیاب میشود، نگاه خریداران به سمت برندهایی مثل فایکو میچرخد که کیفیت مطلوب و قیمت رقابتیتری در این شرایط دارند.
پیشبینی وضعیت بازار آهن در 6 ماه آینده
| محصول | پیشبینی روند قیمت | دلیل اصلی | توصیه به خریدار |
| میلگرد | صعودی (با شیب ملایم تا تند) | افزایش نرخ ارز و انتظارات تورمی | خریدهای ضروری پروژه را به تعویق نیندازید. |
| تیرآهن | نوسانی و رو به بالا | مدیریت عرضه توسط کارخانه های مادر | مراقب هیجانات لحظه ای بازار باشید. |
| ورق سیاه | صعودی شدیدتر از میلگرد | وابستگی ارزی بالا و کمبود احتمالی اسلابس | تأمین مواد اولیه برای 3 ماه آینده منطقی است. |
| قوطی و پروفیل | وابسته به قیمت ورق | افزایش هزینه تولید و کاهش تقاضا | فقط به اندازه نیاز مصرفی خرید کنید. |
راهکارهای مقابله با نوسانات بازار آهن و فولاد برای سازندگان
در این آشفتهبازار، “نخریدن” همیشه راهکار درستی نیست. اگر پروژه فعال دارید، خواباندن پروژه به امید ارزان شدن آهن، ریسک بزرگی است.
خرید پله ای: تمام بودجه خود را یکجا خرج نکنید، اما انبار پروژه را هم خالی نگذارید.
رصد اخبار واقعی: به شایعات کانالهای تلگرامی بینامونشان توجه نکنید. تفاوت بین “تهدید تعرفه” و “اعمال تعرفه” زمین تا آسمان است.
جایگزینی برندها: اگر برند خاصی (مثلاً اصفهان) حباب قیمتی داشت، از برندهای استاندارد دیگر که قیمت متعادلتری دارند استفاده کنید.
جدول مقایسه اثر عوامل داخلی و خارجی بر بازار
| عامل تأثیرگذار | وزن تأثیر (درصد) | توضیح |
| نوسانات نرخ دلار | 45٪ | اصلیترین محرک قیمت در بازار ایران |
| تعرفه 25٪ ترامپ | 20٪ | اثر روانی و ایجاد ترس در شرکای تجاری |
| تورم عمومی و دستمزد 1405 | 15٪ | افزایش هزینه تولید کارخانه |
| میزان عرضه در بورس کالا | 10٪ | سیاستهای تنظیم بازار وزارت صمت |
| تقاضای مصرفی (رکود مسکن) | 10٪ | عامل بازدارنده (ترمز) برای افزایش قیمت |
جمع بندی
تحلیل وضعیت بازار آهن در بهمن 1404 نشان میدهد که ما با یک معادله چندمجهولی روبرو هستیم. فرمان تعرفه 25 درصدی ترامپ، بیش از آنکه یک مانع فیزیکی باشد، یک ابزار جنگ روانی است که هدفش برهم زدن تعادل ارزی و تجاری ایران است.
بازار آهن ایران در ماه های آینده احتمالاً شاهد افزایش قیمتها خواهد بود که ریشه در “هزینه لجستیک”، “نرخ ارز” و “انتظارات تورمی” دارد.
برای خریداران هوشمند، کلید موفقیت در این دوران، دوری از هیجان، رصد دقیق قیمت دلار و خرید متناسب با پیشرفت پروژه است. فراموش نکنید که در بازار فولاد، “زمان” همیشه گرانترین عنصر جدول مندلیف است!
برای مشاهد جدول لحظه ای قیمت انواع آهن آلات به سایت آهن123 سر بزنید.
سوالات متداول درباره وضعیت بازار آهن
آیا با اعمال تعرفه 25 درصدی، قیمت آهن در ایران حتماً گران میشود؟
در کوتاهمدت بله. نه لزوماً به خاطر کمبود کالا، بلکه به خاطر جو روانی و افزایش نرخ دلار. اما اگر راه های دور زدن تحریم (از مسیرهای جایگزین) فعال شود، بازار در میانمدت به ثبات نسبی میرسد.
الان زمان مناسبی برای خرید میلگرد و تیرآهن است؟
اگر مصرفکننده نهایی هستید و پروژه در حال ساخت دارید، بله. تجربه نشان داده در اقتصاد تورمی ایران، عقب انداختن خرید مواد اولیه معمولاً به ضرر سازنده تمام میشود.
اما اگر قصد سرمایهگذاری (سفتهبازی) دارید، ریسک بالاست چون قیمتها در سقفهای هیجانی قرار دارند.
چرا قیمت ورق نوسان بیشتری نسبت به میلگرد دارد؟
چون ورق (مخصوصاً ضخامتهای پایین مثل 2 میل) وابستگی شدیدتری به واردات مواد اولیه خاص و همچنین قیمتهای جهانی دارد و فرمول قیمتگذاری آن در بورس کالا حساسیت بیشتری به نرخ ارز حواله ای دارد.
آیا ممکن است قیمتها کاهش پیدا کند؟
تنها در صورتی که نرخ ارز با دخالت سنگین بانک مرکزی کاهشی شود یا توافق سیاسی جدیدی رخ دهد.
در غیر این صورت، با توجه به تورم سالانه، انتظار کاهش قیمت اسمی (ارزان شدن عدد روی فاکتور) دور از ذهن است؛ شاید فقط “ثبات قیمت” را تجربه کنیم.
تحریمهای جدید چه تأثیری بر کیفیت آهنآلات دارد؟
اگر واردات فروآلیاژهای باکیفیت سخت شود، ممکن است برخی تولیدکنندگان کوچک برای کنترل هزینه، از کیفیت مواد افزودنی کم کنند.
برای همین توصیه میشود در این شرایط حتماً از برندهای معتبر و با تست آزمایشگاهی خرید کنید.
