افزایش نرخ گاز فولاد چه اثری بر قیمت آهن آلات دارد؟
افزایش نرخ گاز فولاد در مرداد 1405 به یکی از مهم ترین متغیرهای اثرگذار بر هزینه تولید تبدیل شده است.
بر اساس آمار اعلام شده، نرخ گاز مصرفی صنعت آهن از 10 هزار و 774 تومان در فروردین به 15 هزار و 942 تومان در مرداد رسیده و فقط در فاصله پنج ماه حدود 48 درصد افزایش داشته است.
این رشد در شرایطی رخ داده که بازار فولاد همزمان با تقاضای محتاطانه، تغییر فرمول قیمت گذاری در بورس کالا و افت قیمت برخی محصولات اصلی مانند تیرآهن و ورق گرم مواجه است.
بنابراین افزایش نرخ گاز به تنهایی به معنی افزایش فوری قیمت آهن نیست. در کوتاه مدت، ضعف تقاضا می تواند مانع انتقال کامل رشد هزینه تولید به قیمت فروش شود؛ اما اگر این فشار هزینه ای ادامه پیدا کند، احتمال افزایش بهای تمام شده، کاهش حاشیه سود فولادسازان و در نهایت تقویت فشار صعودی بر قیمت محصولات فولادی بیشتر خواهد شد.
افزایش نرخ گاز فولاد دقیقا چه تغییری ایجاد کرده است؟
طبق داده های اعلام شده، نرخ گاز مصرفی صنعت فولاد در مرداد 1405 به 15 هزار و 942 تومان به ازای هر مترمکعب رسیده است.
این رقم در فروردین ماه 10 هزار و 774 تومان بود؛ بنابراین هزینه گاز فولاد در پنج ماه حدود 48 درصد افزایش یافته است.
مقایسه سالانه نیز اهمیت بیشتری دارد. نرخ گاز صنعت فولاد در مرداد 1404 حدود 5 هزار و 771 تومان اعلام شده بود. مقایسه این رقم با نرخ مرداد امسال نشان می دهد هزینه گاز فولاد در یک سال حدود 176 درصد رشد کرده است.
برای صنعتی که بخش قابل توجهی از هزینه های آن به انرژی وابسته است، چنین افزایشی نمی تواند در محاسبات تولید نادیده گرفته شود.
گاز در بخش های مختلف زنجیره فولاد، به ویژه در فرآیندهای احیای مستقیم و تولید آهن اسفنجی، نقش مهمی دارد و افزایش نرخ آن مستقیما روی ساختار هزینه تولید اثر می گذارد.
چرا افزایش نرخ گاز می تواند قیمت آهن را تحت تاثیر قرار دهد؟
رابطه میان نرخ گاز و قیمت آهن را باید از مسیر «بهای تمام شده» بررسی کرد. وقتی هزینه انرژی بالا می رود، فولادساز برای تولید هر تن محصول باید هزینه بیشتری پرداخت کند.
اگر سایر هزینه ها ثابت بمانند، افزایش هزینه انرژی می تواند حاشیه سود شرکت را کاهش دهد. در چنین شرایطی تولیدکننده معمولا با چند انتخاب مواجه می شود:
- کاهش حاشیه سود برای حفظ بازار
- کاهش تولید در صورت غیر اقتصادی شدن برخی خطوط
- تلاش برای افزایش قیمت فروش
- انتقال بخشی از رشد هزینه به حلقه بعدی زنجیره
بنابراین اثر افزایش نرخ گاز بر قیمت آهن آلات لزوما فوری و یکسان نیست. شدت این اثر به عواملی مانند میزان تقاضا، قیمت مواد اولیه، نرخ ارز، قیمت جهانی فولاد، هزینه برق، وضعیت صادرات و شرایط معاملات بورس کالا بستگی دارد.
چرا با وجود افزایش هزینه تولید، قیمت تیرآهن و ورق گرم کاهش یافته است؟
اینجا مهم ترین نکته بازار مرداد 1405 دیده می شود. طبق آمار نهایی معاملات بورس کالا در روز شنبه 24 مرداد، میانگین موزون قیمت تیرآهن سایز 20 تا 30 با افت 1.55 درصدی نسبت به هفته قبل به 882 هزار و 151 ریال رسید.
قیمت ورق گرم نیز با کاهش 0.92 درصدی در سطح 873 هزار و 877 ریال معامله شد.
در نگاه اول ممکن است این کاهش با افزایش هزینه تولید در تضاد باشد، اما در بازار فولاد همیشه «هزینه تولید» تنها عامل تعیین کننده قیمت نیست.
وقتی تقاضا ضعیف باشد، تولیدکننده حتی با رشد هزینه ها نیز نمی تواند به سادگی قیمت فروش را افزایش دهد. به همین دلیل ممکن است در یک مقطع زمانی شاهد افزایش هزینه تولید و همزمان کاهش قیمت معاملاتی برخی محصولات باشیم.
لپ کلام اینه که در شرایط فعلی بخشی از فشار هزینه ای افزایش نرخ گاز در حال جذب شدن در حاشیه سود تولیدکننده است، نه اینکه به خریدار منتقل شود.
نقش فرمول جدید قیمت گذاری فولاد در این معادله چیست؟
در مرداد 1405 فرمول های جدیدی برای محاسبه قیمت پایه برخی محصولات زنجیره فولاد ابلاغ شد که وابستگی بیشتری به نسبت معامله به عرضه، میانگین قیمت های کشف شده و برخی سقف های قیمتی ایجاد می کند.
اهمیت این موضوع در این است که رشد هزینه تولید دیگر در خلأ اتفاق نمی افتد. فولادساز از یک طرف با افزایش نرخ انرژی مواجه است و از طرف دیگر باید در چارچوب سازوکار جدید بورس کالا محصول خود را عرضه کند.
به همین دلیل، پیش بینی قیمت آهن در سال 1405 پیچیده تر از گذشته شده است.
در عمل، قیمت نهایی به برهم خوردن تعادل میان چند متغیر وابسته است:
افزایش نرخ گاز چه اثری بر بازار آهن دارد؟
اثر اصلی افزایش نرخ گاز ابتدا در بخش تولید احساس می شود، اما در صورت تداوم می تواند به بازار آهن نیز منتقل شود.
یکی از مهم ترین مسیرهای انتقال، زنجیره آهن اسفنجی، شمش و محصولات نهایی است. افزایش هزینه تولید در حلقه های بالادستی، می تواند هزینه تامین مواد اولیه برای نوردکاران را بالا ببرد. در ادامه، این فشار در قیمت میلگرد ،تیرآهن، ورق و سایر محصولات فولادی دیده می شود.
با این حال، این انتقال زمانی قوی تر خواهد شد که بازار از سمت تقاضا نیز حمایت شود.
در بازاری که خریدار برای خرید آهن محتاط است و معاملات با رکود مواجه هستند، تولیدکننده توان کمتری برای انتقال کامل رشد هزینه به مشتری دارد. بنابراین در کوتاه مدت نمی توان صرفا بر اساس افزایش نرخ گاز، رشد قطعی قیمت آهن را پیش بینی کرد.
اگر نرخ گاز فولاد باز هم افزایش پیدا کند، بازار آهن به کدام سمت می رود؟
چشم انداز قیمت آهن و تصمیم خریداران
در شرایط فعلی، نگاه کردن به یک متغیر برای تصمیم گیری درباره خرید آهن کافی نیست. خریدار باید همزمان روند معاملات بورس کالا، نرخ ارز، قیمت شمش، هزینه انرژی، وضعیت تقاضا و سیاست های جدید قیمت گذاری را دنبال کند.
برای خریدار مصرفی، خرید در زمانی که بازار با یک افت مقطعی مواجه شده می تواند جذاب باشد، اما خرید هیجانی نیز منطقی نیست. مهم این است که مشخص شود افت قیمت ناشی از کاهش واقعی تقاضاست یا فقط نتیجه شرایط یک عرضه خاص در بورس کالا.
از طرف دیگر، برای فعالان بازار، افزایش نرخ گاز یک هشدار مهم درباره روند میان مدت هزینه تولید است. اگر فشار هزینه ای ادامه یابد، حتی در صورت رکود کوتاه مدت، نمی توان احتمال افزایش قیمت تمام شده محصولات فولادی را نادیده گرفت.
در آهن123 تلاش می کنیم این تغییرات را فقط به صورت خبر دنبال نکنیم، بلکه با بررسی معاملات بورس کالا، هزینه تولید، سیاست های قیمت گذاری و رفتار زنجیره فولاد، تصویری دقیق تر از مسیر بازار آهن و فولاد ایران ارائه دهیم.
