تحلیل بازار آهن آلات در مرداد 1405؛ چرا قیمت آهن با وجود رکود تقاضا پایین نمی آید؟
بازار آهن درگیر تورم هزینه از یک طرف و رکود تقاضا از طرف دیگر است. به همین دلیل قیمت آهن در مرداد نه وارد یک موج صعودی قدرتمند شد و نه توانست ریزش قابل توجهی را تجربه کند.
هزینه تولید فولاد افزایش یافته، بخشی از ظرفیت تولید به دلیل محدودیت انرژی و آثار جنگ هنوز به مدار کامل برنگشته و در مقابل، تقاضای مصرفی به ویژه در بخش ساختمان ضعیف است. نتیجه این وضعیت، بازاری است که در آن شمش و محصولات بالادستی مقاومت بیشتری دارند، اما میلگرد و محصولات نهایی برای رشد قیمت با مقاومت خریداران مواجه هستند.
داده های بورس کالا در هفته سوم مرداد این واگرایی را به خوبی نشان می دهد؛ میانگین قیمت شمش حدود 0.7 درصد افزایش داشت، در حالی که میانگین میلگرد حدود 1 درصد کاهش پیدا کرد. این یعنی هزینه در بالادست بالا می رود، اما بازار پایین دست توان انتقال کامل این افزایش هزینه به مصرف کننده را ندارد.
قیمت آهن در مرداد 1405 چه مسیری داشت؟
در مرداد، بازار مقاطع طویل بیشتر از اینکه صعودی باشد، نوسانی و تثبیتی بود.
در هفته دوم مرداد، میلگرد ذوب آهن اصفهان در برخی مبادی تا حدود 65 هزار و 400 تومان رسید و نسبت به ابتدای هفته حدود 1300 تومان افزایش داشت. با این حال، این رشد را نمی توان نشانه رونق تقاضا دانست؛ بخش مهمی از حرکت قیمت تحت تاثیر کاهش عرضه، هزینه جایگزینی و انتظارات تورمی بود.
در میانه مرداد نیز قیمت میلگرد در بسیاری از کارخانه ها تقریبا در محدوده 65 تا 77 هزار تومان قرار داشت. بنابراین اگر هدف شما از خرید آهن پیدا کردن نقطه ورود مناسب است، مهم است بدانید که بازار مرداد بیشتر در حال تثبیت قیمت های بالا بوده تا شروع یک رالی صعودی.
در واقع بازار یک پیام مشخص دارد; قیمت ها پایین نمی آیند، اما خریدار هم حاضر نیست با هر قیمتی وارد معامله شود.
بورس کالا چه سیگنالی به بازار آهن داد؟
یکی از مهم ترین اتفاقات مرداد، واگرایی میان بخش های مختلف زنجیره فولاد بود.
| محصول / شاخص | وضعیت هفته سوم مرداد 1405 |
| کل عرضه محصولات فولادی | 1,968,998 تن |
| حجم معامله شده | 1,152,543 تن |
| نسبت فروش | 58.5 درصد |
| آهن اسفنجی | 100 درصد فروش |
| شمش | 80 درصد فروش |
| میلگرد | 92 درصد فروش |
| میانگین شمش | حدود 62,434 تومان |
| میانگین میلگرد | حدود 67,393 تومان |
چرا قیمت شمش از میلگرد جلو زد؟
مشکل بازار کمبود فولاد است یا کمبود تولید؟
اینجا یکی از مهم ترین نکات برای تحلیل بازار آهن آلات در سال 1405 مشخص می شود.
ایران کارخانه و ظرفیت تولید فولاد دارد، اما ظرفیت اسمی با عرضه واقعی یکی نیست.
گزارش های مرداد از بهره برداری حدود 58 درصدی ظرفیت فولاد کشور و بلااستفاده ماندن بیش از 40 درصد ظرفیت خبر می دهند.
در نتیجه مسئله اصلی این نیست که ایران کارخانه ندارد؛ مسئله این است که بخشی از ظرفیت موجود به دلیل انرژی، نقدینگی، زیرساخت و شرایط عملیاتی نمی تواند با ظرفیت کامل کار کند.
همین موضوع باعث شده سمت عرضه در ظاهر بزرگ باشد، اما در عمل همیشه به اندازه ظرفیت اسمی انعطاف پذیر نباشد.
انرژی؛ متغیری که نباید از تحلیل قیمت آهن حذف شود
به نظر من اگر کسی بخواهد بازار آهن مرداد را فقط با دلار و بورس کالا تحلیل کند، بخش مهمی از داستان را از دست می دهد.
انرژی به یکی از مهم ترین عوامل تعیین کننده قیمت تمام شده فولاد تبدیل شده است.
طبق داده های مطرح شده در گزارش های تخصصی، نرخ گاز واحدهای احیای فولاد از حدود 10 هزار و 774 تومان در فروردین به حدود 15 هزار و 942 تومان در مرداد رسیده است؛ یعنی حدود 48 درصد افزایش نسبت به ابتدای سال.
البته این عدد مربوط به واحدهای احیای فولاد است و نباید آن را با تمام تعرفه های گاز صنایع فولادی یکی دانست. اما پیام اقتصادی روشن است: هزینه انرژی در زنجیره فولاد افزایش پیدا کرده است.
مسیر انتقال این فشار نیز مشخص است:
گاز و برق → آهن اسفنجی → شمش → میلگرد و ورق → قیمت نهایی آهن
با این حال، افزایش هزینه تولید الزاما به معنی جهش قیمت آهن نیست. دلیل آن ساده است: تولیدکننده می تواند هزینه بالاتری داشته باشد، اما اگر مشتری توان خرید نداشته باشد، بازار اجازه انتقال کامل این هزینه را نمی دهد.
فولاد خوزستان؛ متغیری که می تواند معادله شمش را تغییر دهد
بازگشت فولاد خوزستان به مدار تولید یکی از مهم ترین اتفاقات مرداد برای بازار فولاد ایران بود.
پس از آسیب به برخی واحدهای این مجموعه در جریان جنگ، عملیات بازسازی آغاز شد و نشانه هایی از بازگشت تولید به مدار دیده شد. مدیرعامل فولاد خوزستان میزان خسارت وارد شده به این مجموعه را حدود 769 میلیون یورو اعلام کرده است.
برای بازار آهن، نکته مهم تر از رقم خسارت، سرعت بازگشت ظرفیت تولید است.
بازگشت یک واحد به تولید با بازگشت کامل ظرفیت تفاوت دارد. هرچه فولاد خوزستان سریع تر به ظرفیت بالاتری برسد، عرضه شمش داخلی تقویت می شود و فشار روی قیمت شمش و هزینه نوردکاران می تواند کاهش پیدا کند.
بنابراین فولاد خوزستان را باید یکی از شاخص های مهم برای تحلیل بازار شهریور و ماه های بعد دانست.
بازار ورق و تیرآهن چه وضعیتی داشت؟
بازار ورق فولادی در مرداد رفتار متفاوتی نسبت به مقاطع طویل داشت. عرضه ورق گرم فولاد مبارکه در بورس کالا نشان داد که سمت عرضه همچنان توان قابل توجهی دارد و در کنار آن، تقاضای صنعتی نیز به اندازه ای قوی نیست که هر افزایش هزینه را به جهش قیمت تبدیل کند.
در بازار آزاد نیز ورق سیاه اکسین برای برخی ضخامت ها در محدوده حدود 85 تا 113 هزار تومان قرار داشت و در بسیاری از موارد تغییرات روزانه محدود بود.
تیرآهن نیز بازار یکدستی نداشت. در اواخر مرداد، تیرآهن 16 ذوب آهن حدود 16.18 میلیون تومان و تیرآهن 20 ذوب آهن حدود 26.36 میلیون تومان برای هر شاخه گزارش شد.
این بازار بیش از میلگرد به موجودی انبار، سفارش های پروژه ای، نقدینگی آهن فروشان و وضعیت ساخت و ساز وابسته است. بنابراین برای تحلیل قیمت تیرآهن نمی توان تنها به قیمت شمش استناد کرد.
دلار چقدر در بازار آهن نقش داشت؟
دلار همچنان یکی از مهم ترین متغیرهای بازار است، اما تنها متغیر نیست.
در مرداد، نرخ دلار آزاد در محدوده بالای 180 هزار تومان قرار داشت و همین موضوع از قیمت اسمی آهن حمایت می کرد. اما قیمت فولاد ایران را باید با مجموعه ای از متغیرها بررسی کرد:
- دلار آزاد
- نرخ حواله مرکز مبادله
- قیمت صادراتی فولاد
- قیمت جهانی فولاد
- قیمت شمش در بورس کالا
- هزینه انرژی
- میزان عرضه داخلی
به همین دلیل رشد دلار زمانی اثر بیشتری روی قیمت آهن آلات می گذارد که فعالان بازار آن را پایدار بدانند و انتظارات تورمی نیز افزایش پیدا کند.
بازار جهانی فولاد هم فعلا سیگنال صعودی قدرتمندی ندارد
بازار جهانی در مرداد یک پیام مهم دارد: کاهش تولید فولاد لزوما به معنی کمبود فولاد نیست.
طبق گزارش رویترز، تولید فولاد خام چین در ژوئیه 2026 به 76.93 میلیون تن رسید که 3.6 درصد کمتر از سال قبل و پایین ترین تولید ماه ژوئیه از سال 2017 بود. تولید هفت ماهه چین نیز 3.1 درصد کاهش داشت و به 577.04 میلیون تن رسید. در همین حال، ضعف بخش ساخت و ساز چین ادامه داشته و موجودی فولاد نیز بالا مانده است.
از طرف دیگر، واردات سنگ آهن چین در هفت ماه نخست سال با رشد حدود 6 درصدی به 736.84 میلیون تن رسیده و قیمت سنگ آهن عمدتا در محدوده 93 تا 100 دلار نوسان داشته است.
این یعنی بازار جهانی هنوز با یک محرک بسیار قدرتمند برای جهش قیمت مواجه نیست.
از نگاه Worldsteel نیز تولید فولاد خام 70 کشور گزارش دهنده در ژوئن 2026 برابر با 155.7 میلیون تن بوده و تولید خاورمیانه با افت 13.4 درصدی نسبت به ژوئن سال قبل به 4 میلیون تن رسیده است.
بازار آهن در شهریور 1405 به کدام سمت می رود؟
با داده هایی که تا پایان مرداد در دسترس است، سناریوی پایه من برای شهریور ثبات و نوسان محدود است. سه سناریو را باید زیر نظر داشت:
| سناریو | احتمال تحلیلی | اثر احتمالی بر بازار |
| ثبات و نوسان محدود | بالا | حرکت رنج در میلگرد، تیرآهن و ورق |
| افزایش تدریجی | متوسط | رشد دلار یا محدود شدن عرضه می تواند محرک باشد |
| اصلاح محسوس | پایین تر | نیازمند افزایش عرضه و آرام شدن ارز |
اگر دلار افزایش پیدا کند، محدودیت انرژی تشدید شود یا عرضه شمش کاهش پیدا کند، احتمال شکل گیری موج افزایشی جدید وجود دارد.
در مقابل، اگر بازگشت فولاد خوزستان سرعت بگیرد، عرضه فولاد در بورس کالا افزایش پیدا کند و بازار ارز آرام شود، امکان اصلاح قیمت ها بیشتر خواهد شد.
اما با اطلاعات فعلی، ریزش سنگین قیمت آهن سناریوی پایه من نیست.
برای دنبال کردن تحلیل بازار آهن آلات، قیمت آهن، قیمت میلگرد، تیرآهن، ورق و آخرین تحولات زنجیره فولاد، گزارش های تحلیلی و به روز آهن123 را دنبال کنید؛ چون در چنین بازاری صرفا دانستن قیمت کافی نیست، مهم تر از قیمت، فهمیدن دلیل حرکت بازار است.
