قدرت نمایی چین در بازار سنگ آهن با CMRG
چین در حال تغییر شیوه خرید سنگ آهن از بازار جهانی است و تشکیل و تقویت نقش گروه منابع معدنی چین یا CMRG را باید یکی از مهم ترین تحولات زنجیره آهن و فولاد در سال 2026 دانست.
توافق CMRG با شرکت Anglo American برای مدیریت فروش بخشی از سنگ آهن Kumba در بازار چین، پس از توافق مشابه با BHP، نشان می دهد پکن به دنبال آن است که به جای خرید پراکنده فولادسازان، قدرت خرید خود را متمرکز کند و در مذاکرات با بزرگ ترین شرکت های معدنی جهان، شرایط بهتری به دست آورد.
در این میان، نکته مهم برای فعالان بازار این است که تاثیر این تحول فقط به قیمت سنگ آهن محدود نمی شود.
سنگ آهن در ابتدای زنجیره تولید فولاد قرار دارد و تغییر در هزینه یا شرایط تامین آن می تواند در ادامه روی قیمت میلگرد، بیلت، ورق، تیرآهن و سایر محصولات فولادی اثر بگذارد.
البته این اثر فوری و قطعی نیست و نرخ ارز، تقاضا، صادرات، هزینه انرژی و شرایط بازار داخلی نیز در تعیین قیمت آهن نقش دارند.
چه اتفاقی در بازار سنگ آهن چین افتاده است؟
براساس گزارش رویترز، گروه منابع معدنی چین یا CMRG از ماه آوریل ۲۰۲۶ به نماینده انحصاری فروش در چین برای بخشی از سنگ آهن تولیدی شرکت Kumba Iron Ore، زیرمجموعه Anglo American، تبدیل شده است.
حجم این قرارداد حدود ۱۰ میلیون تن برآورد می شود و تا مارس ۲۰۲۷ اعتبار دارد. محموله ها نیز برای فولادسازان عضو CMRG در نظر گرفته شده اند.
این توافق تنها یک قرارداد تامین مواد اولیه نیست. اهمیت اصلی آن در تغییر نقش CMRG است؛ نهادی که چین در سال ۲۰۲۲ برای متمرکز کردن خرید سنگ آهن و افزایش قدرت مذاکراتی فولادسازان خود ایجاد کرد.
CMRG پیش از توافق با Anglo American، با BHP نیز به توافق رسیده بود. گزارش های رویترز همچنین نشان می دهد این مجموعه از برخی معامله گران داخلی خواسته خرید محموله های سنگ آهن را از طریق پلتفرم معاملاتی خود انجام دهند.
بنابراین چین در سه جبهه فعال شده است
- تجمیع تقاضای فولادسازان چینی
- مذاکره متمرکزتر با شرکت های معدنی بزرگ
- افزایش شفافیت و کنترل بر جریان معاملات داخلی سنگ آهن
چرا چین خرید سنگ آهن را متمرکز می کند؟
دلیل اصلی را باید در شرایط اقتصادی فولاد چین جستجو کرد.
تولید فولاد چین در هفت ماه نخست سال 2026 به حدود 577.04 میلیون تن رسید که 3.1 درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل است.
تولید فولاد در ژوئیه نیز با کاهش 3.6 درصدی به 76.93 میلیون تن رسید؛ پایین ترین میزان تولید برای یک ژوئیه از سال 2017 تاکنون. در همین زمان، فقط حدود یک سوم فولادسازان چینی در پایان ژوئیه سودده بودند.
ضعف بخش ساختمان و مسکن یکی از دلایل اصلی فشار بر صنعت فولاد چین است. قیمت مسکن جدید در ژوئیه 0.1 درصد نسبت به ماه قبل و 3.2 درصد نسبت به سال قبل کاهش داشته است.
بخش ساختمان تقریبا یک سوم مصرف فولاد چین را به خود اختصاص می دهد؛ بنابراین ضعف آن فشار مهمی بر تقاضای آهن وارد می کند.
در چنین شرایطی، فولادسازان چینی برای حفظ حاشیه سود، فقط نمی توانند روی افزایش قیمت فروش حساب کنند. راه دیگر، کاهش هزینه مواد اولیه است و سنگ آهن یکی از مهم ترین اقلام هزینه تولید فولاد به شمار می رود.
به همین دلیل، متمرکز کردن تقاضا می تواند قدرت مذاکره چین در برابر شرکت هایی مانند BHP، Anglo American، Rio Tinto و Fortescue را افزایش دهد.
چرا واردات سنگ آهن چین بالا رفت اما تولید فولاد کاهش یافت؟
یکی از مهم ترین نکات این خبر، رشد واردات سنگ آهن چین در شرایط افت تولید فولاد این کشور است.
براساس داده های منتشرشده، چین در هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۷۳۶.۸۴ میلیون تن سنگ آهن وارد کرده است. این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۵.۹ تا ۶ درصد افزایش نشان می دهد.
در مقابل، تولید فولاد خام چین در همین بازه به حدود ۵۷۷.۰۴ میلیون تن رسیده که نسبت به سال قبل حدود ۳.۱ درصد کاهش داشته است.
تولید فولاد در ماه ژوئیه نیز به ۷۶.۹۳ میلیون تن رسید که ضعیف ترین عملکرد ماه ژوئیه از سال ۲۰۱۷ گزارش شده است.
توافق CMRG با Kumba و BHP چه معنایی برای قیمت سنگ آهن دارد؟
این توافق به معنی سقوط فوری قیمت سنگ آهن نیست. بازار جهانی سنگ آهن هنوز به متغیرهای زیادی وابسته است و CMRG به تنهایی نمی تواند همه قواعد بازار را تغییر دهد.
مهم ترین عوامل موثر بر قیمت سنگ آهن عبارت اند از:
- میزان تولید فولاد چین
- وضعیت بازار مسکن و زیرساخت چین
- موجودی سنگ آهن در بنادر چین
- عرضه استرالیا، برزیل و آفریقای جنوبی
- نرخ حمل دریایی
- شرایط آب و هوایی و اختلالات عملیاتی معادن
- تنش های ژئوپلیتیک و تجاری
- سیاست های کاهش تولید فولاد در چین
- نرخ بهره و محرک های اقتصادی پکن
اما نقش CMRG در حال پررنگ تر شدن است. زمانی که تعداد بیشتری از فولادسازان و معامله گران چینی از یک مسیر هماهنگ خرید کنند، اطلاعات بیشتری از قیمت های واقعی، حجم معاملات و شرایط عرضه در اختیار چین قرار می گیرد.
این اطلاعات، ابزار مهمی برای مذاکره با صادرکنندگان سنگ آهن است.
در واقع هدف چین فقط خرید ارزان تر نیست؛ هدف بزرگ تر، اثرگذاری بیشتر بر مرجع قیمت گذاری و کاهش وابستگی به سازوکارهای سنتی بازار سنگ آهن است.
این اتفاق چه اثری بر بازار فولاد و قیمت آهن دارد؟
اگر CMRG بتواند شرایط خرید بهتری برای فولادسازان چینی ایجاد کند، هزینه تولید فولاد چین ممکن است کنترل پذیرتر شود. در شرایطی که تقاضای داخلی چین ضعیف است و تولیدکنندگان برای صادرات رقابت می کنند، این موضوع می تواند توان رقابتی فولاد چین را در بازارهای جهانی حفظ کند.
این مسئله برای بازارهای خاورمیانه و ایران مهم است؛ زیرا فولاد ارزان تر چین می تواند روی قیمت های صادراتی ورق، بیلت و دیگر محصولات فولادی در منطقه فشار وارد کند.
با این حال، بازار داخلی ایران فقط از قیمت جهانی اثر نمی گیرد. قیمت آهن الات در ایران به عوامل دیگری نیز وابسته است:
- نرخ ارز
- قیمت شمش در بازار داخلی
- عرضه در بورس کالا
- هزینه برق، گاز و حمل
- میزان تقاضای ساخت و ساز
- محدودیت یا رونق صادرات
- موجودی انبارها
- سیاست های تجاری و مالیاتی
بنابراین، کاهش احتمالی هزینه سنگ آهن چین لزوما به کاهش فوری قیمت میلگرد، تیرآهن یا ورق در ایران منجر نمی شود. اما می تواند سقف رشد قیمت های جهانی فولاد را محدود کند؛ به ویژه زمانی که بازار چین با مازاد عرضه مواجه باشد.
ارتباط CMRG با صادرات فولاد چین چیست؟
وقتی تقاضای داخلی فولاد چین، به خصوص در بخش ساختمان، ضعیف می شود، کارخانه های این کشور برای حفظ تولید و گردش نقدینگی به بازار صادراتی توجه بیشتری می کنند.
اگر هزینه تامین مواد اولیه قابل مدیریت باشد، فولادساز چینی در بازار صادراتی دست بازتری برای رقابت قیمتی خواهد داشت. این مسئله می تواند فشار بیشتری بر تولیدکنندگان فولاد در ترکیه، جنوب شرق آسیا، خاورمیانه و برخی بازارهای اروپایی وارد کند.
در این شرایط، قیمت های صادراتی HRC چین، بیلت چین و میلگرد چین باید به صورت مستمر رصد شوند. زیرا این شاخص ها در کنار نرخ دلار و قیمت های داخلی، برای تحلیل آینده قیمت آهن در ایران اهمیت دارند.
جمع بندی
برای بازار ایران، پیام اصلی این تحول آن است که روند قیمت سنگ آهن، تولید فولاد چین، صادرات این کشور و حاشیه سود فولادسازان باید بیش از گذشته در کنار هم بررسی شوند. این متغیرها می توانند بر مسیر قیمت آهن و جذابیت خرید آهن در بازار داخلی نیز اثر غیر مستقیم داشته باشند.
آهن123 با رصد همزمان بازار سنگ آهن، فولاد، نرخ ارز و معاملات داخلی، تلاش می کند تصویری کاربردی از مسیر بازار برای فعالان صنعت، خریداران و فروشندگان آهن آلات ارائه کند.
