جهش 30 درصدی قیمت پروفیل در پی حملات آمریکا!
با وجود حملات هدفمند به صنعت آهن و فولاد و فشار کم سابقه بر زیرساخت های انرژی، ایران همچنان حدود 31 میلیون تن فولاد تولید میکند و ظرفیت اسمی این صنعت به 50 میلیون تن رسیده است.
فعالان بازار میگویند آسیب به کارخانه های مادر مثل فولاد مبارکه، علاوه بر صادرات، مستقیماً روی قیمت پروفیل و تأمین مواد اولیه کارخانجات پاییندستی اثر گذاشته و در روزهای اخیر باعث رشد 20 تا 30 درصدی قیمت ها شده است.
زیرساخت فولاد ایران هنوز فعال است؛ 50 میلیون تن ظرفیت، 31 میلیون تن تولید
با وجود فشارهای اخیر، اعضای انجمن فولاد تأکید میکنند که تصویر واقعی صنعت فولاد با روایت «تعطیلی گسترده» فاصله دارد.
زیرساخت فولاد ایران حدود 50 میلیون تن ظرفیت نصبشده دارد و در حال حاضر حدود 31 میلیون تن تولید فعال در جریان است.
به گفته این مقام صنفی، بخشی از ظرفیت خالی، نه به دلیل تخریب زیرساخت ها، بلکه بهخاطر محدودیت های انرژی در حوزه برق، آب و گاز است؛ محدودیتی که عملاً مانع بهره برداری کامل از ظرفیت موجود شده است.
از منظر بازار آهن، این وضعیت یعنی
- امکان تأمین داخلی همچنان وجود دارد،
- اما هر اختلال در انرژی یا حملات جدید، میتواند شوک های مقطعی در عرضه و قیمت ایجاد کند.
فولاد پس از نفت؛ هدف اصلی حملات به صنایع ارزآور ایران
بر اساس اظهارات اعضای هیأتمدیره انجمن فولاد، نخستین اهداف حملات اخیر، صنایع فولادی بوده اند؛ صنایعی که پس از نفت، همراه با پتروشیمی، بیشترین سهم را در ارزآوری و تقویت توان اقتصادی کشور دارند.
فولاد به عنوان یک صنعت راهبردی، زنجیره وسیعی از صنایع دیگر را پوشش میدهد؛ از خودروسازی و لوازم خانگی گرفته تا سازه های ساختمانی و پروژه های زیربنایی.
به همین دلیل، هر حمله و اختلال در این بخش
- مستقیماً روی صادرات فولاد و تأمین ارز اثر میگذارد،
- و در داخل کشور، هزینه تمامشده پروژه های عمرانی و ساختمانی را بالا میبرد.
در سال 1404، با وجود محدودیت های انرژی، بیشترین میزان تولید آهن و فولاد ثبت شده و حدود یک میلیارد دلار صادرات انجام شده است؛ ارزی که طبق اعلام مسئولان، به بانک مرکزی تحویل شده تا در مدیریت واردات کشور استفاده شود.
کاهش این صادرات، میتواند مستقیماً روی بازار ارز و در نتیجه قیمت مقاطع فولادی اثرگذار باشد.
شوک به فولاد مبارکه؛ افزایش 20 تا 30 درصدی قیمت پروفیل در چند روز
عضو هیأت مدیره انجمن فولاد در توضیح اثر حملات بر فضای تولید و اشتغال گفت:
وقتی فولاد مبارکه بهعنوان یکی از کارخانه های مادر و بالادستی مورد حمله قرار میگیرد، طبیعی است که کل بازار واکنش نشان بدهد.
بر اساس این اظهارات
- در روزهای پس از حملات، قیمت پروفیل 20 تا 30 درصد رشد کرده است،
- بازار با نگرانی از کمبود ورق و تختال، قیمت ها را بالا کشیده،
- واحدهای پاییندستی که برای تولید پروفیل، لوله، قوطی و سازه های فولادی به محصولات فولاد مبارکه وابسته اند، با مشکل تأمین مواجه شده اند.
برای فعالان بازار آهن، این پیام روشن است!
هر اختلال در فولاد مبارکه، بهعنوان تأمینکننده اصلی ورق، به سرعت در قیمت پروفیل، ورق سیاه، ورق روغنی و ورق گالوانیزه خود را نشان میدهد.
در کنار نوسان نرخ دلار، ریسک تأمین مواد اولیه به یکی از مهمترین محرک های قیمت در بازار تبدیل شده است.
خطر تعطیلی واحدهای پاییندستی؛ اشتغال و تولید زیر فشار
عضو هیأتمدیره انجمن، هشدار داده است که اگر کارخانه مادر مانند فولاد مبارکه دچار توقف جدی شود!
- بسیاری از زیرمجموعه ها و کارخانجات پاییندستی به دلیل کمبود مواد اولیه با کاهش تولید یا تعطیلی مواجه میشوند،
- با توجه به شرایط فعلی ارز، واردات مواد اولیه با هزینه های بسیار بالا ممکن است، که منطقی و اقتصادی نیست.
نتیجه این شرایط برای بازار آهن و اقتصاد
- کاهش تولید داخلی ⇒ کاهش عرضه مقاطع فولادی ⇒ فشار افزایشی بر قیمت ها،
- تهدید اشتغال در بخشهای نورد، پروفیلسازی، تولید قطعات فلزی و صنایع وابسته،
- افزایش هزینه تمامشده در پروژه های ساختمانی و صنعتی.
با این حال، او تأکید میکند که در بخش کارخانجات کوچکتر، توان افزایش تولید و بومیسازی تکنولوژی وجود دارد و این واحدها میتوانند بخشی از خلا را جبران کنند؛ هرچند جایگزینی کامل ظرفیت کارخانه های بزرگ، خصوصاً در حوزه تکنولوژی، به این سادگی نیست.
توان داخلی در برابر فشار خارجی؛ امکان بازسازی صنایع فولادی
عضو هیأتمدیره انجمن با اشاره به اینکه بخش قابلتوجهی از صنعت فولاد در دوران تحریم راه اندازی شده، معتقد است:
- کشور در حوزه کارخانجات کوچکتر، توان افزایش تولید و بومیسازی تجهیزات را دارد،
- اما واحدهای بزرگی مانند فولاد مبارکه، نیازمند تکنولوژی های پیشرفته و پیچیده هستند که بازسازی آنها زمانبر و هزینه بر است.
با وجود این، او تأکید میکند که:
- برای صنایع فولادی، هرچند مسیر سخت است، اما امکان بازسازی وجود دارد،
- بخش خصوصی میتواند در جبران بخشی از خسارت ها و احیای اشتغال نقش مهمی داشته باشد،
- عبور از این بحران، نیازمند سرمایهگذاری، مدیریت هوشمند و تکیه بر توان داخلی است.
مسیر ادامهدار فولاد مبارکه؛ 7 میلیارد دلار پروژه و 1300 شریک صنعتی
مدیرعامل فولاد مبارکه در واکنش به حملات اخیر اعلام کرده است:
- این مجموعه در دو مرحله مورد تهاجم قرار گرفته،
- با این حال، در سال های اخیر، بیش از 7 میلیارد دلار پروژه در حوزه فولاد و زیرساخت های مرتبط تعریف و اجرا شده،
- بخشی از این پروژه ها در زمینه انتقال آب و تقویت زیرساخت گاز برای کاهش ریسک های انرژی بوده است.
به گفته او، مسیر توسعه فولاد مبارکه متوقف نشده:
- حدود 1300 شرکت در زنجیره تأمین و همکاری با فولاد مبارکه فعال هستند،
- نزدیک به 100 شرکت زیرمجموعه مستقیم این مجموعه اند،
- صدها شرکت در صنایع خودروسازی، لوازم خانگی و سایر حوزه ها، به محصولات فولاد مبارکه وابسته اند.
این شبکه گسترده، علاوه بر اینکه نشان میدهد چرا این مجتمع هدف حملات قرار گرفته، یک نکته مهم را هم روشن میکند:
ضربه به فولاد مبارکه، به معنی ضربه به یک حلقه کلیدی در زنجیره تولید و اشتغال کشور است.
اتکای بیشتر به توان ملی؛ کلید عبور بازار فولاد از بحران
در بخش دیگری از سخنان، بر ضرورت اعتماد عمومی به متخصصان داخلی و توان ملی تأکید شده است.
- سرمایهگذاری روی بومیسازی تجهیزات و تکنولوژی های حساس،
- تقویت کارخانه های کوچک و متوسط برای کاهش وابستگی به یک یا دو تولیدکننده بزرگ،
- برنامهریزی برای مدیریت مصرف انرژی و تنوع بخشی به منابع تأمین.
مدیرعامل فولاد مبارکه میگوید:
»از همان لحظه های نخست حادثه، برنامهریزی برای مدیریت شرایط آغاز شد؛ یکی از محورهای ما، معرفی بهتر ظرفیت ها و توانمندی های فولاد مبارکه و ادامه فعالیت های فناورانه و صنعتی است. «
حمایت گسترده کارکنان، بازنشستگان و فعالان این صنعت، نشان میدهد که زنجیره فولاد یک شبکه فعال و زنده است که با وجود فشارها، به مسیر خود ادامه میدهد.
برای تحلیل و رصد لحظه اخبار بازار آهن و فولاد به سایت آهن123 سربزنید.
