ارز صادرات فولاد کجا می رود؟ اثر آن بر قیمت آهن آلات
قیمت آهن آلات در شهریور 1405 فقط از دلار و میزان تقاضا تاثیر نمی گیرد. یکی از متغیرهایی که باید جدی گرفته شود، وضعیت صادرات فولاد و نحوه برگشت ارز حاصل از آن به چرخه تولید است.
وقتی تولیدکننده محصول خود را صادر نمی کند و بین تولید و صادرات یک واسطه قرار می گیرد، مسیر بازگشت پول پیچیده تر می شود و این موضوع می تواند روی نقدینگی، هزینه تولید و در نهایت قیمت آهن اثر بگذارد.
موضوع از جایی جدی تر می شود که بدانیم صادرات فولاد رشد کرده است. طبق آمار 9 ماهه 1404، حجم صادرات آهن و فولاد 30 درصد و کل صادرات زنجیره فولاد 43 درصد بیشتر شده و ارزش صادرات این زنجیره از 6 میلیارد دلار عبور کرده است.
ارز صادرات فولاد کجا می رود؟
در بخشی از تجارت فولاد، کارخانه محصول خود را به یک تاجر داخلی می فروشد و آن محصول توسط شرکت یا فرد دیگری صادر می شود. در نتیجه، صادرکننده و تولیدکننده یک نفر نیستند و تعهد ارزی نیز به نام دارنده کارت صادراتی ثبت می شود.
اینجا یک سوال مهم شکل می گیرد؛ پول حاصل از صادرات تا چه اندازه دوباره به همان زنجیره ای برمی گردد که هزینه تولید را پرداخت کرده است؟
برای یک فولادساز، برگشت پول فقط یک موضوع حسابداری نیست. این منابع باید برای خرید مواد اولیه، تامین قطعات، تعمیرات، انرژی و سرمایه در گردش استفاده شود. اگر این جریان با تاخیر انجام شود، فشار مالی شرکت بیشتر می شود.
چرا این موضوع برای بازار آهن مهم است؟
زنجیره فولاد از سنگ آهن تا میلگرد یک زنجیره به هم پیوسته است:
سنگ آهن → کنسانتره → گندله → آهن اسفنجی → شمش → میلگرد و ورق
هر اختلالی در جریان نقدینگی می تواند خودش را در یکی از همین حلقه ها نشان دهد. تولیدکننده ای که برای تامین سرمایه در گردش تحت فشار است، توان کمتری برای خرید مواد اولیه و حفظ تولید خواهد داشت.
از طرف دیگر، اختلاف بر سر فرمول قیمت گذاری نیز فشار را بیشتر کرده است. بالادست زنجیره از سود پایین گلایه دارد، پایین دست افزایش هزینه مواد اولیه را مشکل اصلی می داند و بخش میانی هم با فشرده شدن حاشیه سود مواجه شده است.
| بخش زنجیره | فشار اصلی در شرایط فعلی |
| معدن و مواد اولیه | هزینه استخراج و سرمایه گذاری |
| آهن اسفنجی | انرژی و محدودیت تولید |
| فولادسازی | سرمایه در گردش و هزینه تولید |
| نورد | قیمت شمش و ضعف تقاضا |
| صادرات | بازگشت ارز و هزینه تجارت |
رشد صادرات فولاد چرا لزوما به معنی سود بیشتر نیست؟
این همان نکته ای است که برای فعالان بازار آهن مهمه!
ممکن است حجم صادرات بالا برود، اما اگر بخش مهمی از صادرات از مسیر واسطه ها انجام شود، رشد صادرات لزوما به معنی افزایش متناسب نقدینگی تولیدکننده نیست.
از طرف دیگر، صادرات محصولات مختلف رفتار یکسانی ندارد. رشد صادرات مواد اولیه و برخی محصولات بالادستی در کنار افت صادرات بعضی مقاطع نهایی نشان می دهد که شرایط در تمام حلقه های زنجیره یکسان نیست.
بنابراین باید بین رشد صادرات، رشد درآمد و رشد نقدینگی تولیدکننده تفاوت قائل شد.
بحران نقدینگی چه اثری بر قیمت آهن دارد؟
نمونه ذوب آهن اصفهان از همین زاویه مهم است. طبق اظهارات مدیرعامل شرکت، بخشی از محصولات تحویل شده بدون ورود نقدینگی متناسب همراه بوده و تداوم این شرایط می تواند زیان قابل توجهی ایجاد کند.
همزمان، افزایش هزینه حمل برخی محموله های زغال سنگ این شرکت از 16.5 دلار به حدود 42 دلار نیز نشان می دهد فشار هزینه فقط از قیمت مواد اولیه نیست و لجستیک هم روی حاشیه سود فولادسازان اثر گذاشته است.
در چنین شرایطی، تولیدکننده بین دو فشار قرار می گیرد:
هزینه تولید بالا می رود، اما بازار همیشه اجازه افزایش قیمت متناسب را نمی دهد.
نتیجه می تواند فشرده شدن حاشیه سود باشد.
تاثیر این اتفاق بر قیمت آهن آلات در شهریور 1405 چیست؟
این شرایط به تنهایی به معنی جهش قیمت آهن نیست، اما می تواند اجازه ندهد قیمت ها به راحتی کاهش پیدا کنند.
اگر هزینه تولید بالا بماند، نقدینگی شرکت ها ضعیف باشد و همزمان عرضه فولاد نیز محدود شود، فشار سمت هزینه روی قیمت میلگرد، شمش و سایر محصولات بیشتر خواهد شد.
در مقابل، اگر تقاضای داخلی همچنان ضعیف باشد، تولیدکننده نمی تواند تمام افزایش هزینه را به خریدار منتقل کند. در این حالت، بخشی از فشار در حاشیه سود شرکت ها جذب می شود.
به همین دلیل بازار اهن در شهریور بیشتر از هر چیز به یک تعادل حساس میان هزینه، عرضه و تقاضا وابسته است.
اگر این شرایط ادامه پیدا کند، بازار آهن و فولاد به کدام سمت می رود؟
اگر مشکل بازگشت ارز، فشار نقدینگی و اختلاف بر سر قیمت گذاری ادامه داشته باشد، احتمالا کف قیمتی بازار مقاوم تر می شود و کاهش شدید قیمت ها دشوارتر خواهد شد.
اگر همزمان نرخ ارز بالا برود یا محدودیت تولید تشدید شود، فشار صعودی بیشتری وارد بازار خواهد شد.
اما اگر تقاضا ضعیف بماند، احتمال اینکه بازار به شکل یکدست و انفجاری صعود کند پایین تر است. در چنین شرایطی، سناریوی محتمل تر می تواند نوسان قیمت، مقاومت بازار اهن آلات در برابر افت و فشردگی حاشیه سود تولیدکننده باشد.
جمع بندی
به نظر من، اتفاق مهم فقط افزایش صادرات فولاد نیست؛ مسئله اصلی این است که پول حاصل از این صادرات چقدر و با چه سرعتی به چرخه تولید برمی گردد.
وقتی تولیدکننده برای مواد اولیه، انرژی و سرمایه در گردش به نقدینگی نیاز دارد، هر اختلال در این چرخه می تواند هزینه تولید را بالا ببرد و فشار آن در نهایت به بازار منتقل شود.
بنابراین برای بررسی قیمت آهن آلات در شهریور 1405 فقط دنبال عدد دلار یا قیمت امروز میلگرد نباشید. باید همزمان صادرات، بازگشت ارز، حاشیه سود زنجیره، نقدینگی شرکت ها و میزان عرضه را کنار هم دید.
در آهن 123، بازار آهن فقط با یک عدد قیمت بررسی نمی شود؛ تلاش می کنیم پشت هر تغییر قیمت، علت واقعی آن را در زنجیره فولاد پیدا کنیم.
