بازگشت فولاد خوزستان به تولید پس از آسیب های جنگی
بازگشت فولاد خوزستان به مدار تولید را نباید دست کم گرفت؛ مجموعه ای که پس از آسیب های جنگ ۴۰ روزه، حالا دوباره تولید را از سر گرفته برای بازار آهن از جهت بازگشت بخشی از ظرفیت تولید، تثبیت عرضه و کاهش ریسک کمبود محصولات فولادی اهمیت دارد.
در نگاه اول، اگر تولید با ظرفیت مناسب ادامه پیدا کند و تقاضا همچنان ضعیف باشد، می توان انتظار داشت این خبر در کوتاه مدت فشار کاهشی روی قیمت آهن ایجاد کند؛ اما ماجرا به همین سادگی نیست. بازار فولاد همزمان با محدودیت های حمل و محاصره دریایی، با مشکل تامین مواد اولیه و محدودیت انرژی هم مواجه است و ترکیب این عوامل می تواند در میان مدت فشار سنگینی به تولیدکنندگان وارد کند.
از طرفی فولاد خوزستان یکی از مجموعه های مهم ارزآور کشور است و اختلال در تولید و صادرات آن، اثرات گسترده تری بر بازار خواهد داشت. بنابراین از نگاه من، این خبر شاید در کوتاه مدت جو بازار را به سمت کاهش قیمت ببرد، اما در میان و بلندمدت، ادامه محدودیت تولید و تامین می تواند زمینه ساز افزایش سنگین قیمت آهن شود.
با این حال، اثر آن بر قیمت آهن به یک عامل دیگر هم بستگی دارد: آیا فولادسازان می توانند در شرایط محدودیت برق و گاز، تولید را پایدار نگه دارند یا دوباره با کاهش ظرفیت مواجه می شوند؟
در روزهای ابتدایی حمله، اصابت به واحدهای احیا و فولادسازی فولاد خوزستان موجب توقف خطوط تولید شد و شرکت از آغاز روند بررسی خسارت و تلاش برای بازگشت سریع واحدها به مدار خبر داد.
اکنون اهمیت خبر جدید در این است که فولاد خوزستان فقط یک کارخانه معمولی نیست؛ این مجموعه یکی از حلقه های مهم زنجیره فولاد کشور است و تغییر در ظرفیت عملیاتی آن می تواند روی میزان عرضه، بازار شمش و در نهایت رفتار قیمت در بخش های پایین دست اثر بگذارد.
بازگشت فولاد خوزستان چرا برای بازار آهن مهم است؟
فعالان قدیمی بازار فولاد یک نکته را خوب می دانند; در بازار آهن آلات، گاهی یک تغییر کوچک در ظرفیت تولید می تواند اثر بیشتری از تغییر چند روزه قیمت داشته باشد.
وقتی یک تولیدکننده بزرگ از مدار خارج می شود، مسئله فقط کاهش فروش همان شرکت نیست. موجودی بازار تغییر می کند، خریداران به دنبال تامین کننده جایگزین می روند، فشار روی سایر تولیدکنندگان بیشتر می شود و انتظارات معامله گران نیز تغییر می کند.
در طرف مقابل، بازگشت یک تولیدکننده بزرگ به مدار، می تواند بخشی از این فشار را تخلیه کند.
به همین دلیل، بازگشت فولاد خوزستان را باید در چارچوب عرضه و تقاضای فولاد ایران بررسی کرد، نه صرفا به عنوان یک خبر مربوط به یک شرکت.
از توقف خطوط تولید تا بازگشت به مدار
طبق اطلاعیه رسمی منتشرشده پس از حمله، کارخانه های احیا 2، مگامدول زمزم 3 و فولادسازی فولاد خوزستان دچار آسیب شدند و در پی آن خطوط تولید شرکت متوقف شد. شرکت در همان مقطع اعلام کرد که بررسی خسارت و اقدامات لازم برای پایدارسازی شرایط و راه اندازی مجدد خطوط را آغاز کرده است.
فولاد خوزستان چقدر در بازار اثرگذار است؟
فولاد خوزستان در سال های اخیر یکی از تولیدکنندگان مهم زنجیره فولاد کشور بوده و عملکرد فروش آن نیز ابعاد قابل توجه فعالیت شرکت را نشان می دهد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده از گزارش فعالیت «فخوز»، فروش چهار ماهه نخست سال 1405 به حدود 354.2 هزار میلیارد ریال، معادل 35.4 هزار میلیارد تومان رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود 19 درصد رشد داشته است. در تیرماه نیز فروش شرکت حدود 125.6 هزار میلیارد ریال گزارش شده است.
در گزارش چهار ماهه، حدود 26.3 هزار میلیارد تومان از درآمد فروش مربوط به بازار داخلی و حدود 9.1 هزار میلیارد تومان مربوط به فروش صادراتی بوده است؛ بنابراین وضعیت تولید فولاد خوزستان همزمان با بازار داخلی و تجارت خارجی ارتباط دارد.
پس وقتی تولید این مجموعه افزایش یا کاهش پیدا می کند، نباید فقط به رقم فروش شرکت نگاه کرد. باید پرسید این تغییر چه اثری بر عرضه فولاد در بازار داخلی و تعادل محصولات زنجیره دارد.
بازگشت تولید لزوما به معنی کاهش قیمت آهن نیست
اینجا یک برداشت اشتباه ممکن است شکل بگیرد! فولاد خوزستان به تولید برگشته، پس باید منتظر کاهش قیمت آهن آلات باشیم.
قیمت آهن حاصل برخورد چند متغیر است:
- حجم عرضه
- تقاضای واقعی
- نرخ دلار
- قیمت شمش و مواد اولیه
- هزینه انرژی
- وضعیت صادرات
- موجودی بازار
- انتظارات فعالان
بنابراین بازگشت فولاد خوزستان ابتدا می تواند ریسک کمبود عرضه را کاهش دهد؛ اما برای کاهش پایدار قیمت آهن، سمت تقاضا نیز باید همراه آن ضعیف باقی بماند.
اگر تقاضا همزمان تقویت شود، افزایش عرضه ممکن است فقط بخشی از نیاز بازار را پاسخ دهد و تاثیر کاهشی آن محدود باشد.
مشکل بزرگ تر فولاد خوزستان؛ انرژی
از نگاه یک فعال بازار فولاد، شاید مهم ترین بخش این خبر حتی خود بازسازی نباشد؛ بلکه مسئله ای باشد که بعد از بازگشت تولید همچنان سر جای خود باقی است: انرژی.
فولاد خوزستان برای کاهش وابستگی به شبکه برق و تثبیت تولید، پروژه های متعددی را دنبال کرده است. از جمله، پروژه نیروگاه سیکل ترکیبی 520 مگاواتی و نیروگاه خورشیدی 600 مگاواتی در سه فاز 200 مگاواتی در برنامه های تامین انرژی این شرکت قرار گرفته است.
تاثیر فولاد خوزستان بر قیمت شمش و بازار پایین دست
اگر فولاد خوزستان تولید را با ظرفیت بالاتری از سر بگیرد، افزایش عرضه می تواند به تنظیم بهتر بازار محصولات میانی کمک کند. اما اگر بازگشت تولید به دلیل محدودیت برق و گاز ناقص باشد، بازار همچنان با ریسک کاهش عرضه مواجه خواهد بود.
شاخص های پیش بینی قیمت آهن در سال 1405
برای پیش بینی قیمت آهن آلات در سال 1405 باید همزمان سه شاخص را دید.
| عامل | وضعیت مطلوب برای کاهش قیمت | اثر در صورت تداوم محدودیت |
| تولید فولاد خوزستان | افزایش و تثبیت تولید | کاهش عرضه موثر |
| تامین برق | پایدار | کاهش ظرفیت تولید |
| تقاضای بازار | ضعیف | کاهش فشار صعودی |
| نرخ دلار | باثبات یا کاهشی | محدود شدن رشد قیمت |
| صادرات | متعادل | امکان جذب بخشی از عرضه |
اگر تولید فولاد خوزستان پایدار شود، بازار به کدام سمت می رود؟
اگر بازگشت فولاد خوزستان فقط یک راه اندازی مقطعی نباشد و تولید با ظرفیت مناسب ادامه پیدا کند، نخستین اثر آن کاهش ریسک کمبود عرضه خواهد بود.
در چنین شرایطی، اگر تقاضای داخلی همچنان ضعیف باشد، احتمال اینکه قیمت آهن آلات تحت فشار صعودی شدیدی قرار بگیرد کمتر می شود.
اما اگر همزمان تقاضا تقویت شود، دلار بالا برود یا محدودیت برق و گاز دوباره ظرفیت تولید را کاهش دهد، اثر افزایش عرضه خنثی خواهد شد.
برای بازار، بنابراین مهم ترین خبر بعدی فقط «بازگشت فولاد خوزستان به تولید» نیست؛ بلکه باید دید این تولید با چه ظرفیتی، با چه میزان مصرف انرژی و برای چه بازاری ادامه پیدا می کند.
برای خرید آهن چه پیامی دارد؟
برای کسی که قصد خرید آهن دارد، این خبر به تنهایی سیگنال خرید یا فروش نیست.
اگر تولید فولاد خوزستان پایدار شود و همزمان بازار در رکود باقی بماند، احتمال مقاومت بیشتر قیمت ها در برابر رشد وجود دارد.
اما اگر محدودیت انرژی دوباره تشدید شود، عرضه موثر کاهش پیدا کند و دلار نیز صعودی شود، انتظار کاهش قیمت صرفا بر اساس بازگشت یک تولیدکننده بزرگ می تواند پرریسک باشد.
در عمل، خریدار باید رفتار کارخانه ها، حجم عرضه، نرخ دلار و وضعیت تقاضا را کنار هم ببیند.
بنابراین در روزهای آینده، اثر این خبر بر قیمت آهن، قیمت شمش و بازار فولاد ایران بیش از هر چیز به سه متغیر بستگی دارد: میزان واقعی تولید فولاد خوزستان، وضعیت محدودیت انرژی و قدرت تقاضای بازار.
اگر تولید پایدار شود، تقاضا ضعیف بماند و دلار جهش نکند، بازگشت فولاد خوزستان می تواند به ثبات بیشتر بازار کمک کند. اما اگر محدودیت برق و گاز دوباره تولید را تحت فشار قرار دهد، بازار همچنان با ریسک کاهش عرضه مواجه خواهد بود.
برای دنبال کردن این زنجیره و بررسی اثر تولید، انرژی، دلار، صادرات و تقاضا بر قیمت آهن آلات و تصمیم خرید آهن، گزارش های تحلیلی آهن 123 مرجع مناسبی برای فعالان بازار آهن و فولاد است.
